Γ΄ Πανηπειρωτικό Συνέδριο

c-panipeirotikoΤο 3ο Πανηπειρωτικό Συνέδριο, με θέμα: «Η Ήπειρος διαχρονικώς. Α΄ Παιδεία – Φιλοσοφία, Β΄ Ιστορία – Αρχαιολογία – Τέχνη, Γ΄ Εποποιΐα», πραγματοποιήθηκε από την 1η έως τις 3 Μαρτίου 2019 στα Ιωάννινα. Από το πρόγραμμα του συνεδρίου, σταχυολογούνται οι ακόλουθες ανακοινώσεις, οι οποίες σχετίζονται με τον βενετοκρατούμενο χώρο:

Κατερίνα Κορρέ, Το Βουθρωτό στην οικονομική πολιτική του βενετικού Κράτους της Θάλασσας.
Σπύρος Θ. Τακτικός, Διπλωματικές σχέσεις στη βενετο-οθωμανική μεθόριο στην περιοχή του Βουθρωτού κατά τον 17ο αιώνα.
Σπύρος Καρύδης, Ο ρόλος των Ηπειρωτών επισκόπων στη στελέχωση της κερκυραϊκής ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας στον χώρο του Ιονίου.
Παναγιώτα Τζιβάρα, Μαθητές στα Γιάννενα του 18ου αιώνα: σπουδές, φιλίες και δίκτυα επικοινωνίας στον καθρέπτη των Επιστολών τους.
Χρήστος Ζαμπακόλας, Υποκαθιστώντας τις συλλογικότητες: φιλανθρωπία και ευεργετισμός από τους Ηπειρώτες της Βενετίας (16ος-18ος αι.).

Για το συνέδριο: http://www.ehm.gr/activities_2019.php#march_1_2019
Πρόγραμμα συνεδρίου: http://www.ehm.gr/documents/prog_synedriou.pdf

Πρακτικά του 6ου συνεδρίου: «Venezia e il suo Stato da Mar»

Venezia e il suo Stato da Mar. Atti del 6o Convegno Internazionale, Venezia, 22-24 febbraio 2018, a cura di Ester Capuzzo e Bruno Crevato-Selvaggi, Roma, Società Dalmata di Storia Patria, 2019, σ. 254, 17Χ24 εκ., ISBN 978-88-942382-4-2.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα πρακτικά του 6ου διεθνούς συνεδρίου με γενικό τίτλο «Venezia e il suo Stato da Mar», που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία στις 22-24 Φεβρουαρίου 2018 από την Società Dalmata di Storia Patria. Οι ανακοινώσεις του συνεδρίου κάλυψαν την Ίστρια και τη Δαλματία καθώς και την ελληνική Ανατολή (Levante). Από αυτές, οι δεκαπέντε φιλοξενούνται στον παρόντα τόμο, ενώ τέσσερεις εξ αυτών αφορούν την Κρήτη, την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο. Ειδικότερα: Συνέχεια

Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία

Μιχάλης Ανδριανάκης, «Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία (1204-1669)», Έρεισμα Περιοδική Έκδοση Λόγου και Τέχνης, Περίοδος Β΄, 44 (5) (Χειμώνας 2018), 28-53.

Andrianakis,OxeiroseisΈνα εκλαϊκευτικό άρθρο για τις οχυρώσεις στην Κρήτη κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (1204-1669) με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και βιβλιογραφία. Όπως σημειώνει ο σ., οι οχυρωματικές ενέργειες των Βενετών «είχαν σχέση με την εδραίωση της παρουσίας και ασφάλειάς των στο αφιλόξενο γι’ αυτούς νησί, ιδίως στα αστικά κέντρα όπου κυριαρχούσαν πληθυσμιακά και έδρευαν οι διάφορες αρχές, καθώς και την εξασφάλιση ασφαλών λιμενικών εγκαταστάσεων σε κατάλληλα σημεία για τη διακίνηση των πολεμικών και εμπορικών πλοίων. Για την προστασία των φεουδαρχών και τον έλεγχο της ιδιαίτερα ανήσυχης ενδοχώρας όπου το ελληνικό στοιχείο κυριαρχούσε συντριπτικά και για την άσκηση αποκεντρωμένης διοίκησης, φρόντισαν για την ίδρυση μικρότερων φρουρίων, ή
οχυρωμένων οικισμών στις έδρες των επαρχιών των τεσσάρων διαμερισμάτων» της Κρήτης».

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/38306650

Η Πνευματική Πορεία του Γένους, με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, τόμος Β΄

Κωνσταντίνος Στάικος, Η πνευματική πορεία του Γένους με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, Β΄ τόμος: 16ος αιώνας – μέσα 17ου, Αθήνα, Άτων, 2018, σ. xxxii+478, 22Χ29 εκ., ISBN 978-618-5337-03-2

Staikos,Pneumatiki_poreia-2Πρόκειται για τον δεύτερο τόμο, ενός έργου το οποίο προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί σε τέσσερεις συνολικά τόμους. Έχει προηγηθεί ο πρώτος τόμος το 2017, ο οποίος περιλάμβανε την περίοδο από τον 13ο έως και τα μέσα του 16ου αιώνα.
Στον δεύτερο τόμο ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην παραγωγή του έντυπου ελληνικού βιβλίου από τις αρχές του 16ου έως και τα μέσα του 17ου αιώνα. Έπειτα από την περιγραφή του ιστορικού, πολιτικού, γεωγραφικού και κοινωνικού πλαισίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε κυρίως μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, ο σ. παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στις πόλεις της Ιταλίας, και τη θέση του Αριστοτέλη στο πρόγραμμα της Φυσικής Φιλοσοφίας, για να επισημάνει ότι «στον στίβο αυτό γεννήθηκε και ο νεο-αριστοτελισμός που θα εισαχθεί στον ελληνικό κόσμο από τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα». Συνέχεια

Προίκα και υλικός πολιτισμός στη βενετοκρατούμενη Κρήτη

Tatiani Markaki,  Objects and identities: Dowry and material culture in Venetian Crete in regional and European context (1600-1645), Amsterdam University Press, Amsterdam 2018, σ. 452.

Στη μελέτη, διδακτορική διατριβή της σ., διερευνάται η κοινωνικοοικονομική και πολιτιστική σημασία των προικώων κινητών αγαθών στη βενετοκρατούμενη Κρήτη του 17ου αιώνα και επιχειρείται η τοποθέτηση του νησιού στο ευρύτερο πλαίσιο των ευρωπαϊκών σπουδών υλικού πολιτισμού, ιδίως εκείνων που στηρίζονται στην έρευνα απογραφικού υλικού.

Η σ. βασίζεται στην ποσοτική και ποιοτική ανάλυση ενός μεγάλου δείγματος προικώων δικαιοπραξιών (στην πλειονότητά τους ανέκδοτων) το οποίο συγκεντρώθηκε έπειτα από συστηματική έρευνα στα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας. Πρόκειται για 770 δικαιοπραξίες, που αντιστοιχούν σε ισάριθμες περιπτώσεις προικοδοσίας στην πόλη του Χάνδακα και τον γύρω χώρο. Ειδικότερα στη διερεύνηση πτυχών του υλικού βίου αναλύονται 8.345 αντικείμενα που μεταβιβάστηκαν σε 130 διαφορετικές περιπτώσεις προικοδοσίας στις ίδιες περιοχές.

Πρόκειται για την πρώτη συστηματική μελέτη των νοταρικών εγγράφων σε σχέση με τον υλικό πολιτισμό στην ενετική Κρήτη. Σε αυτήν η σ. αποκαλύπτει την ποικιλία του υλικού πολιτισμού στις υπό εξέταση περιοχές και τη σημασία των επιμέρους φυσικών χαρακτηριστικών και υλικών λεπτομερειών των αντικειμένων που μεταβιβάζονταν από τη μια οικογένεια στην άλλη με το γάμο. Αποδεικνύει τους πολλαπλούς ρόλους που έπαιζε η προίκα στην Κρήτη: μηχανισμός υποδοχής και απομόνωσης, μέσο διαχωρισμού και επαναπροσέγγισης, δείκτης των αξιών των οικογενειών που την έδιναν. Φέρνει στο φως πτυχές του γυναικείου βίου, αλλά και αντικείμενα των οποίων τα υλικά κατάλοιπα (σε μεγάλο βαθμό) έχουν χαθεί αξιοποιώντας τις μεγάλες δυνατότητες των νοταρικών εγγράφων και κυρίως εκείνων με τις καταγραφές και τις εκτιμήσεις προικώων κινητών. Υπογραμμίζει τον τρόπο ζωής της μη ελίτ ομάδας και του γυναικείου πληθυσμού στην κοινωνία της Κρήτης κατά το πρώτο μισό του 17ου αιώνα.

Η σ. αξιοποιεί τα ευρήματα ανάλογων ερευνών στον ελληνικό, ιταλικό και ευρύτερα ευρωπαϊκό χώρο, κάνοντας συγκρίσεις και τοποθετώντας την περίπτωση του Χάνδακα της ύστερης βενετοκρατίας (17ος αι.) στο ευρύτερο ευρωπαϊκό ερευνητικό πλαίσιο των σπουδών υλικού πολιτισμού.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Βόνιτσα 1700-1800

Νικόλας Βερνίκος, Βόνιτσα 1700-1800, ιστορικά κείμενα, τόμος α΄, Εναλλακτικές Εκδόσεις, Αθήνα 2012, σ. 556, 17Χ24 εκ., ISBN 9789604271337.

Vernikos,Vonizza,v.1Στον τόμο παρουσιάζεται, δημοσιεύεται ή αναδημοσιεύεται ένα εξαιρετικά μεγάλο σε όγκο σύνολο πηγών για την ιστορία της Βόνιτσας του 18ου αιώνα, ταξινομημένο χρονολογικά και διανθισμένο με ιστορικά σημειώματα τα οποία βοηθούν τον αναγνώστη να εντάξει γεγονότα, πρόσωπα και πράγματα της ιστορίας της πόλης στο ευρύτερο ιστορικό τους πλαίσιο. Πολλά από τα έγγραφα που περιλαμβάνονται στον τόμο είναι ήδη δημοσιευμένα σε παλαιότερα άρθρα και μελέτες, τα περισσότερα όμως είναι ανέκδοτα και συνιστούν το αποτέλεσμα της ερευνητικής προσπάθειας του συγγραφέα στα τοπικά αρχεία της Λευκάδας και της Πρέβεζας αλλά και στο αρχείο της Βενετίας. Ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται η έκδοση των νοταρικών πράξεων του νοταρίου Βόνιτσας Πέτρου Τζιγαρίδη, το πρωτόκολλο του οποίου φυλάσσεται στο Αρχείο της Λευκάδας. Συνέχεια

Κρητικά Χρονικά 38 (2018)

kritikaxronika-382018Από τις μελέτες του τόμου οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

ALFRED VINCENT,Civil Law in Venetian Crete: The Latinica and Romeica courts and their relation to the Byzantine heritage

ΡΟΜΙΝΑ Ν. ΤΣΑΚΙΡΗ, Μια σπουδή για την επιβολή του βενετικού δικαίου
στην περιφέρεια του κράτους, με έμφαση στην ποινική διαδικασία. Η περίπτωση της Κρήτης (13ος-17ος αι.)

DENISE-CHLOE ALEVIZOU, Il Danesse Paladino in a late seventeenth century icon by Elias Moskos

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Οικονομία και Δίκαιο στην Κέρκυρα κατά τη βενετική περίοδο

Φωτεινή Καρλάφτη-Μουρατίδη, Οικονομία και Δίκαιο στην Κέρκυρα κατά τη βενετική περίοδο, εκδόσεις Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2018, σ. 235, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-288-362-4

Karlafti,Oikokomia_kai_Dikaio

Η μελέτη στηρίζεται σε ανέκδοτο αρχειακό υλικό από τα Αρχεία Νομού Κέρκυρας. Πρόκειται για δικαιοπρακτικά και επίσημα διοικητικά έγγραφα στα οποία αποτυπώνονται όψεις της οικονομικής δραστηριότητας και του αντίστοιχου δικαιικού καθεστώτος στο νησί κατά την περίοδο της βενετικής κατοχής. Στη μελέτη αναλύονται και κωδικοποιούνται συμβάσεις εμπορικών εταιρειών, συμβάσεις εργασίας, συμβάσεις αγοραπωλησιών, συμβάσεις δανεισμών, συμβάσεις μισθώσεων και επίσημες αποφάσεις που αφορούν στην σιτική πολιτική της Γαληνοτάτης. Συνέχεια

Spazi Veneziani. Spazi Mediterranei

Giornate di StudioSpazi Veneziani. Spazi Mediterranei. Legami tra Venezia e il Mare in possibili itinerari di ricerca nell’Archivio di Stato di Venezia.
Giornate di studio 12-13 novembre 2018. 

Venezia – Archivio di Stato.

Το συνέδριο συνδιοργανώνεται από το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας και το Archivio di Stato της Βενετίας. Πρόκειται για την τρίτη κατά σειρά χρονιά συνεργασίας των δύο ιδρυμάτων. Προηγήθηκαν, τον Νοέμβριο του 2016 το πρώτο συνέδριο με θέμα «Corfù, avamposto di Venezia. Trecento anni dal 1716»  και τον Νοέμβριο του 2017 το δεύτερο με θέμα «Castelli, fortezze e archivi. Fonti sulle fortificazioni veneziane nello Stato da terra e nello Stato da Mar».
Το θέμα του φετινού συνεδρίου «Spazi veneziani e spazi mediterranei. Legami tra Venezia e il mare in possibili itinerari di ricerca nell’Archivio di Stato di Venezia», έχει μια ευρύτερη προοπτική που δίνει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να «παίξουν» με στοιχεία και προοπτικές διαφορετικές, έχοντας όμως ως βάση κοινή τη μελέτη και την ερμηνεία των αρχειακών τεκμηρίων που φυλάσσονται κυρίως στο βενετικό Αρχείο, αλλά και στα άλλα αρχεία των τόπων που ανήκαν στο Stato da Mar.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Συνέχεια

Τριακόσια χρόνια από τη δεύτερη βενετική κατάκτηση της Πρέβεζας

Δημοσθένης Δόνος, 22 Οκτωβρίου 1717: Η λησμονημένη αρχή μιας νέας εποχής. Τριακόσια χρόνια από τη δεύτερη βενετική κατάκτηση της Πρέβεζας, Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις & Πολιτιστικός Σύλλογος Πρέβεζα, Πρέβεζα 2017, σ. 72, 17X24 εκ., ISBN 978-618-83986-0-3.

Στις 22 Οκτωβρίου 1717 οι βενετικές ναυτικές και χερσαίες δυνάμεις υπό την ηγεσία του Andrea Pisani και του Johann Mathias von der Schulenburg κατέλαβαν το φρούριο και την πόλη της Πρέβεζας στον Αμβρακικό κόλπο. Είχε προηγηθεί η κατάληψη της πόλης το 1684 και η διατήρησή της υπό βενετική κατοχή για δεκαεπτά χρόνια έως το 1699 οπότε, με τη συνθήκη του Κάρλοβιτς, η πόλη παραδόθηκε εκ νέου στους Οθωμανούς. Η δεύτερη αυτή κατάληψη θα έχει διάρκεια έως τη διάλυση της Γαληνοτάτης το 1797.

Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας, βασιζόμενος σε διάλεξη που έδωσε στις 21 Οκτωβρίου 2017, παρουσιάζει με τη βοήθεια δημοσιευμένου και αδημοσίευτου αρχειακού και χαρτογραφικού υλικού μια συνοπτική αφήγηση των βασικών ιστορικών και στρατιωτικών γεγονότων των δύο επιχειρήσεων και συζητά την πρόσληψη της βενετικής νίκης από τον ευρωπαϊκό τύπο. Επιπλέον, σκιαγραφεί τις κύριες οικονομικές, κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην Πρέβεζα κατά τη διάρκεια της βενετικής κυριαρχίας και επισημαίνει τη διαρκή βενετική επιρροή στον σχεδιασμό του κεντρικού δημόσιου χώρου της Πρέβεζας και την επίδραση του πολέμου και της μεθοριακής γεωγραφικής θέσης στην πολιτισμική φυσιογνωμία της πόλης.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/37561327

Όψεις της ιστορίας της Μυκόνου στα νεότερα χρόνια

Όψεις της ιστορίας της Μυκόνου στα νεότερα χρόνια, επιμ. Δημήτρης Δημητρόπουλος, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος Παιδείας και Ανάπτυξης Μυκόνου, Αθήνα 2018, σ. 206, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-9538-70-1.

Ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες αφιερωμένες σε θέματα της ιστορίας της Μυκόνου που καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τη λατινική κυριαρχία του νησιού έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Πρόκειται για επεξεργασμένες μορφές ανακοινώσεων, που παρουσιάστηκαν στη Μύκονο την άνοιξη του 2016 και του 2017, στο πλαίσιο των σεμιναρίων με τίτλο «Όψεις της νεότερης ιστορίας της Μυκόνου», τα οποία διοργάνωσε η Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος, Παιδείας και Ανάπτυξης Μυκόνου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Πρόκειται για πρωτότυπες συμβολές οι οποίες συνεισφέρουν στον καλύτερο φωτισμό θεμάτων της μυκονιάτικης βιβλιογραφία, η οποία για τα νεότερα χρόνια είναι μάλλον φτωχή.

Στο τόμο μετέχουν με κείμενά τους οι ερευνητές του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών: Δημήτρης Δημητρόπουλος, Ευγενία Δρακοπούλου, Ζήσης Μελισσάκης, Αγγελική Πανοπούλου, Ουρανία Πολυκανδριώτη και Κώστας Τσικνάκης. Επισημαίνουμε ιδιαίτερα τη μελέτη του τελευταίου, η οποία εντάσσεται στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Πρακτικά συνεδρίου: Venezia e il suo Stato da Mar

Venezia e il suo Stato da mar, Atti del convegno internazionale, Venezia, 9-11 Marzo 2017, a cura di Rita Tolomeo e Bruno Crevato-Selvaggi, Roma, Società dalmata di storia patria, 2018, σ. 224, 17X24 cm, ISBN: 978-88-942382-3-5.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου που οργανώθηκε από την Società Dalmata di Storia Patria σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών και πραγματοποιήθηκε στη Βενετία από τις 9 έως τις 11 Μαρτίου 2017.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Les formes de travail à Corfou pendant la domination Vénitienne

Fotini Karlafti-Mouratidi, Les formes de travail à Corfou pendant la domination Vénitienne, Éditions Vanias, Salonique 2017, σ. 424, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-288-350-4.

Πρόκειται για την επεξεργασμένη και ενημερωμένη βιβλιογραφικά έκδοση της διδακτορικής διατριβής της σ. στο Université de Paris I – Sorbonne. Sciences Économiques-Sciences Humaines-Sciences Juridiques et Politiques. Η εργασία, η οποία στηρίζεται στο πλούσιο αρχειακό υλικό που απόκειται στα Αρχεία Νομού Κέρκυρας, χωρίζεται σε δύο μέρη. Συνέχεια

Πόλεμος, Κράτος και Κοινωνία στο Ιόνιο Πέλαγος

Γεράσιμος Δ. Παγκράτης (επιστημονική διεύθυνση), Πόλεμος, Κράτος και Κοινωνία στο Ιόνιο Πέλαγος (τέλη 14ου – αρχές 19ου αιώνα), Ηρόδοτος, Αθήνα 2018, σ. 380, 14Χ24 εκ., ΙSBN 978-960-485-194-2.

Η έκδοση του τόμου, ο οποίος εγκαινιάζει τη νέα εκδοτική σειρά της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών με τον τίτλο «Έρευνες», είχε ως αφορμή την επέτειο της συμπλήρωσης τριών αιώνων από την οθωμανική πολιορκία εναντίον της Κέρκυρας τον Αύγουστο του 1716, στην πορεία όμως κατέληξε, χωρίς να παραβλέπεται η πολιορκία του 1716, σε μια ευρύτερη σύνθεση, που αφορούσε το πόλεμο ως έννοια, απειλή, καθημερινότητα, πραγματικότητα, κοινωνικό και οικονομικό φαινόμενο, ευκαιρία για κοινωνική άνοδο, πεδίο άντλησης συμβολισμών με πολιτικές και θρησκευτικές απολήξεις, αλλά και συνέπειες για όσους βίωναν άμεσα ή έμμεσα τα αποτελέσματα αυτών των σχεδιασμών και των μέσων υλοποίησής τους. Συνέχεια

Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού. Τόμος αφιερωμένος στον Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη

Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού. Τόμος αφιερωμένος στον Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη, επιστ. επιμέλεια Γεράσιμος Δ. Παγκράτης – Παναγιώτα Τζιβάρα, Ιόνιος Εταιρεία Ιστορικών Μελετών, Κέρκυρα 2018, σ. 272, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-83859-0-0

Ο τόμος, έκδοση της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών, είναι αφιερωμένος στον δικηγόρο Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη, ο οποίος «βιάστηκε» να φύγει από κοντά μας το καλοκαίρι του 2017. Περιλαμβάνει δεκατρείς μελέτες, πολλές από τις οποίες ανήκουν στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια