Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia

Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia e dei suoi Direttori, a cura di Giorgio Fedalto e Roberto D’Antiga, Marcianum Press, Venezia 2018, σ. 384, ISBN: 978-88-6512-600-4.

Πρόκειται για συλλογή άρθρων προς τιμήν του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας και των διευθυντών του, του μόνου ελληνικού ερευνητικού κέντρου στο εξωτερικό, η σχεδόν 70χρονη παρουσία του οποίου έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στον χώρο της έρευνας.
Η Βενετία, από τον 14ο αιώνα αποτέλεσε προσφιλή προορισμό όσων Ελλήνων εγκατέλειπαν τα εδάφη του βυζαντινού κράτους αποφεύγοντας την οθωμανική πίεση που γινόταν όλο και πιο έντονη. Οι Έλληνες, αναζητώντας καταφύγιο και φιλοξενία, έγιναν δεκτοί από τους Βενετούς, εντάχθηκαν στη βενετσιάνικη κοινωνία και οργάνωσαν την κοινότητά τους, καθιστώντας έτσι τη Βενετία σχεδόν ένα άλλο Βυζάντιο.
Στον τόμο, ειδικοί διαφόρων ειδικοτήτων μελετούν όψεις της ιστορίας αυτής, συμπεριλαμβανομένης και της πλούσιας λειτουργικής βυζαντινής παράδοσης, η οποία άφησε τα σημάδια της στον πολιτισμό της πόλης των τεναγών.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Premessa, 7.
Giorgio Fedalto – Renato D’Antiga, I Greci a Venezia e l’Istituto Ellenico. Profilo bio-bibliografico dei suoi Direttori, 9-26.
Maria Elisabetta Bottecchia, Girolamo, spunti dall’epistolario. De amicitia Magnum solamen si amici litteras vel indignantis accipiam (ep. VIII), 27-42.
Antonio Carile, Tomaso Diplovatazis a Pesaro, 43-48.
Letizia Caselli, “Marcus filius meus”. San Marco e san Pietro con qualche osservazione su san Mena. Un’iconografia del doppio ritratto tra Venezia e il Mediterraneo (secoli VI-XIV), 49-90.
Pietro Chiaranz, La Liturgia eucaristica greco-alessandria di san Marco. Analisi e commento, 91-148.
Leo Citelli, Interpretazioni analitiche, rielaborazioni ornate e cromatismo nella musica bizantina: considerazioni in margine a un troparion del monaco Longino, 149-218.
Renato D’Antiga, I culti dei Santi nell’antica Venetia. Il Kalendarium Venetum XI saeculi, 219-302.
Giorgio Fedalto, Religione ufficiale e devozione popolare. Possibili influenze bizantine in area aquileiese-veneta, 303-320.
Francesco Lovino, Maestro e allievo: sopra due Tetravangeli di età paleologa, da Tessalonica alla Biblioteca Marciana di Venezia, 321-340.
Paolo Magnani, La “Messa” Romana e la “Divina Liturgia” bizantina: alcuni aspetti comparativi di una liturgia “a due polmoni”, 341-364.
Giulio Trettel, San Giovanni Crisostomo e san Cromazio. Lettera CLV, 365-384.

Advertisements