Elite Greco–Venetian Marriages

Ersie Burke, «Our Daughters and Our Future: Elite Greco–Venetian Marriages, 1520 – 1610», in Jacqueline Murray (ed.), Marriage in Premodern Europe: Italy and Beyond, Toronto: CRRS Publications, 2012, σ. 169-199.

Η σ. εστιάζει στους γάμους μεταξύ γυναικών της ελληνικής άρχουσας τάξης των βενετοκρατούμενων τόπων και βενετών πατρικίων και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες διαχειρίστηκαν τις γλωσσικές και πολιτιστικές διαφορές, διατήρησαν την πίστη τους και τους δεσμούς τους με τις οικογένειές τους και την κοινωνία από την οποία προέρχονταν, ενώ παράλληλα ενσωματώνονταν στις νέες τους οικογένειες.

Διαθέσιμο σε δακτυλόγραφη μορφή: https://www.academia.edu/1851820/_Our_Daughters_and_Our_Future_Elite_Greco_Venetian_Marriages_1520_1610

Advertisements

The making of the cartographic archive in the Venetian Peloponnese

Anastasia Stouraiti, «Colonial encounters, local knowledge and the making of the cartographic archive in the Venetian Peloponnese», European Review of History / Revue européenne d’histoire 19.4 (2012), 491-514.

Η περίληψη από τη σ. 491.
Current research on the cartography of the Venetian Empire rests on a state-centred perspective which reduces maps to mere technical tools in the service of maritime expansion and colonial government. In contrast, this paper argues that such an approach cannot sufficiently account for the multiple ethnocartographic transactions between Venetian authorities and local communities which defined Venetian map-making projects. Taking the seventeenth-century conquest of the Peloponnese as its focus, the paper proposes to rethink the Venetian cartographic archive as constituted through a set of socio-cultural and political practices involving both colonial surveyors and native inhabitants. By analysing the assemblage of cartographic knowledge in the context of the encounter between colonisers and colonised, the paper examines topographical surveys as the product of cross-cultural communication shaped through negotiation, competition and unequal dialogue. Ultimately, the paper aims to show the heuristic value of a dialogic approach to cartography for a better understanding of both the colonial society of the Venetian Peloponnese and the making of knowledge in Venice’s overseas empire.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://www.academia.edu/1207346/Colonial_encounters_local_knowledge_and_the_making_of_the_cartographic_archive_in_the_Venetian_Peloponnese_European_Review_of_History_Revue_europ%C3%A9enne_dhistoire_19.4_2012_491-514

Το λατινοκρατούμενο Ναβαρίνο

Φωτεινή Πέρρα, «Πτυχές της ιστορίας της λατινοκρατούμενης Μεσσηνίας: Η περίπτωση του Ναβαρίνου/Port de Jonc», στον τόμο Μεσσηνία: Συμβολές στην Ιστορία και στον Πολιτισμό της, επιμ. Α. Ν. Δουλαβέρας – Ι. Κ. Σπηλιοπούλου, εκδόσεις Παπαζήση, 2012, σ. 425-438.

MessiniaΗ μελέτη αναφέρεται στη λατινοκρατούμενη Μεσσηνία και ιδιαίτερα στην περίπτωση του Ναβαρίνου κατά την περίοδο της φραγκικής (1209-1423) και της βενετικής κατοχής (1423-1460 και 1686-1715). Δίνεται με συντομία το περίγραμμα της ιστορίας του Ναβαρίνου και περιγράφεται η κοινωνική και οικονομική εικόνα της περιοχής.

Παρούσιαση έκδοσης-περιεχόμενα: http://www.best-tv.gr/news/politistika/9104-messinia-simboles-stin-istoria-kai-ton-politismo-tis.html

Η Πελοπόννησος κατά την έβδομη δεκαετία του 15ου αιώνα

Φωτεινή Πέρρα, «Η Πελοπόννησος κατά την έβδομη δεκαετία του 15ου αιώνα: η μαρτυρία των πηγών», Εκκλησιαστικός Φάρος 94 (2012), 59-71.

Πρόκειται για το κείμενο της ανακοίνωσης της σ. στο 3ο Διεθνές Συνέδριο Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών «Η Πελοπόννησος κατά την Τουρκοκρατία και τη Βενετοκρατία (1460-1821)», Γαστούνη Ηλείας, 5-7 Σεπτεμβρίου 2008. Η εργασία παρουσιάζει τις κυριότερες αφηγηματικές πηγές, ελληνικές και λατινικές, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διερεύνηση της ιστορίας της Πελοποννήσου κατά τη διάρκεια του πρώτου βενετο-οθωμανικού πολέμου (1463-1479) και ειδικά κατά τη διάρκεια της πρώτης δεκαετίας, οπότε έλαβαν χώρα τα σημαντικότερα πολεμικά γεγονότα.
Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/7326155/_15_

Δικαιοπραξίες συντροφιών στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα

Φωτεινή Καρλάφτη-Μουρατίδη, «Δικαιοπραξίες εμπορικών εταιρειών (συντροφιών) στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα», Dictio Επιστημονική Επετηρίδα – Yearbook Τμήματος Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας Ιονίου Πανεπιστημίου 5 (2012), 11-63.
Αντικείμενο της μελέτης είναι οι δικαιοπραξίες που αφορούν ζητήματα σχετικά με τις συντροφίες, δηλαδή τις εμπορικές εταιρείες που εμφανίζονται και στην Κέρκυρα κατά την περίοδο της βενετοκρατίας, και ειδικότερα με τις έγγραφες συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ εταίρων για την επένδυση κεφαλαίων. Η μελέτη στηρίζεται σε ανέκδοτο κυρίως υλικό που εντοπίστηκε στα Αρχεία Νομού Κέρκυρας.

Studi Veneziani 65-66 (2012)

studiVenezianiΑποδελτίωση με βάση τα περιεχόμενα των τόμων στην ιστοσελίδα του περιοδικού: http://www.libraweb.net/riviste.php?chiave=31&h=437&w=300

Pagratis Gerassimos D., Organization and management of the shipping enterprise in Venetian-held Corfu in the first half of the 16th century, Studi Veneziani 65 (2012), 625-652.

Yannopoulos Yannis, L’avventura veneziana delle parole ‘comunità’, ‘Repubblica’, ‘Serenissima’, ‘Dominante’, ‘cittadino’, ‘Regno’, Studi Veneziani 65 (2012), 677-690.

Karlafti-Mouratidi Fotini, Grain distribution in the Ionian islands during the Venetian period: the case of Corfu, Studi Veneziani 66 (2012), 15-36.

Ευγενείς και cittadini στην κοινότητα της βενετικής Σητείας

Κώστας Λαμπρινός, «Ευγενείς και cittadini στην κοινότητα της βενετικής Σητείας. Κοινωνικές ζυμώσεις και ανακατατάξεις (τέλη 16ου-17ος αι.)», Μνήμων 32 (2012), 37-58.

Αντικείμενο της μελέτης είναι το κοινοτικό σώμα (magnifica comunità ή università) της Σητείας, μιας μικρής πόλης στην ανατολική Κρήτη, στην ύστερη περίοδο της Ενετοκρατίας. Ο σ. αξιοποιώντας νέα στοιχεία από τα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας, εξετάζει άγνωστες πτυχές του θέματος, όπως η κοινωνική ταυτότητα του κοινοτικού συμβουλίου (το λεγόμενο Consiglio della comunità), οι πολιτικές λειτουργίες και η εξέλιξή του, οι εσωτερικές κοινωνικές ανακατατάξεις και οι ιδιαιτερότητές του σε σχέση με την κοινοτική οργάνωση των άλλων πόλεων της Κρήτης. Τα αρχειακά στοιχεία δείχνουν ότι το κοινωνικοπολιτικό αυτό όργανο διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην τοπική δημόσια ζωή, αν και είχε δευτερεύουσα θέση στο ενετικό πολιτικό σύστημα. Όσον αφορά την κοινωνική σύνθεση της κοινότητας, αυτή αρχικά αποτελούνταν από ευγενείς-φεουδάρχες, ανάλογα με το μοντέλο της κοινωνικής οργάνωσης του νησιού στα χρόνια της βενετικής κυριαρχίας. Ωστόσο, πολλαπλοί παράγοντες, όπως ο μικρός αριθμός των ευγενών στη Σητεία, η ανεπαρκής οχύρωση της πόλης και οι αυξανόμενες οικονομικές ανάγκες της περιοχής, επέδρασαν καταλυτικά στην τοπική κοινωνία και, κατά συνέπεια, στη διάρθρωση της κοινότητας, η οποία στις αρχές του 17ου αιώνα έχασε το αριστοκρατικό προφίλ της και απόκτησε χαρακτηριστικά, που τη διαφοροποιούσαν από τις άλλες κοινότητες της Κρήτης. Η εξέλιξη αυτή συνέβη με την κοινωνική άνοδο των cittadini, οι οποίοι απόκτησαν, με τη συγκατάθεση των ενετικών αρχών, το δικαίωμα συμμετοχής στην κοινότητα. Στη συνέχεια, οι cittadini είχαν μια όλο και πιο ισχυρή παρουσία στις διαδικασίες της κοινότητας, απέκτησαν μεγαλύτερη κοινωνική δύναμη και έλαβαν προνόμια που προηγουμένως μονοπωλούνταν από την αριστοκρατία.

Περίληψη της μελέτης διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.mnimon.gr/index.php/mnimon/article/view/639

Οι πρεσβείες ως θεσμός διαμόρφωσης κοινωνικών και οικονομικών ιεραρχιών

Φώτης Μπαρούτσος, «Διάλογος μεταξύ τοπικών ελίτ και κεντρικής βενετικής εξουσίας. Οι πρεσβείες ως θεσμός διαμόρφωσης κοινωνικών και οικονομικών ιεραρχιών», Θεωρητικές αναζητήσεις και εμπειρικές έρευνες, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας, Ρέθυμνο, 10-13.12.2008, Αθήνα 2012, σ. 261-289.

BarutsosΣτην κατηγορία πρεσβείες εντάσσονται αρκετά είδη συλλογικών αναφορών προς τα σώματα διακυβέρνησης της Βενετίας. Το ενδιαφέρον του σ. εστιάζεται «στις κατεστημένες Συνελεύσεις (università ή communità) χριστιανών υπηκόων του νότιου τμήματος του Θαλάσσιου κράτους (stato da mar), που θεσμικά απευθύνονταν στη Βενετία» ζητώντας τη συνδρομή της στα αιτήματά τους. Αντικείμενο του άρθρου, το οποίο στηρίζεται σε 85 πρεσβείες, κυρίως του 16ου αιώνα, των οποίων το κείμενο έχει πλήρως δημοσιευτεί σε παλαιότερες μελέτες, είναι η θεσμική όψη των πρεσβειών, η καταγραφή και η ταξινόμηση των αιτημάτων που περιλαμβάνονται σε αυτές, μέσα από τα οποία αποκαλύπτονται τα θέματα που απασχόλησαν τα δύο μέρη, τη Βενετία και τις κτήσεις της, κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Το άρθρο διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://hdoisto.gr/download.php?fgr=conference2008_proceedings_v2.pdf

Βενετικά στοιχεία στο κυπριακό τέμπλο

Iosif Hadjikyriakos, «Venetian elements in the iconostasis of Cyprus», Cyprus, an island culture : society and social relations from the Bronze Age to the Venetian period. Proceedings of the 9th annual conference in postgraduate Cypriot archaeology (POCA 2009) held at the Ioannou Centre for Classical and Byzantine Studies, University of Oxford from the 19th to the 21st of November 2009, edited by Artemis Georgiou, Oxford 2012, σ. 268-283.
CyprusΣτην εργασία εξετάζονται τα στιλιστικά και μορφολογικά στοιχεία του τέμπλου στην Κύπρο, κατά τα τέλη του 15ου αιώνα μ.Χ. σε σχέση με την αρχιτεκτονική της βενετικής Αναγέννησης. Το άρθρο αποτελεί προσπάθεια κατανόησης της προέλευσης του τέμπλου στο νησί και της ανάπτυξής του στη μορφή που είναι σήμερα.

Η αντιπροσωπεία των κατοίκων της Μάνης στη Βενετία την άνοιξη του 1571

Κώστας Τσικνάκης, «Η αντιπροσωπεία των κατοίκων της Μάνης στη Βενετία την άνοιξη του 1571. Σχόλια σε μια πληροφορία», Λακωνικαί Σπουδαί 20(2012), 465-470.
Lak_Sp_20(2012)Στηριζόμενος σε πληροφορίες προερχόμενες από επιστολή του παπικού νούντσιου στη Βενετία Giovanni Antonio Facchinetti προς τον καρδινάλιο Michele Bonelli, και αξιοποιώντας έγγραφα του Αρχείου της Βενετίας και τη βιβλιογραφία, ο συγγραφέας εξετάζει τις πράξεις της τετραμελούς αντιπροσωπείας που στάλθηκε από τους κατοίκους της Μάνης στη Βενετία την άνοιξη του 1571. Η αντιπροσωπεία υπέβαλε τα αιτήματά της, τα οποία έγιναν δεκτά από τη Γερουσία. Με τον τρόπο αυτό οι Μανιάτες έλαβαν πιο ενεργό μέρος στον πόλεμο εναντίον των Τούρκων, μαζί με τους Βενετούς.

Το φρούριο του Πόρτο Κάγιο στη Μάνη και η καταστροφή του από τους Βενετούς το 1570

Κώστας Τσικνάκης, «Το φρούριο του Πόρτο Κάγιο στη Μάνη και η καταστροφή του από τους Βενετούς το 1570», Λακωνικαί Σπουδαί 20(2012), 447-463.
Lak_Sp_20(2012)Στο άρθρο εξετάζονται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες κατασκευάστηκε από τους Τούρκους το φρούριο του Πόρτο Κάγιο το καλοκαίρι του 1568 με στόχο τον έλεγχο των επαναστατικών δραστηριοτήτων των κατοίκων της περιοχής. Η κατασκευή του φρουρίου εμπόδιζε τις κινήσεις των Βενετών, οι οποίοι έψαχναν τρόπους να το καταστρέψουν. Ο στόχος τους επιτεύχθηκε από τον καπιτάνο του βενετικού στόλου της Αδριατικής Marco Querini στις 4 Ιουλίου 1570. Τα γεγονότα που περιγράφει ο συγγραφέας στηρίζονται σε νέες πληροφορίες, στις οποίες υπογραμμίζεται η συμβολή των κατοίκων της Μάνης στην καταστροφή του φρουρίου.

Το επάγγελμα του νοταρίου στη βενετοκρατούμενη Κέρκυρα

Καρλάφτη-Μουρατίδη Φωτεινή, «Το επάγγελμα του συμβολαιογράφου στην Κέρκυρα επί βενετοκρατίας», Εώα και Εσπέρια 8 (2008-2012), 145-205.

Eoa-coverΟ νοτάριος (συμβολαιογράφος) κατά την περίοδο της βενετοκρατίας είναι ο εκπρόσωπος του γραπτού και του εθιμικού δικαίου. Αυτός αναλαμβάνει την υποχρέωση να ενημερώνει τους συμβαλλόμενους σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και τις κυρώσεις που θα υποστούν σε περίπτωση παραβίασης των συμφωνηθέντων. Για τον λόγο αυτό, η επιτυχής επιλογή των προσώπων που επρόκειτο να ασκήσουν το επάγγελμα του νοταρίου και ο έλεγχός τους ήταν ζωτικής σημασίας.

Το άρθρο, το οποίο βασίζεται σε αρχειακό υλικό της τοπικής και κεντρικής βενετικής διοίκησης, εξετάζει το νομικό καθεστώς και τις προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος του συμβολαιογράφου , καθώς και τους πρόσθετους ρυθμιστικούς κανόνες των κεντρικών και των τοπικών βενετικών αρχών. Πιο συγκεκριμένα μελετώνται: ο διορισμός του νοταρίου, τα προσόντα και οι ικανότητές του, τα διοριστήρια έγγραφα και το περιεχόμενό τους, το ζήτημα της παράλληλης ιδιότητας του ιερέα, ο τρόπος άσκησης της νοταρικής τέχνης, ο πολιτειακός έλεγχος στην άσκηση της τέχνης και στα νοταρικά βιβλία, οι παραβάσεις και οι επιβαλλόμενες ποινές (πρόστιμο, παύση ή ανάκληση της άδειας άσκησης του επαγγέλματος), το ύψος τους και η αξιοποίησή τους από την Πολιτεία, το ζήτημα του νοταρίου των προστυχίων, και η τύχη των νοταρικών βιβλίων μετά τον θάνατο των νοταρίων.

Το άρθρο διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.eoaesperia.org/index.php/esperia/article/view/14/11

Δυτικοί και Τούρκοι πειρατές στην Κύπρο επί Φραγκοκρατίας

Νίκος Κουρέας, «Δυτικοί και Τούρκοι πειρατές στην Κύπρο και τον ευρύτερο μεσογειακό χώρο επί Φραγκοκρατίας», Εώα και Εσπέρια 8 (2008-2012), 85-112.
Eoa-coverΕπί Φραγκοκρατίας δυτικοί και μουσουλμάνοι πειρατές, Ισπανοί, Γενουάτες και Τούρκοι,
ανέπτυξαν δράση στα χωρικά ύδατα της Κύπρου. Το άρθρο εξετάζει τις δραστηριότητες των χριστιανών πειρατών και τα κίνητρά τους, τις πειρατικές δραστηριότητες των μουσουλμάνων και τα δικά τους κίνητρα, και αναλύει τις επιπτώσεις της πειρατείας στο βασίλειο της Κύπρου έως την ενετική του προσάρτηση.

Το άρθρο διαθέσιμο στη διεύθυνση:http://www.eoaesperia.org/index.php/esperia/article/view/12/9

Το έργο του Μεθοδίου Ανθρακίτη και τα πολιτικοεκκλησιαστικά σχέδια του Μελέτιου Τυπάλδου

Βασίλειος Τσακίρης, Το έργο του Μεθοδίου Ανθρακίτη και τα πολιτικοεκκλησιαστικά σχέδια του Μελετίου Τυπάλδου, Εώα και Εσπέρια 8 (2008-2012), 9-26.
Eoa-coverΟ συγγραφέας εξετάζει την υπόθεση, τα τρία ποιμαντικά εγχειρίδια που γράφτηκαν από τον Μεθόδιο Ανθρακίτη, (Θεωρίαι Χριστιανικαί, Επίσκεψις Πνευματικού προς ασθενή, Βοσκός λογικών προβάτων), να συνδέονται άμεσα με τα φιλόδοξα σχέδια του μητροπολίτη Φιλαδελφείας Μελέτιου Τυπάλδου. Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, ο συγγραφέας υποθέτει ότι ο Τυπάλδος επεδίωκε το φιλόδοξο στόχο να ενώσει όλες τις ορθόδοξες κοινότητες στο ενετικό έδαφος υπό την αρμοδιότητά του, και ακολούθως, ανεβαίνοντας στον οικουμενικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης να υποτάξει όλες τις ορθόδοξες εκκλησίες στο Βατικανό. Μέρος αυτού του πολύπλοκου σχεδίου ήταν επίσης η ευρεία διάδοση εγχειριδίων ποιμαντικής θεολογίας, με στόχο αφενός να προβληθεί η ενεργή φροντίδα Τυπάλδου για το ποίμνιό του και αφετέρου να τεθεί ένα όριο στην αυθαιρεσία του τοπικού κλήρου. Ο Ανθρακίτης, στενός συνεργάτης του Τυπάλδου, είχε όλα τα προσόντα για να αναλάβει τη σύνταξη αυτών των εγχειριδίων. Ο συγγραφέας συγκρίνει την Έκθεση για την κατάσταση της ελληνικής Εκκλησίας υπό τη βενετική κυριαρχία, που συνέταξε ο Τυπάλδος για τον Προβλεπτή της Πελοποννήσου, Polo Nani, με τα τρία προαναφερθέντα εγχειρίδια, και δείχνει την μεταξύ τους στενή σχέση.

Το άρθρο διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.eoaesperia.org/index.php/esperia/article/view/8/5

Η κρητική επανάσταση του 1333

Χαράλαμπος Γάσπαρης, «Η κρητική επανάσταση του 1333. Η επανάσταση των «άλλων» Καλλέργηδων», Κρητικά Χρονικά 32 (2012), 79-105.

Για την επανάσταση του 1333, την προτελευταία μιας σειράς επαναστάσεων που ξεκίνησαν από τις αρχές του 13ου αιώνα στη βενετοκρατούμενη Κρήτη, οι βιβλιογραφικές αναφορές έως σήμερα βασίζονταν αποκλειστικά στις πληροφορίες του Χρονικού του Lorenzo de Monacis.

Στη μελέτη αυτή, αξιοποιούνται οι πληροφορίες των αρχειακών πηγών, οι οποίες, σύμφωνα με τον συγγραφέα, «επιτρέπουν την ανασύνθεση της εξέλιξης της επανάστασης, τους πρωταγωνιστές της, τις πρακτικές των βενετικών αρχών για την εξουδετέρωσή της, αλλά τις επιπτώσεις που είχαν σε πρόσωπα που πήραν μέρος σε αυτήν».