Το προξενείο των Ισπανών στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα

Γεράσιμος Δ. Παγκράτης, «Οι απαρχές της παρουσίας των Ισπανών στην Ανατολική Μεσόγειο μετά τις γεωγραφικές ανακαλύψεις: το προξενείο του «αυθέντη ρηγός της Ισπανίας» στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα (1515)», Λορέντζος Μαβίλης, εκατό χρόνια από τον θάνατό του. Πρακτικά Επιστημονικής Διημερίδας (28-29 Απριλίου 2012), Κερκυραϊκά Χρονικά 6(2012), 235-245.

Οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των προξένων εθνικών κρατών ή κοινοτήτων κατά τους ύστερους μεσαιωνικούς και πρώιμους νεότερους χρόνους έχουν συνδεθεί με ένα πολύπλευρο έργο σχετιζόμενο με την εξυπηρέτηση της εμπορικής πράξης, τη διπλωματική εκπροσώπηση, τη συλλογή πληροφοριών κ.ά. Στις αρμοδιότητες των προξένων εθνικών κρατών περιλαμβανόταν επίσης η οργάνωση ενός δικτύου που θα συγκέντρωνε πληροφορίες κάθε είδους από τις γειτονικές στην έδρα του περιοχές. Η χρονική συγκυρία, οι επιδιώξεις του κράτους προέλευσης και η ιδιαιτερότητα του χώρου δράσης καθόριζαν ποιές απ’ όλες αυτές τις λειτουργίες θα υπερτερούσαν έναντι των άλλων: εμπόριο, κοινωνικός και πολιτιστικός ρόλος ή πληροφόρηση.

Στην περίπτωση των προξενείων που ίδρυσαν οι Ισπανοί στα βενετικά εδάφη από τον 16ο μέχρι τον 18ο αιώνα το κύριο βάρος, αν όχι η αποκλειστική αρμοδιότητά τους, δόθηκε στην οργάνωση δικτύων κατασκοπείας. Το ενδιαφέρον των Ισπανών γενικά για την Ανατολή άρχισε να φουντώνει από την τρίτη δεκαετία του 16ου αιώνα και μετά, χάρη τόσο στη διάδοση του Ουμανισμού στην Ιβηρική χερσόνησο όσο και εξαιτίας της ορμητικής εξάπλωσης των Οθωμανών σε ζώνες που ενδιέφεραν το ισπανικό στέμμα γιατί άγγιζαν τα όρια των δικών του επικρατειών, όπως π.χ. η νότια Ιταλία και η βόρεια Αφρική. Με ενδιάμεσους κρίκους υπηκόους του Σουλτάνου (Έλληνες, Σλάβους ή Αλβανούς) ή πρόσωπα με προσωρινή διαμονή στην Οθωμανική αυτοκρατορία (π.χ. βενετούς υπηκόους), και βασικούς οργανωτικούς πόλους τον ισπανό πρέσβη στη Βενετία, τον βενετό βάιλο στην Κωνσταντινούπολη και τους ισπανούς αντιβασιλείς της Νεαπόλεως και της Σικελίας, οι πρόξενοι των Ισπανών κατόρθωναν να ενημερώνονται για διάφορα ζητήματα που αφορούσαν το οθωμανικό κράτος, τις πολεμικές του δυνατότητες, την εσωτερική του οργάνωση και δομή κ.ο.κ.

Με το κείμενο αυτό τεκμηριώνεται η λειτουργία του αρχαιότερου, σύμφωνα με τις σημερινές μας γνώσεις, προξενείου του ισπανικού στέμματος σε βενετική κτήση, το οποίο λειτούργησε στην Κέρκυρα τουλάχιστον από το 1515. Η επισήμανση αυτή έχει την ιδιαιτερότητα να προέρχεται από μια ελληνόγλωσση ιστορική πηγή, τον κώδικα του νοταρίου Κερκύρας Πέτρου Αγαπητού. Τα κύρια ερωτήματα που τέθηκαν στις πηγές αφορούν: α) τις λειτουργίες του προξενείου, β) το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό υπόβαθρο των προσώπων που το διαχειρίστηκαν και τη σημασία αυτών των προϋποθέσεων για την επιλογή τους, και τέλος, γ) την αναζήτηση πιθανών ενδείξεων για δραστηριότητες του προξένου και του υποπροξένου σε μεταγενέστερες περιόδους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s