Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia

Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia e dei suoi Direttori, a cura di Giorgio Fedalto e Roberto D’Antiga, Marcianum Press, Venezia 2018, σ. 384, ISBN: 978-88-6512-600-4.

Πρόκειται για συλλογή άρθρων προς τιμήν του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας και των διευθυντών του, του μόνου ελληνικού ερευνητικού κέντρου στο εξωτερικό, η σχεδόν 70χρονη παρουσία του οποίου έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στον χώρο της έρευνας.
Η Βενετία, από τον 14ο αιώνα αποτέλεσε προσφιλή προορισμό όσων Ελλήνων εγκατέλειπαν τα εδάφη του βυζαντινού κράτους αποφεύγοντας την οθωμανική πίεση που γινόταν όλο και πιο έντονη. Οι Έλληνες, αναζητώντας καταφύγιο και φιλοξενία, έγιναν δεκτοί από τους Βενετούς, εντάχθηκαν στη βενετσιάνικη κοινωνία και οργάνωσαν την κοινότητά τους, καθιστώντας έτσι τη Βενετία σχεδόν ένα άλλο Βυζάντιο.
Στον τόμο, ειδικοί διαφόρων ειδικοτήτων μελετούν όψεις της ιστορίας αυτής, συμπεριλαμβανομένης και της πλούσιας λειτουργικής βυζαντινής παράδοσης, η οποία άφησε τα σημάδια της στον πολιτισμό της πόλης των τεναγών.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Premessa, 7.
Giorgio Fedalto – Renato D’Antiga, I Greci a Venezia e l’Istituto Ellenico. Profilo bio-bibliografico dei suoi Direttori, 9-26.
Maria Elisabetta Bottecchia, Girolamo, spunti dall’epistolario. De amicitia Magnum solamen si amici litteras vel indignantis accipiam (ep. VIII), 27-42.
Antonio Carile, Tomaso Diplovatazis a Pesaro, 43-48.
Letizia Caselli, “Marcus filius meus”. San Marco e san Pietro con qualche osservazione su san Mena. Un’iconografia del doppio ritratto tra Venezia e il Mediterraneo (secoli VI-XIV), 49-90.
Pietro Chiaranz, La Liturgia eucaristica greco-alessandria di san Marco. Analisi e commento, 91-148.
Leo Citelli, Interpretazioni analitiche, rielaborazioni ornate e cromatismo nella musica bizantina: considerazioni in margine a un troparion del monaco Longino, 149-218.
Renato D’Antiga, I culti dei Santi nell’antica Venetia. Il Kalendarium Venetum XI saeculi, 219-302.
Giorgio Fedalto, Religione ufficiale e devozione popolare. Possibili influenze bizantine in area aquileiese-veneta, 303-320.
Francesco Lovino, Maestro e allievo: sopra due Tetravangeli di età paleologa, da Tessalonica alla Biblioteca Marciana di Venezia, 321-340.
Paolo Magnani, La “Messa” Romana e la “Divina Liturgia” bizantina: alcuni aspetti comparativi di una liturgia “a due polmoni”, 341-364.
Giulio Trettel, San Giovanni Crisostomo e san Cromazio. Lettera CLV, 365-384.

Advertisements

Studies on Venetian Cyprus

Benjamin Arbel, Studies on Venetian Cyprus, Collected Studies, III, Nicosia 2017, σ. 358, 17Χ24 εκ., ISBN: 978-9963-0-8145-5.

To βιβλίο αποτελεί συλλογή 19 δημοσιευμένων μελετών του συγγραφέα με κεντρικό θέμα την ιστορία της Κύπρου κατά την περίοδο της βενετοκρατίας και τη μετάβασή της από τη βενετική στην οθωμανική κατοχή.

Οι μελέτες αναδημοσιεύονται κατανεμημένες σε πέντε θεματικές ενότητες, με Εισαγωγή και Ευρετήριο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ Συνέχεια

Σημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά

metaxassimeiosisΣημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά. Η Ρωσική Ναυτική Μοίρα στα Ιόνια Νησιά 1798-1799, Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ναταλία Νικολάου, Κώστας Δεληγιώργης, Πέτρος Καλογερόπουλος, Επιμέλεια έκδοσης: π. Γεώργιος Αντζουλάτος, Ιερά Μητρόπολις Κεφαλληνίας, Αργοστόλι 2016, σ. ΧΙΙ+289+[2], 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-82886-0-7.

Ο συγγραφέας των «Σημειώσεων» Γιεγκόρ Παύλοβιτς Μεταξάς, Έλληνας στην καταγωγή από Κεφαλονίτη πατέρα, γεννήθηκε στην Κρήτη και κατατάχθηκε το 1785, μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες, στην ειδική αυτοκρατορική σχολή για ομόθρησκους ξένους που είχε δημιουργήσει η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄. Μετά την πενταετή φοίτησή του και την πρακτική του άσκηση, έγινε σημαιοφόρος και στάλθηκε στη μοίρα της Μαύρης Θάλασσας. Στα επόμενα χρόνια, υπό την ηγεσία του ναυάρχου Ουσακώφ, συμμετείχε στις επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου στον χώρο του Ιονίου. Την ίδια περίοδο άρχισε να γράφει τις «Σημειώσεις» του, παρακολουθώντας την εξέλιξη των γεγονότων, τις οποίες αργότερα θα συμπληρώσει και θα ολοκληρώσει κατά τη δεκαετία του 1820. Ο συγγραφέας είναι επομένως αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων και συμμέτοχος σε όσα περιγράφει.

Οι «Σημειώσεις» του Μεταξά εκδόθηκαν το 1915 στην Πετρούπολη στα ρωσικά. Η δεύτερη έκδοσή τους έγινε στο καλοκαίρι του 2016 με πρόλογο του αντιναυάρχου του ρωσικού πολεμικού ναυτικού Ευγένιου Χαλάιτσε. Με την ευκαιρία αυτή σχεδιάστηκε και η έκδοση της ελληνικής μετάφρασης από την Ελληνική Κοινότητα της Μόσχας, η οποία αποφάσισε να μεταφραστούν στα ελληνικά κρίνοντας ότι φωτίζουν σημαντικές πτυχές της ελληνικής ιστορίας και πραγματικότητας, την εποχή της ρωσικής εκστρατείας και στη συνέχεια. Η ελληνική έκδοση πραγματοποιήθηκε μέσα το 2016 «Έτος πολιτιστικής αδελφοποίησης Ελλάδος-Ρωσίας» και συμπληρώνει τις σχετικές εκδηλώσεις που έγιναν στα ιόνια νησιά. Η μεταφραστική ομάδα αποτελέστηκε από τρεις επιστήμονες συνεργάτες του πανεπιστημίου της Μόσχας, την Ναταλία Νικολάου, τον Κώστα Δεληγιώργη και τον Πέτρο Καλογερόπουλο, οι οποίοι πρόσφεραν ένα κείμενο γλαφυρό, με πολλές κατατοπιστικές σημειώσεις.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 15 κεφάλαια, στα οποία περιγράφονται τα γεγονότα από την έξοδο της ρωσικής μοίρας από τη Σεβαστούπολη έως την κατάληψη της Κέρκυρας. Στο τέλος υπάρχει Συμπλήρωμα με 22 έγγραφα και αποσπάσματα εγγράφων της περιόδου.

Οι «Σημειώσεις» εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας για τα γεγονότα των ετών 1798-1799, περίοδο κατά την οποία οι Ρωσότουρκοι κατέλαβαν σταδιακά τα νησιά του Ιονίου, και έθεσαν τέρμα στη σύντομη γαλλική κατοχή τους, ξεκινώντας από τα Κύθηρα και καταλήγοντας στην Κέρκυρα. Ο Μεταξάς παρέχει χρήσιμο υλικό για τον ρόλο της Ρωσίας αναφορικά με την τύχη των νησιών του Ιονίου και τις πολιτικές, τις οικονομικές και τις κοινωνικές διαστάσεις της παρουσίας της στον ελληνικό χώρο. Τονίζει επίσης την προσωπική συμβολή του ναυάρχου Ουσακώφ στην επιχείρηση και στην ανάπτυξη και την εδραίωση των φιλικών σχέσεων μεταξύ του ελληνικού και του ρωσικού λαού. Επιπλέον, ο Μεταξάς περιγράφει ήθη και έθιμα των κατοίκων των νησιών, ενδυμασίες, φαγητά, εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες, καθιστώντας τις «Σημειώσεις» του πολύτιμες για τη γνώση της επτανησιώτικης κοινωνίας της εποχής του, αλλά και της παλαιότερης, της περιόδου της βενετοκρατίας.

Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία

Μαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια, Ηρόδοτος, Αθήνα 2016, σ. 656, 17Χ24 εκ., ISBN 9789604851560.

fragoiΤο βιβλίο αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζονται δεκαέξι μελέτες που αφορούν τους Φράγκους και τους Βενετούς στον ελληνικό χώρο από την τέταρτη σταυροφορία το 1204 έως τον 17ο αιώνα, συμβάλλοντας σε μια σφαιρικότερη άποψη για την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην ανατολική Μεσόγειο αυτή την εποχή. Στο δεύτερο μέρος δημοσιεύονται δεκατέσσερεις εκθέσεις (relazioni) βενετών αξιωματούχων στην Κρήτη τον 16ο αιώνα. Οι εκθέσεις των βενετών αξιωματούχων στον Χάνδακα, έδρα της τοπικής διοίκησης (reggimento) στην Κρήτη, αποτελούν μια σύγχρονη μαρτυρία των προβλημάτων (άμυνα, κοινωνική κατάσταση) που επικρατούσαν στο νησί, την τελευταία βενετική κτήση στην ανατολική Μεσόγειο στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Σε αυτές προτείνονται μέτρα για τη βελτίωση των σχέσεων με τη βενετική διοίκηση και για την ουσιαστικότερη συμβολή των υπηκόων στην υπεράσπιση του νησιού. Η Γαληνοτάτη χρησιμοποιούσε έμπιστους λειτουργούς προκειμένου να έχει σωστή ενημέρωση και προσπαθούσε να βελτιώσει την απαισιόδοξη εικόνα που της μεταφερόταν σε μια περίοδο όταν ο τουρκικός κίνδυνος ήταν εμφανής και το βενετικό εμπόριο διερχόταν κρίση με την επικράτηση των αγγλικών και των ολλανδικών πλοίων στη Μεσόγειο. Η συγκεκριμένη επιλογή είναι χρήσιμη για όσους ενδιαφέρονται να εξοικειωθούν με τις αρχειακές πηγές της περιόδου και να εμβαθύνουν περαιτέρω σε θέματα σχετικά με την παρουσία και την κινητικότητα των Δυτικών τη σημαντική αυτή περίοδο της ελληνικής ιστορίας.
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Περιεχόμενα

Πρόλογος
Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια
Μέρος Α’
1. Η Δ’ σταυροφορία. Οργάνωση της κίνησης και παρέκκλιση των στόχων
2. Λατινικός εποικισμός στον ελληνικό χώρο μετά την Δ’ σταυροφορία
3. Πολιτικές και κοινωνικοοικονομικές δομές στα σταυροφορικά κράτη της ανατολικής Μεσογείου
4. Latin presence in Romania and its process of Hellenisation
5. The image of «Greco» in latin sources of the 13th and the 14th century
6. Οι φεουδαρχικοί πόλεμοι και οι επιπτώσεις στην κοινωνία της φραγκοκρατούμενης Ρωμανίας (13ος- 14ος αιώνας)
7. Intercultural contacts in the crusader states of «Romania» (13th-15th centuries)
8. Η σταυροφορική ιδεολογία των Αραγωνίων στην ανατολική Μεσόγειο (14ος-15ος αιώνας)
9. Αρχειακές μαρτυρίες για τους Δυτικούς στη φραγκοκρατούμενη Κύπρο
10. Σχέσεις των Αραγωνίων και των Ανδεγαυών μέσα από έγγραφα του Αρχείου του Αραγωνικού Στέμματος
11. Η έκθεση του καπετάνιου (1563). Στοιχεία για τη βενετοκρατούμενη Κρήτη και ιδιαίτερα για τον Χάνδακα
12. Πρεσβεία των κατοίκων του βενετοκρατούμενου Χάνδακα στα μέσα του 16ου αιώνα (1561)
13. Ο Χάνδακας στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα από ανέκδοτες εκθέσεις βενετών αξιωματούχων
14. Το φεουδαρχικό ιππικό της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
15. Στοιχεία για την τάξη των φεουδαρχών της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
16. Οι βενετοτουρκικές συγκρούσεις των χρόνων 1695 και 1696 στη Χίο και την Πελοπόννησο. Μια αδημοσίευτη πηγή για τα γεγονότα
Μέρος Β’: Εκθέσεις Βενετών αξιωματούχων του Χάνδακα
I. Francesco Bernardo (1540)
II. Marc’Antonio Trivisan (1542)
III. Aloysius Gritti (1555)
IV. Hieronymo Taleapetra (1561)
V. Daniel Barbarigo (1567)
VI. Pietro Navaier (1570)
VII. Marco Cicogna (1578)
VIII. Paulo Contarini (1578)
IX. Nadal Donado (1580)
X. Nicolo Donado (1584)
XI. Alberto Loredan (1590)
XII. Juan Bembo (1591)
XIII. Conte Honorio Scotti (1595)
XIV. Nicolo Donado (1598)

Οι Δυτικοί στη Ρωμανία (13ος-15ος αιώνας)

Μαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Οι Δυτικοί στη Ρωμανία (13ος-15ος αιώνας). Μια ερμηνευτική προσέγγιση, Κοράλι, Αθήνα 2013, σ. 368, 14Χ21 εκ., ISBN 9789609542173.

dytikoi-romaniaΗ μελέτη της πρώιμης λατινοκρατίας (μετά την Δ΄ σταυροφορία) στη Ρωμανία αποτελεί επίπονη προσπάθεια κυρίως λόγω των ελλιπών διαθέσιμων στοιχείων (ανεπαρκείς αρχειακές πηγές) στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια γίνεται σοβαρή προσπάθεια να αξιοποιηθεί ανέκδοτο αρχειακό υλικό από αρχεία της δυτικής Ευρώπης προκειμένου να διαφωτιστούν πτυχές της παρουσίας των Δυτικών στον ελληνικό χώρο. Στον τόμο περιλαμβάνεται σειρά άρθρων που αφορούν στην παρουσία, την πολιτική και τις κοινωνικοοικονομικές σχέσεις των δυτικών δυνάμεων που εγκαταστάθηκαν στο χώρο της άλλοτε βυζαντινής αυτοκρατορίας (Ρωμανίας) μετά την Δ΄ σταυροφορία το 1204, όπως παρουσιάζονται σε λατινικές πηγές της εποχής (κυρίως έγγραφα του ανδεγαυικού, βενετικού και αραγωνικού αρχείου). Στόχος της συγκεκριμένης επιλογής είναι να εξοικειώσει το αναγνωστικό κοινό με τους δυτικούς θεσμούς και τις δομές που εμφυτεύθηκαν στο χώρο της Ρωμανίας, όπως και με τις αρχειακές πηγές της σημαντικής αυτής για την ελληνική ιστορία περιόδου, συμβάλλοντας σε μια περαιτέρω εμβάθυνση της μελέτης του μεσογειακού πολιτισμού.
(Από τον πρόλογο της έκδοσης).
Περιεχόμενα

– Allusions of the fourth crusade in latin sources of the 13th and 14th century
– Latin colonization in the eastern Mediterranean during the crusades
– Les «Etrangers latins» en Romanie angevine sous Charles I (1266 – 1285)
– Διοικητικές και κοινωνικές δομές στην ανδεγαυνκή Κέρκυρα επί Καρόλου Α’ (1266 – 1285)
– Η πειρατεία στις ανδεγαυικές κτήσεις της Ρωμανίας στο β’ μισό του 13ου αιώνα
– Εγκαταστάσεις δυτικών σε λατινοκρατούμενες περιοχές τον 13ο και τον 14ο αιώνα. Προσέγγιση στο πρόβλημα του εποικισμού του ελληνικού χώρου
– The oriental policy of Charles I and angevin settlement in Romania. A model of medieval colonialism
– Colonisation latine en Romanie. Le cas de la principaute franque de Moree (XIIIe – XVe siecles). Influences et survivances
– Προσέγγιση στην οικονομική πολιτική του Καρόλου Α’ του Ανδεγαυού στη Ρωμανία. Οργάνωση εμπορίου -εμπορικοί σταθμοί – νόμισμα
– Οι Ιωαννίτες ιππότες και το πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Η ανδεγαυική παρουσία στο πριγκιπάτο της Αχαΐας και την Κέρκυρα τα πρώτα χρόνια του Καρόλου Β’ (1289 – 1300)
– Θεσμικά μορφώματα και κοινωνικές συσσωματώσεις στις Φραγκοκρατούμενες περιοχές της Ρωμανίας. Το παράδειγμα της Κέρκυρας και του πριγκιπάτου της Αχαΐας
– Οι δυτικοί στην Πελοπόννησο μετά την Δ’ σταυροφορία. Το παράδειγμα της βαρονίας Πατρών
– Δυτικοί θεσμοί στο πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Οι Ανδεγαυοί της Σικελίας και το πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Το βουργουνδικό δουκάτο των Αθηνών (1204 – 1311)
– Μαρτυρίες δυτικών πηγών του 13ου και του 14ου αιώνα για τα νησιά του Ιονίου
– Ειδήσεις για τους δυτικούς στα νησιά του Αιγαίου (13ος – 14ο αι.)
– Ανδεγαυοί και Λουσινιάν στην ανατολική Μεσόγειο το β’ μισό του 13ου αιώνα
– Η πνευματική ζωή των λατίνων στις σταυροφορικές κτήσεις της Ρωμανίας
– Αραγώνιοι, Ανδεγαυοί και Βενετοί πριν από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως
– Les Albanais dans la seconde moitie du XIIIe siecle d’apres les documents angevins
– The Albanians in Latin sources of the 13th and the 14th century
– Οι δυτικοί στη βενετοκρατούμενη Ρωμανία (Κρήτη, Μεθώνη, Κορώνη) από το 1261 έως το 1386. Μια γενική επισκόπηση
– Αραγώνιοι και Καταλανοί στην ανατολική Μεσόγειο τον 13ο και 14ο αιώνα
– Καταλανική παρουσία στην Κρήτη τον 14ο αιώνα
– Οι Καταλανοί στις Κυκλάδες τον 14ο αιώνα
– The Catalan duchy of Athens and the other Latin powers in Greece especially in the principality of Achaea (1311 – 1388)
– The presence of the Aragonese in Romania based on 14th century aragonese documents
– Η λατινική εκκλησία των Νέων Πατρών την περίοδο των Καταλανών (1318 – 1388)

Από τη Δυτική Ευρώπη στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι σταυροφορικές ηγεμονίες στη Ρωμανία

douroudytiki_europiΜαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Από τη Δυτική Ευρώπη στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι σταυροφορικές ηγεμονίες στη Ρωμανία (13ος-15ος αιώνας). Πολιτικές και θεσμικές πραγματικότητες, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κύπρου – Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2012, σ. 212, 17Χ14 εκ., ISBN 978-960-01-1443-0.

Το βιβλίο είναι το αποτέλεσμα μακρόχρονης ενασχόλησης της σ. με την περίοδο του δυτικού Μεσαίωνα και του λατινοκρατούμενου μεσογειακού χώρου κατά την περίοδο των σταυροφοριών και αποτελεί συμβολή στην ιστορία των σταυροφορικών ηγεμονιών που δημιουργήθηκαν μετά την τέταρτη Σταυροφορία στον χώρο της άλλοτε βυζαντινής αυτοκρατορίας (Ρωμανίας).

Κύρια θεματική της μελέτης αποτελεί η έντονη κινητικότητα των Δυτικών στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου, κατά την περίοδο των σταυροφοριών, και οι συνέπειες της παρουσίας τους στα εδάφη της άλλοτε βυζαντινής αυτοκρατορίας, καθώς επίσης η πολιτική των λατινικών δυνάμεων, οι κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις και η συμβίωσή τους με τις τοπικές κοινωνίες. Η σ. δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην εξέταση των δυτικών θεσμών (εκκλησιαστικών, διοικητικών, φεουδαρχικών) που εμφυτεύτηκαν στις κτήσεις. Συνέχεια

Ο μαρκήσιος της Βοδονίτσας Nicolò Α΄ Zorzi και η κληρονομιά του

Angeliki Tzavara, «Nicolò Zorzi, marquis de Bondonitsa, et son héritage (1335-1414)», Θησαυρίσματα/Thesaurismata 44 (2014), 51-76.

Στη μελέτη αναθεωρούνται ορισμένες θέσεις που είχαν περάσει στη βιβλιογραφία σχετικά με την μαρκιωνία της Βοδονίτσας και επανεξετάζεται η περίοδος της ηγεμονίας του Nicolò Zorzi, βενετού συζύγου της μαρκησίας Guglielma Pallavicini: ο χωρισμός τους και το επεισόδιο που τον προκάλεσε, η φυγή του Zorzi  από την Βοδονίτσα, ο ρόλος των βουργησίων στα γεγονότα, οι κατασχέσεις των χρημάτων της Βοδονίτσας στην Εύβοια, η περιουσία των Zorzi  στη Βενετία και στη Ρωμανία. Εξετάζεται ιδιαίτερα η κληρονομιά, υλική και πνευματική, που ο μαρκήσιος άφησε στους γιους και στον εγγονό του, και κυρίως στον γιο που άφησε στην Βοδονίτσα κατά τη φυγή του, το μελλοντικό μαρκήσιο Francesco Zorzi.

Η περίληψη, από τη σ. 76 της μελέτης.

Διαθέσιμη στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/28815311/_Nicol%C3%B2_Zorzi_marquis_de_Bondonitsa_et_son_h%C3%A9ritage_1335-1414_%CE%98%CE%B7%CF%83%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1_Thesaurismata_44_2014_pp._51-76

12ο Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, Ηράκλειο Κρήτης, 21-25 Σεπτεμβρίου 2016

Το 12ο Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο διοργανώνεται από την Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών (ΕΚΙΜ) στο Ηράκλειο Κρήτης, από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2016.

Οι εργασίες του κατανέμονται σε τρία τμήματα που αντιστοιχούν στις τρεις μεγάλες χρονικές περιόδους της Κρητικής Ιστορίας: α) την Προϊστορική και Αρχαία Ελληνική, β) τη Βυζαντινή και Μεσαιωνική, γ) τη Νεότερη. Ως θεματικός άξονας του Συνεδρίου, για όλα τα Τμήματά του, ορίστηκαν οι «μετακινήσεις» -ανθρώπων, ιδεών, αγαθών- με επίκεντρο, αφετηρία ή κατάληξη το νησί της Κρήτης. Συνέχεια

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Τα πρακτικά. ΙΙ. Ιστορία – Εκκλησία – Ιστορία της Τέχνης

10oPanionio-v.2Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. ΙΙ. Ιστορία – Εκκλησία – Ιστορία της Τέχνης, επιστ. επιμέλεια Θεοδόσης Πυλαρινός – Παναγιώτα Τζιβάρα – Σπύρος Χρ. Καρύδης, Κέρκυρα 2016 [Κερκυραϊκά Χρονικά Θ΄ (2016)], σ. 852, 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

Ο δεύτερος τόμος των Πρακτικών του Ι΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, το οποίο συγκλήθηκε στην Κέρκυρα με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και των 100 χρόνων από την πραγματοποίηση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου, είναι, όπως και ο πρώτος, καλαίσθητος, πολυσέλιδος και πολυμερής. Περιλαμβάνει την Γ΄ ενότητα της Ιστορίας και τις ανακοινώσεις των ενοτήτων Εκκλησία και Ιστορία της Τέχνης καθώς και την Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα:  Ιστορία της τέχνης στα Επτάνησα: «Η ζωγραφική στα Ιόνια Νησιά από τον μεσαίωνα έως τον 20ό αιώνα. Τέχνη μεθορίου ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή».

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Στη θεματική του ιστολογίου εντάσσονται οι ακόλουθες ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στον τόμο: Συνέχεια

Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo

Erica Ianiro, Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo, Venezia, Marsilio, 2014, σ. 415,  ISBN 978-88-317-1708-3. Προλογίζει η Vera Costantini.

Κείμενο παρουσίασης: Luca Zuccolo (recensione), «Erica Ianiro, Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo», Diacronie. Studi di Storia contemporanea, 23.3 (2015). URL: https://diacronie.revues.org/2400 | http://www.studistorici.com/2015/10/29/zuccolo_numero_23/

Ianiro,LevanteVenezia e l’Impero ottomano hanno intessuto e intrattenuto rapporti costanti in ogni fase della loro storia come dimostrato in numerosi studi sia sulla città lagunare sia sull’Impero dei Turchi. Spesso in contrasto, questi due attori dominanti nella storia del Levante hanno condiviso esperienze simili più di qualsiasi altra realtà europea o mediterranea, al punto da creare, nei Balcani, una dipendenza veneziana dalla fiscalità ottomana come testimoniato dai documenti ottomani cinquecenteschi, dove maggiormente si può intravedere la stretta relazione tra i due Stati. Συνέχεια

Καταστροφές ναών κατά την τουρκική πολιορκία της Κέρκυρας το 1716

Γεράσιμος Δημουλάς, «Καταστροφές ναών κατά τη διάρκεια της τουρκικής πολιορκίας της πόλης της Κέρκυρας το 1716», Η Κέρκυρα σήμερα, 21/04/2016, αρ. φύλλου 5521.
Αναδημοσίευση του άρθρου στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
http://corfiatikoanagnosma.blogspot.gr/2016/05/1716.html?spref=fb

Το 2016 συμπληρώνονται 300 χρόνια από την πολιορκία της Κέρκυρας από τους οθωμανούς Τούρκους, τον Αύγουστο του 1716, μια πολιορκία που άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια της στον τόπο και στις μνήμες των ανθρώπων και συνοδεύτηκε από μεγάλες καταστροφές σε ολόκληρο το νησί. Ο συγγρ., στο σύντομο άρθρο του, επικεντρώνει τη προσοχή του στις καταστροφικές συνέπειες της τουρκικής παρουσίας για τους ναούς, παρουσιάζοντας παραδείγματα από τα προάστια και την ύπαιθρο, όπως προέκυψαν από την έρευνά του στο Αρχείο της Κέρκυρας. Παράλληλα επισημαίνει και εκείνες τις καταστροφές που προξένησαν το ίδιο διάστημα στους ναούς οι γερμανοί μισθοφόροι, οι οποίοι αποτελούσαν την φρουρά της πόλης. Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα συλλογή πληροφοριών, η οποία, με τη συνέχιση της έρευνας, και τον εμπλουτισμό της και με άλλα στοιχεία, θα μπορούσε να παράσχει μια συνολική εικόνα για το μέγεθος και το είδος των καταστροφών που υπέστησαν οι ναοί και οι μονές του τόπου στην τελευταία αυτή προσπάθεια των Τούρκων να καταλάβουν το νησί.

Εικόνα: http://cdn1.bbend.net/media/com_news/story/2015/08/10/614425/main/Agios_Spyridon-Kerkyra_1716.jpg

Gesta dalla guerra veneto-turca di Morea (1467-1469)

Alessio Sopracasa, «Gesta dalla guerra veneto-turca di Morea (1467-1469)», Historiae. Scritti per Gherardo Ortalli, ed. by C. Azzara, E. Orlando, M. Pozza, A. Rizzi, Venice, Edizioni Ca’ Foscari, 2013, p. 181-198.

OrtalliΤο έγγραφο που δημοσιεύεται στη μελέτη, φυλάσσεται στο Αρχείο της Βενετίας (Archivio di Stato di Venezia), στον φάκελο 21 της σειράς «Miscellanea carte non appartenenti ad alcun archivio» και αποτελεί έκθεση χρονολογική των πολεμικών κατορθωμάτων ενός ανώνυμου capitano και των ανδρών του, στην υπηρεσία της Βενετίας, κατά του τουρκικού στρατού σε διάφορες περιοχές του Μοριά από τον Μάιο του 1467 έως τον Αύγουστο του 1469.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://www.academia.edu/5430184/Gesta_dalla_guerra_veneto-turca_di_Morea_Deeds_from_the_Venetian-Turkish_war_in_Morea_1467-1469_

Ολόκληρος ο τόμος προς τιμήν του Gherardo Ortalli στη διεύθυνση:
http://virgo.unive.it/ecf-workflow/upload_pdf/StudiStor_1.pdf

Περιγραφή των γεγονότων, πώς οι Τούρκοι εξεπόρθησαν τη Λευκωσία, 1570

MembreΦίλιππος Μεμπρέ, Αξιόπιστη και λεπτομερής περιγραφή των γεγονότων, πώς οι Τούρκοι άρχισαν την επίθεσή τους με ισχυρές δυνάμεις εναντίον του λαμπρού Βασιλείου και της νήσου Κύπρου και εξεπόρθησαν βίαια την πρωτεύουσα αυτού Λευκωσία, Επιμέλεια: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης – Έλση Τορναρίτου-Μαθιοπούλου, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών/ΕΙΕ, Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών, Σειρά «Πηγές της Κυπριακής γραμματείας και ιστορίας», αρ. 3, Αθήνα 2013, σ. 144, 17X24 εκ., ISBN 978-960-9538220.

Το τρίτο βιβλίο της σειράς «Πηγές της Κυπριακής Γραμματείας και Ιστορίας» του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, παρουσιάζει την αφήγηση του Φίλιππου Μεμπρέ για την πολιορκία και την άλωση της Λευκωσίας από τους Τούρκους στις 9 Σεπτεμβρίου 1570. Η μαρτυρία του Μεμπρέ συμπληρώνει εκείνες του Αλέξανδρου Ποδοκάθαρου και Αυγουστίνου Αμμοχωστιανού για την άλωση της Αμμοχώστου τον Αύγουστο του 1571 και το μαρτυρικό τέλος του υπερασπιστή της Μαρκαντώνιο Βραγαδίνου, που παρουσιάστηκαν στο προηγούμενο βιβλίο της σειράς. Συνέχεια

Η ιστορική παρουσία των Γιαννιωτών Εβραίων

Zampakolas,EbreiΧρήστος Ζαμπακόλας, Η ιστορική παρουσία των Γιαννιωτών Εβραίων μέσα από την εμπορική τους δραστηριότητα. Ιωάννινα-Βενετία, 16ος-18ος αιώνας, Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, Ιωάννινα 2013, σ. 188, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-81023-2-3.

Στα όρια της θεματικής του ιστολογίου, βρίσκεται το βιβλίο του Χρήστου Ζαμπακόλα, μια εξαιρετική ερευνητική εργασία για τους εβραίους των Ιωαννίνων και την εμπορική τους δραστηριότητα, η οποία φυσικά εκτεινόταν τόσο στον βενετοκρατούμενο χώρο όσο και στην κυρίαρχο Βενετία.

Στην εργασία σκιαγραφείται η παρουσία και η εμπορική δραστηριότητα των γιαννιωτών εβραίων στο τρίγωνο Ιωάννινα – Κέρκυρα – Βενετία από τον 16ο ως και το πρώτο μισό του 18ου αιώνα, μέσα από ανέκδοτα αρχειακά τεκμήρια και την υπάρχουσα βιβλιογραφία. Βασικό τμήμα του αρχειακού υλικού του σ. αποτέλεσε η αλληλογραφία του ελληνικού εμπορικού οίκου της Βενετίας Κωνσταντίνου Σελέκη και Λάμπρου Σάρου με γιαννιώτες εβραίους εμπόρους, η οποία φυλάσσεται σήμερα στο Αρχείο του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας. Συμπληρωματικό υλικό συγκεντρώθηκε από το Κρατικό Αρχείο της Βενετίας και από τα Γ.Α.Κ. του νομού Κέρκυρας. Πρόκειται για συμβολαιογραφικές κυρίως πράξεις, που εκτείνονται χρονικά από τα μέσα του 16ου αιώνα έως και τις αρχές του 18ου αιώνα, οι οποίες συνάπτονταν είτε μεταξύ εβραίων γιαννιωτών εμπόρων είτε μεταξύ των τελευταίων και συμπατριωτών τους ελλήνων εμπόρων.

Το βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες με την ακόλουθη θεματική. Ενότητα Α΄ «Η κοινότητα των ρωμανιωτών εβραίων των Ιωαννίνων» (σ. 15-25). Ενότητα Β΄ «Οι γιαννιώτες εβραίοι έμποροι» (σ. 26-34). Ενότητα Γ΄ «Οι γιαννιώτες εβραίοι μέσα από το εμπορικό αρχείο των Σελέκη και Σάρου» (σ. 35-62). Ενότητα Δ΄ «Προσωπογραφία γιαννιωτών εβραίων» (σ. 63-77). Ακολουθεῖ τὸ Παράρτημα των εγγράφων (σ. 78-169), το Γλωσσάρι (σ. 170-173), οι Αρχειακές Πηγές και η Βιβλιογραφία (σ. 174-180), η Περίληψη στην Αγγλική (σ. 181-182) και το Ευρετήριο (σ. 183-187)

Το βιβλίο, διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://ionio.academia.edu/ChristosZampakolas

 

Venice, Genoa and the island of Tenedos

Ruthy Gertwagen, «Venice, Genoa and the fights over the island of Tenedos (late fourteenth and early fifteenth century)», Studi Veneziani 67 (2013) 35-88.

Από τις σ. 35-37.

In 1377 a war broke between Venice and Genoa over the island of Tenedos …. The aim of the present paper is three folds: to pinpoint the meaning of the articles of the pact of Torino (1381), while highlighting the importance of the island of Tenedos in the maritime layout of Venice and Genoa. Holding and alternatively losing, the island had a different meaning for each of these maritime powers, with bearing on the policy concerning their maritime commercial activity in the N-E Mediterranean. Furthermore, the implications were not only limited to this area but included the Adriatic and Ionian Seas as well. This paper also provides a fresh and more accurate profile, than the one made up till now, of the various geopolitical systems and political powers involved in and affected by these violent conflicts.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/8895821/_Venice_Genoa_and_the_Fights_over_the_Island_of_Tenedos_Late_fourteenth_and_early_fifteenth_centuries_in_Venice_and_the_Mediterranean_a_special_volume_Ed._by_Ruthy_Gertwagen_and_Jean-Claude_Hocquet_Studi_Veneziani_n.s._LXVII_2013_329-381