Η Πάτμος και ο δυτικός κόσμος

Maltezou,PatmosAΧρύσα Α. Μαλτέζου, Σχέσεις της Μονής Πάτμου με τον δυτικό κόσμο. Αρχειακές αποδείξεις (13ος-18ος αι.), τ. Α΄-Β΄, Ακαδημία Αθηνών, Αθήναι 2017, σ. 304 + 2 χ.α. (τόμ. Α΄), 10χ.α. + 305-1038 (τόμ. Β΄), ISBN (τόμ. Α΄) 978-960-404-327-9, (τόμ. Β΄) ISBN:978-960-404-326-6, ISBN [SET] 978-960-404-326-2. [Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, αρ. 73].

Στο δίτομο έργο εκδίδονται τα λεγόμενα «λατινικά» έγγραφα (λατινικά, βενετικά, ισπανικά, αλλά και ελληνικά) που σώζονται στο Αρχείο της Βιβλιοθήκης της μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου. Πρόκειται για καρπό πολύχρονης ερευνητικής προσπάθειας της ιστορικού και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, Χρύσας Μαλτέζου, η οποία, όπως σημειώνει στα Προλεγόμενα, είχε αρχίσει να συνδιαλέγεται με το σώμα των αρχειακών αυτών πηγών από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν ο τότε διευθυντής του ΚΒΕ/ΕΙΕ καθ. Διονύσιος Ζακυθηνός, της είχε αναθέσει την έκδοση των εγγράφων. Συνέχεια

Advertisements

Αρχεία Κερκυραϊκών Συναδελφικών Ναών

Karydis,ArxeiaΣπ. Καρύδης, «Τα χαρτιά της εκκλησίας». Αρχεία Κερκυραϊκών Συναδελφικών Ναών. Α΄ Υ. Θεοτόκος Σπηλαιώτισσα & Άγιος Βλάσιος – Β΄ Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος & Αγία Παρασκευή, Αθήνα, Ενάλιος, 2016, σ. 206, 14Χ21 εκ., ISBN 978-960-536-545-5.

Το βιβλίο έχει ως θέμα του μια ιδιαίτερη κατηγορία αρχείων, εκείνα που παρήχθησαν από τις θρησκευτικές αδελφότητες οι οποίες δραστηριοποιήθηκαν στον ιόνιο χώρο, από τον 15ο αιώνα έως την Ένωση των νησιών με την Ελλάδα, και διαλύθηκαν στη συνέχεια σταδιακά έως τα μέσα του 20ου αιώνα. Οι ορθόδοξες αδελφότητες στον χώρο του Ιονίου ήταν στην ουσία το αποτέλεσμα της συσσωμάτωσης των κατόχων κτητορικών δικαιωμάτων σε ναούς ή μονές και απέβλεπαν σχεδόν αποκλειστικά στη φροντίδα των συναδελφικών τους ναών. Συνέχεια

Το αρχείο των βενετών προβλεπτών της Πρέβεζας

Χριστίνα Παπακώστα, Το αρχείο των βενετών προβλεπτών της Πρέβεζας. Διοίκηση και οργάνωση της πόλης τον 18ο αιώνα, Πρέβεζα 2014, σ. 521, 17X24 εκ., ISBN 978-960-89533-1-4.

PapakostaΗ Πρέβεζα πέρασε οριστικά στα χέρια των Βενετών με τη συνθήκη του Πασσάροβιτς, τον Ιούλιο του 1718. Με την ενσωμάτωσή της στο κράτος της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας έφθασαν στην Πρέβεζα βενετοί αξιωματούχοι με τον τίτλο του προβλεπτή (provveditore), στους οποίους ανατέθηκε η διοίκηση και η φύλαξη της περιφέρειας της Πρέβεζας. Οι αξιωματούχοι αυτοί καλούνταν να ασκήσουν καθήκοντα διοικητικά, διαχειριστικά αλλά και δικαστικά. Απόρροια της άσκησης των καθηκόντων τους ήταν η παραγωγή αλλά και η διαχείριση εγγράφων. Από το υλικό αυτό ένα σημαντικό κομμάτι του σώζεται σήμερα στα Αρχεία Νομού Λευκάδας. Πρόκειται για ένα τμήμα του Αρχείου της Γραμματείας του προβλεπτή της Πρέβεζας, αποτελούμενο από κατάστιχα και λυτά έγγραφα, 5.700 συνολικά φύλλων, το οποίο εντοπίστηκε το 2010, ταξινομήθηκε από τη σ. και αποτέλεσε την υποσειρά «Προβλεπτή Πρεβέζης», η οποία εκτείνεται σε 92 φακέλους. Συνέχεια

Το Αρχείο των Γενικών Προβλεπτών Θαλάσσης – L’Archivio dei Provveditori Generali da Mar

Παναγιώτα Τζιβάρα – Σπύρος Καρύδης, Το Αρχείο των Γενικών Προβλεπτών Θαλάσσης. Αναζητώντας τα ίχνη του, εκδόσεις Ενάλιος, Αθήνα 2012, σ. 160, 14X21 εκ., ISBN 978-960-536-494-6.
[Panajota Tzivara – Spyros Karydis, L’Archivio dei Provveditori Generali da Mar. Alla ricerca delle sue tracce, edizioni Enalios, Atene 2012, p. 160, 14Χ21 cm, ISBN 978-960-536-494-6].

Στην Κέρκυρα, κτήση βενετική από το 1386, λειτουργούσαν κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας τρία αρχεία τα οποία συνδέονταν με τους κρατικούς αξιωματούχους, που στέλνονταν από τη Βενετία και είχαν ως έδρα τους την Κέρκυρα, δηλαδή το Archivio degli Atti Generalizi ή Archivio Generalizio (του γενικού προβλεπτή, αρχικά των τριών νησιών και ακολούθως της θάλασσας), το Archivio degli Atti Prefettizi ή Archivio Prefettizio (του προβλεπτή καπιτάνου της Κέρκυρας) και το Archivio degli Atti Prettorei ή Archivio Prettoreo (του βάιλου της Κέρκυρας).

Είναι προφανές ότι από τα αρχεία αυτά ξεχωριστό ενδιαφέρον, όχι μόνο για τον ελληνικό χώρο αλλά και για την ίδια τη Βενετία, έχει το Αρχείο των γενικών προβλεπτών, αφού σε αυτό συγκεντρώνονταν έγγραφα της πολιτικής, στρατιωτικής και δικαστικής δικαιοδοσίας του εκάστοτε γενικού προβλεπτή, ανώτατης αρχής σε περιφερειακό επίπεδο, ιδιαίτερα από το τέλος του 17ου αιώνα και έως την κατάλυση της βενετικής Δημοκρατίας. Συνέχεια