Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia

Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia e dei suoi Direttori, a cura di Giorgio Fedalto e Roberto D’Antiga, Marcianum Press, Venezia 2018, σ. 384, ISBN: 978-88-6512-600-4.

Πρόκειται για συλλογή άρθρων προς τιμήν του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας και των διευθυντών του, του μόνου ελληνικού ερευνητικού κέντρου στο εξωτερικό, η σχεδόν 70χρονη παρουσία του οποίου έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στον χώρο της έρευνας.
Η Βενετία, από τον 14ο αιώνα αποτέλεσε προσφιλή προορισμό όσων Ελλήνων εγκατέλειπαν τα εδάφη του βυζαντινού κράτους αποφεύγοντας την οθωμανική πίεση που γινόταν όλο και πιο έντονη. Οι Έλληνες, αναζητώντας καταφύγιο και φιλοξενία, έγιναν δεκτοί από τους Βενετούς, εντάχθηκαν στη βενετσιάνικη κοινωνία και οργάνωσαν την κοινότητά τους, καθιστώντας έτσι τη Βενετία σχεδόν ένα άλλο Βυζάντιο.
Στον τόμο, ειδικοί διαφόρων ειδικοτήτων μελετούν όψεις της ιστορίας αυτής, συμπεριλαμβανομένης και της πλούσιας λειτουργικής βυζαντινής παράδοσης, η οποία άφησε τα σημάδια της στον πολιτισμό της πόλης των τεναγών. Συνέχεια

Advertisements

Culture and Society in Crete

Culture and Society in Crete: From Kornaros to Kazantzakis, Edited by Liana Giannakopoulou and E. Kostas Skordyles, Cambridge Scholars Publishing 2017, σ. 323, 14Χ21 εκ., ISBN 978-1-5275-0287-1.

Ο τόμος περιέχει μια επιλογή από τις εισηγήσεις στο διεθνές συνέδριο που οργανώθηκε από την Λιάνα Γιαννακοπούλου και τον Κώστα Σκορδίλη στο Selwyn College, Cambridge, από τις 30 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου 2014, προς τιμήν του καθηγητή David Holton.
Από τα περιεχόμενα του τόμου επιλέγουμε τις ακόλουθες συμβολές: Συνέχεια

Andrea Cornaro, Historia Candiana. Μια αφήγηση του Δ´ Βενετοτουρκικού πολέμου (1570-1573)

Andrea Cornaro Historia Candiana. Μια αφήγηση του Δ´ Βενετοτουρκικού  πολέμου (1570-1573). Κύπρος – Ναύπακτος. Εισαγωγή, έκδοση κειμένου, απόδοση στα ελληνικά, σημειώσεις & Παράρτημα, Στέφανος Κακλαμάνης, Λευκωσία 2017 [Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών. Πηγές και Μελέτες της Κυπριακής Ιστορίας LXXVIII], σ. 667.

Andrea_Cornaro,Historia_Candiana

Στο βιβλίο εκδίδονται από την ανέκδοτη ιταλόγλωσση «Ιστορία της Κρήτης» («Historia Candiana») του βενετοκρητικού ευγενή Ανδρέα Κορνάρου, οι ενότητες που αφορούν τον Δ΄ βενετοτουρκικό πόλεμο (1570 – 1573) και περιέχονται στο τελευταίο τμήμα του 14ου και σε ολόκληρο το 15ο Βιβλίο της Historia Candiana.  Ο Κορνάρος, ο οποίος ήταν σύγχρονος των γεγονότων, περιγράφει, μεταξύ άλλων, την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο (1570), την πολιορκία και την πτώση της Λευκωσίας, την πολύμηνη πολιορκία και την πτώση της Αμμοχώστου, καθώς επίσης τη ναυμαχία της Ναυπάκτου, στην οποία είχε λάβει και ο ίδιος μέρος.

Περιγραφή από: http://spititiskyprou.gr/wp-content/uploads/2018/01/%CE%9D%CE%95%CE%95%CE%A3-%CE%95%CE%9A%CE%94%CE%9F%CE%A3%CE%95%CE%99%CE%A3-2017-%CE%9A%CE%95%CE%9D%CE%A4%CE%A1%CE%9F%CE%A5-%CE%95%CE%A0%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%97%CE%9C%CE%9F%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%A9%CE%9D-%CE%95%CE%A1%CE%95%CE%A5%CE%9D%CE%A9%CE%9D.pdf

Τίτλος, περιεχόμενα και πρόλογος στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/35180449/

Πρακτικά του 7ου Διεθνούς Συνεδρίου Neograeca Medii Aevi (Νοέμβριος 2012, Ηράκλειο Κρήτης)

Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.). Πρακτικά του 7ου Διεθνούς Συνεδρίου Neograeca Medii Aevi, επιμ. Στέφανος Κακλαμάνης – Αλέξης Καλοκαιρινός, Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, Ηράκλειο 2017.

nma1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Πηγή: https://neograeca.wordpress.com/ 

 

12ο Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, Ηράκλειο Κρήτης, 21-25 Σεπτεμβρίου 2016

Το 12ο Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο διοργανώνεται από την Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών (ΕΚΙΜ) στο Ηράκλειο Κρήτης, από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2016.

Οι εργασίες του κατανέμονται σε τρία τμήματα που αντιστοιχούν στις τρεις μεγάλες χρονικές περιόδους της Κρητικής Ιστορίας: α) την Προϊστορική και Αρχαία Ελληνική, β) τη Βυζαντινή και Μεσαιωνική, γ) τη Νεότερη. Ως θεματικός άξονας του Συνεδρίου, για όλα τα Τμήματά του, ορίστηκαν οι «μετακινήσεις» -ανθρώπων, ιδεών, αγαθών- με επίκεντρο, αφετηρία ή κατάληξη το νησί της Κρήτης. Συνέχεια

Η Βοσκοπούλα

A. Vincent (επιμ.), Η Βοσκοπούλα, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2016, σ. 192, 15,50×24 εκ., ISBN 978-960-231-174-5 [Παλιότερα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας 9].

ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑΤο ανώνυμο αφηγηματικό ποίημα Η Βοσκοπούλα, ένα από τα σημαντικότερα έργα της πρώιμης νεοελληνικής λογοτεχνίας, γράφτηκε στην Κρήτη στο τέλος του 16ου αιώνα, σε ιαμβικούς ενδεκασύλλαβους με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία, και πρωτοτυπώθηκε στη Βενετία το 1627. Έκτοτε, και έως τα μέσα του 19ου αιώνα, γνώρισε πολλές εκδόσεις. Ανήκει στην ποιμενική (ή βουκολική) ποίηση, αντλεί το θέμα του και τα πρόσωπά του από τον κόσμο των βοσκών του νησιού, ενώ παράλληλα στοχάζεται πάνω στον έρωτα και τις σχέσεις των δύο φύλων, την τύχη, τον θάνατο και το πένθος.
Ο επιμελητής της έκδοσης Alfred Vincent, ομότιμος διδάσκων του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, καταρτίζει μιαν εύχρηστη έκδοση που δεν είναι πια «αναστηλωτική», αλλά βρίσκεται πιο κοντά στον χαρακτήρα της πρώτης βενετικής έκδοσης και των ανατυπώσεών της, απαλλαγμένη, από τα τυπογραφικά σφάλματά τους.

Κείμενο παρουσίασης:
http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1030:voskopoula&catid=116&Itemid=374&lang=el

Εικόνα εξωφύλλου: https://venetocrazia.files.wordpress.com/2016/04/17e26-25ce259225ce259f25ce25a325ce259a25ce259f25ce25a025ce259f25ce25a525ce259b25ce2591.gif

Πολιτισμικές εκφράσεις της επτανησιακής ταυτότητας

Politismikes_ekfraseisΠρακτικά ΙΘ΄ Συμποσίου «Πολιτισμικές εκφράσεις της επτανησιακής ταυτότητας 17ος-20ός αιώνας. Αφιέρωμα στα 150 χρόνια από την Ένωση, 1864-2014», Πνευματικό Κέντρο Δήμου Λευκάδας, Γιορτές Λόγου και Τέχνης Λευκάδα, 8-9 Αυγούστου 2014, Εταιρεία Λευκαδικών Μελετών, Αθήνα 2015, σ. 171+[5], 17×24 εκ., ISBN 978-960-7498-55-7.

Ο τόμος περιλαμβάνει τις εισηγήσεις του Συμποσίου που πραγματοποιήθηκε στη Λευκάδα στις 8 και 9 Αυγούστου 2014, για τον εορτασμό των 150 χρόνων από την Ένωση. Η θεματική του συμποσίου επικεντρώθηκε στην αναζήτηση των μηχανισμών διαμόρφωσης της ιδιοπροσωπίας του ιόνιου κόσμου στον τομέα της τέχνης, της μουσικής, της λογοτεχνίας, της γλώσσας, της ιστοριογραφίας, της λογιοσύνης, της ιδεολογίας, κατά τη διάρκεια των δυτικών κυριαρχιών. Συνέχεια

Κάμπος. Cambridge Papers in Modern Greek, 20 (2013)

KamposΑφιέρωμα στα 300 χρόνια από την πρώτη έκδοση του Ερωτόκριτου. Περιλαμβάνονται οι μελέτες:
Natalia Deliyannaki, Kornaros’s Erofili.
Tina Lendari, Beauty and Desire in Erotokritos.
Tasoula M. Markomihelaki, The poetics of plants in Erotokritos and Panoria.
Marina Rodosthenous-Balafa, Erotokritos, the Cypriot Canzoniere and their dialogue with the Neoplatonic tradition.
Alfred Vincent, Myth-history: Venice, Crete and Erotokritos.

H Κρητική λογοτεχνία στα Επτάνησα τον 18ο αιώνα

Στέφανος Κακλαμάνης, «H Κρητική λογοτεχνία στα Επτάνησα τον 18ο αιώνα», Ζητήματα ποιητικής και πρόσληψης του Ερωτοκρίτου, επιμέλεια Στέφανος Κακλαμάνης, Σητεία 2015, σ. 297-323.

KaklamanisΟ σ. εστιάζει την προσοχή του στα νησιά του Ιονίου σε μια χρονική περίοδο που εκτείνεται από τις αρχές του 17ου αιώνα έως τα τέλη του 18ου και μελετά την πρόσληψη της κρητικής λογοτεχνίας σε αυτά, επισημαίνοντας συνάμα τις δυσκολίες που οφείλονται στην απουσία ή την αποσπασματικότητα των πρωτογενών πηγών, στη σπασμωδικότητα των έως πρόσφατα ερευνητικών επιδόσεων και στις παγιωμένες σχηματοποιήσεις, που υπερτονίζουν συνήθως τη γραμμική μετάβαση από τη μια λογοτεχνική εποχή στην άλλη, παραβλέποντας τον ανοικτό διάλογο, τη διάδραση και τον συγκρητισμό μεταξύ των δύο εμπλεκόμενων μερών.

Διαθέσιμο στη σελίδα: https://crete.academia.edu/Stefanoskaklamanis

Ένας λογοτεχνικός χάρτης του βενετσιάνικου Χάνδακα

Τασούλα Μαρκομιχελάκη, «Εδώ εις το Κάστρον της Κρήτης». Ένας λογοτεχνικός χάρτης του βενετσιάνικου Χάνδακα, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2015, σ. 364, 14Χ21 εκ., ISBN : 978-960-12-2220-2.

Markomichelaki,Kastron_KritisΗ πόλη του Χάνδακα, η πρωτεύουσα του «Βασιλείου της Κρήτης» στα χρόνια της βενετοκρατίας (13ος-17ος αι.), υπήρξε σημαντικό εμπορικό, καλλιτεχνικό και πνευματικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Ποιητές και πεζογράφοι, ντόπιοι ή περαστικοί, εγκωμίασαν την πόλη, έγραψαν για τις διασκεδάσεις της, μίλησαν για την αμαρτωλή ζωή των κατοίκων της, αλλά και για τη θρησκευτική τους πίστη, θρήνησαν για καταστροφές της ή την έκαναν σκηνικό στα θεατρικά τους έργα ανάμεσα σε δύο οδυνηρά γι’ αυτήν ορόσημα: τη φοβερή πανούκλα του 1348 και την άλωσή της από τους Οθωμανούς το 1669. Το βιβλίο αυτό αποτυπώνει, με τρόπο εύληπτο για το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό και με βιβλιογραφική τεκμηρίωση και σημειώσεις για τον πιο ειδικό αναγνώστη-ερευνητή, πώς η Κρητική Λογοτεχνία απεικόνισε τον Χάνδακα της εποχής, μεταμορφώνοντάς τον από πραγματικό σε λογοτεχνικό τόπο.
Το κείμενο συνοδεύουν φωτογραφίες του σύγχρονου Ηρακλείου που τραβήχτηκαν ειδικά για να αποτυπώσουν πώς η αύρα της βενετσιάνικης όψης του εξακολουθεί να περιβάλλει τη ζωή των κατοίκων.
Η Τασούλα Μαρκομιχελάκη είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Κείμενο παρουσίασης:
http://www.universitystudiopress.gr/intro.htm

Εικόνα εξωφύλλου:
http://webstorage.public.gr/ProductImages/1137508/9789601222202-1000-1137508.jpg

Στέφανος Σαχλίκης. Τα ποιήματα

Στέφανος Σαχλίκης. Τα ποιήματα. Χρηστική έκδοση με βάση και τα τρία χειρόγραφα, Φιλολογική επιμέλεια, πρόλογος, εισαγωγή και γλωσσάριο: Γιάννης Κ. Μαυρομάτης, Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης, Αθήνα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2015, σ. 269.

Ο Στέφανος Σαχλίκης ήταν ένας Έλληνας ποιητής ή καλύτερα στιχουργός, που έζησε στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα στην πόλη και στο διαμέρισμα του Χάνδακα στη βενετοκρατούμενη Κρήτη. Ο Σαχλίκης ήταν πρόσωπο της άρχουσας τάξης, ένας από εκείνους που επέζησαν από τη φοβερή επιδημία πανούκλας, από τους λίγους που βρέθηκαν ξαφνικά πλούσιοι σε έναν κόσμο που είχε χάσει τον προσανατολισμό του, και που η μόνη του σιγουριά ήταν ο φρικαλέος θάνατος. Η ακατάσχετη τάση του να γευθεί όλες τις απολαύσεις της ζωής που του πρόσφερε η πόλη, που μας την ζωντανεύει τόσο γραφικά και παραστατικά με τους στίχους του, δεν ήταν ίσως παρά μια αντίδραση στην αγωνιώδη αβεβαιότητα των καιρών, στο διαρκώς παρόν δέος του θανάτου, που σημάδευαν τον ψυχισμό των ανθρώπων που επέζησαν από το μεγάλο θανατικό. Ο Κρητικός στιχουργός είναι ο πιο απερίφραστα περιγραφικός, ο θριαμβευτικότερα άσεμνος, ο χωρίς καμιά φραστική αναστολή καταγραφέας της ευθυμίας, της ανεμελιάς και της ελευθεριότητας του καιρού του και του τόπου του, σε τόνους πολύ πιο εκκωφαντικούς από οποιονδήποτε χρονικογράφο που περιγράφει και στιγματίζει τα ήθη της εποχής εκείνης στην Ευρώπη. Η σάτιρα του Σαχλίκη εκπορεύεται από προσωπικές πικρές εμπειρίες και κατευθύνεται, διεισδυτικά αλλά εγωιστικά, ενάντια σε κοινωνικές ομάδες ή πρόσωπα που τον δυσκόλεψαν ή του κατέστρεψαν τη ζωή ή, που για διάφορους λόγους, του είχαν δημιουργήσει προσωπικές αντιπάθειες. Η περίπτωση του Σαχλίκη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνον επειδή ήταν ο πρώτος επώνυμος Νεοέλληνας στιχουργός που είχε την πρωτοβουλία να εισαγάγει την ομοιοκαταληξία στον ελληνικό στίχο, αλλά και επειδή ήταν χωρίς άλλο και ένας ευφυής και πρωτότυπος δημιουργός, γνώστης της βυζαντινής και της δυτικής λογοτεχνίας του καιρού του και ικανός να αναδιαμορφώνει προς το ευρηματικότερο, να διευρύνει και να εμπλουτίζει ό,τι δανειζόταν.

Τίτλος, φωτογραφία και κείμενο από: http://www.miet.gr/web/gr/ekdoseis/more.asp?categoryid=2&p=0&id=812

Ζητήματα ποιητικής και πρόσληψης του Ερωτόκριτου

2o ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
«ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ»

ΣΗΤΕΙΑ, 1 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 (Συνεδριακό Κέντρο Ξενοδοχείου SITIA BEACH)

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου υπάρχει στην παρακάτω διεύθυνση:
http://www.philology.uoc.gr/events/a/2015/0801-01/programme.pdf

OI ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
«Ο Ερωτόκριτος στα χρόνια της πρώιμης νεωτερικότητας»
Στέφανος Κακλαμάνης, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

«Χαρτογραφώντας τη λογοτεχνία της Κωνσταντινούπολης και της Κρήτης»
Ulrich Moennig, Καθηγητής Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου

«Ξαναδιαβάζοντας το Πρότυπο του Ερωτόκριτου»
Γιάννης Μαυρομάτης,Καθηγητής Δημώδους Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

«Τα βιβλία τσ’ ερωτιάς: από την ερωτική μυθιστορία στον Ερωτόκριτο»
Τίνα Λεντάρη, Επίκουρος Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

«Το ποιμενικό “ιντερμέδιο” του Ερωτόκριτου»
Ειρήνη Λυδάκη, Διδάκτωρ Φιλολογίας – Μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο
Ιωαννίνων

«Υπάρχουν λατινικές πηγές ή επιδράσεις στον Ερωτόκριτο;»
Μιχαήλ Πασχάλης, Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

«Ρητορικές και δομικές όψεις του Ερωτόκριτου»
Cristiano Luciani, Καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης “Tor
Vergata”

«Απηχήσεις του Νεοπλατωνισμού στον Ερωτόκριτο»
Ειρήνη Παπαδάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου

«Η ποιητική της φιλίας στον Ερωτόκριτο»
Μαρίνα Ροδοσθένους Μπαλάφα, Επίκουρη Καθηγήτρια Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

«Όνειρα αντικριστά: από τον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου στον «Κρητικό» του Διονυσίου Σολωμού»
Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

«Η πρόσληψη της Κρητικής Λογοτεχνίας στα Επτάνησα τον 18ο αιώνα»
Στέφανος Κακλαμάνης, Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

«Όψεις του Ερωτόκριτου στο έργο του Διονύσιου Σολωμού»
Δημήτρης Πολυχρονάκης, Επίκουρος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

«Ξένος ή δικός μας; Κριτικοί και αναγνώστες του Ερωτόκριτου τον 19ο αιώνα»
Αλέξανδρος Κατσιγιάννης, Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας – Εξωτερικός Συνεργάτης ΕΚΠΑ

«Ο Ερωτόκριτος στη Νεοελληνική Σκηνή»
Μανώλης Σειραγάκης, Επίκουρος Καθηγητής Θεατρολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Ναταλία Δεληγιαννάκη, Διδάκτωρ Φιλολογίας

Ταξίδια στο Αιγαίο και το Ιόνιο με πλοηγό την Ιστορία

Taxidia2         Taxidia1

Ταξίδια στο Αιγαίο με πλοηγό την Ιστορία, επιμ. Ευγενία Δρακοπούλου – Δημήτρης Δημητρόπουλος, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών – Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς, Αθήνα 2015, σ. 251,  21Χ15 εκ., ISBN 978-960-9538-30-5.

Ταξίδια στο Ιόνιο με πλοηγό την Ιστορία, επιμ. Ευγενία Δρακοπούλου – Δημήτρης Δημητρόπουλος, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών / Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών – Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς, Αθήνα 2015, σ. 238, 21Χ15 εκ., ISBN 978-960-9538-32-9.

Το έργο περιλαμβάνει κείμενα, πραγματικές ιστορίες ή μυθοπλασίες για τα λιμάνια του Αιγαίου και του Ιονίου, που εκτείνονται σε μια ευρύτατη χρονική περίοδο που ξεκινά από τους αρχαίους χρόνους και καταλήγει στον 20ό αιώνα, και καλύπτουν τα κυριότερα λιμάνια του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους. Οι συγγραφείς αναπλάθουν ένα περιστατικό της «μεγάλης» ή της «μικρής» ιστορίας, όπως εκείνοι το θεωρούν πιο πρόσφορο, με τη δέσμευση όμως της επιστημονικής εγκυρότητας και τεκμηρίωσης. Συνέχεια

Από τον κοσμοπολιτικό ανθρωπισμό στον εθνικό πατριωτισμό

Ιωάννα Παπαγεωργίου, Από τον κοσμοπολιτικό ανθρωπισμό της κρητικής λογοτεχνίας στον εθνικό πατριωτισμό. Ο Κλαθμός Πελοποννήσου και η Ιφιγένεια του Πέτρου Κατσαΐτη, Κεφαλληνιακά Χρονικά 15 (2014), 411-430.

Ο Κλαθμός Πελοποννήσου, η Ιφιγένεια και ο Θυέστης του Πέτρου Κατσαΐτη, ενός ληξουριώτη συγγραφέα που έζησε στο τέλος του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα, είναι έργα τα οποία κατά τη σ. εντάσσονται στην «ανατολική έκφανση του κοσμοπολίτικου χριστιανικού ουμανισμού», αλλά ιδεολογικά διαφοροποιούνται από το κοσμοπολίτικο πνεύμα της παράδοσης αυτής, «αποτυπώνοντας την εμπειρία μιας κοινής αλλά τοπικά διασπασμένης εθνικής συνείδησης». Η σ. αξιοποιεί τα έργα αυτά ως πηγή για τη σκιαγράφηση των «συνιστωσών της εθνικής συνείδησης» «ενός μετρίως μορφωμένου νεοέλληνα της βενετοκρατούμενης Ανατολής», επισημαίνοντας συνάμα ότι η διάσωσή τους σε ένα μόνο χειρόγραφο «δεν μπορεί να πιστοποιήσει την αντιπροσωπευτικότητα των απόψεων που διατυπώνονται σε αυτά».

Nobile di Corfù, Zante e Cefalonia

Παναγιώτα Τζιβάρα, «Nobile di Corfù, Zante e Cefalonia». Βιογραφικό σχεδίασμα για ένα λόγιο και «τρισεύγενο», Κεφαλληνιακά Χρονικά 15 (2014), 365-390.

Στη μελέτη παρουσιάζονται βιογραφικές και άλλες ειδήσεις για τον Κερκυραίο λόγιο Μάρκο Αντώνιο Κατσαΐτη (1717-1787). Η κερκυραϊκή οικογένεια Κατσαΐτη είχε το δικαίωμα συναρίθμησης σε τρία αστικά συμβούλια των νησιών Κέρκυρας, Κεφαλληνίας και Ζακύνθου, θέμα αρκετά ενδιαφέρον και προς διερεύνηση. Ο Μάρκος Αντώνιος ήταν ιταλομαθής και ιταλοσπουδαγμένος αλλά για τις σπουδές του δεν υπάρχουν σαφείς ειδήσεις. Το έτος 1738 τύπωσε στη Βενετία έργο με τίτλο «Geografia in dialogo, con moltissime notizie istoriche cronologiche». Το διάστημα 1740-1742 ταξίδεψε σε Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη και Ιάσιο και συνέθεσε περιγραφές των ταξιδιών του, οι οποίες παρέμειναν αδημοσίευτες έως το 1972. Άλλα έργα του ποιητικά και λοιπά άγνωστης θεματολογίας λανθάνουν ακόμα. Μέσα από τα κείμενα των δημοσιευμένων έργων του αλλά και από τα πληθωρικά κείμενα της διαθήκης και του κωδίκελλου, που συντάχθηκαν από τον ίδιο, αναδύεται η προσωπικότητα ενός ευγενή του 18ου αιώνα, που τηρεί με αυστηρή προσήλωση τον «κώδικα της ευγένειας», ενός ταξιδευτή, που χαίρεται το ταξίδι ως σχόλη, ενός λόγιου, που αναγνωρίζεται στα σαλόνια ηγεμόνων, αλλά και ενός ανθρώπου με έντονο το θρησκευτικό συναίσθημα και θιασώτη της παράδοσης, στον αιώνα των Φώτων.