Πρακτικά του 6ου συνεδρίου: «Venezia e il suo Stato da Mar»

Venezia e il suo Stato da Mar. Atti del 6o Convegno Internazionale, Venezia, 22-24 febbraio 2018, a cura di Ester Capuzzo e Bruno Crevato-Selvaggi, Roma, Società Dalmata di Storia Patria, 2019, σ. 254, 17Χ24 εκ., ISBN 978-88-942382-4-2.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα πρακτικά του 6ου διεθνούς συνεδρίου με γενικό τίτλο «Venezia e il suo Stato da Mar», που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία στις 22-24 Φεβρουαρίου 2018 από την Società Dalmata di Storia Patria. Οι ανακοινώσεις του συνεδρίου κάλυψαν την Ίστρια και τη Δαλματία καθώς και την ελληνική Ανατολή (Levante). Από αυτές, οι δεκαπέντε φιλοξενούνται στον παρόντα τόμο, ενώ τέσσερεις εξ αυτών αφορούν την Κρήτη, την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο. Ειδικότερα: Συνέχεια

Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία

Μιχάλης Ανδριανάκης, «Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία (1204-1669)», Έρεισμα Περιοδική Έκδοση Λόγου και Τέχνης, Περίοδος Β΄, 44 (5) (Χειμώνας 2018), 28-53.

Andrianakis,OxeiroseisΈνα εκλαϊκευτικό άρθρο για τις οχυρώσεις στην Κρήτη κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (1204-1669) με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και βιβλιογραφία. Όπως σημειώνει ο σ., οι οχυρωματικές ενέργειες των Βενετών «είχαν σχέση με την εδραίωση της παρουσίας και ασφάλειάς των στο αφιλόξενο γι’ αυτούς νησί, ιδίως στα αστικά κέντρα όπου κυριαρχούσαν πληθυσμιακά και έδρευαν οι διάφορες αρχές, καθώς και την εξασφάλιση ασφαλών λιμενικών εγκαταστάσεων σε κατάλληλα σημεία για τη διακίνηση των πολεμικών και εμπορικών πλοίων. Για την προστασία των φεουδαρχών και τον έλεγχο της ιδιαίτερα ανήσυχης ενδοχώρας όπου το ελληνικό στοιχείο κυριαρχούσε συντριπτικά και για την άσκηση αποκεντρωμένης διοίκησης, φρόντισαν για την ίδρυση μικρότερων φρουρίων, ή
οχυρωμένων οικισμών στις έδρες των επαρχιών των τεσσάρων διαμερισμάτων» της Κρήτης».

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/38306650

Προίκα και υλικός πολιτισμός στη βενετοκρατούμενη Κρήτη

Tatiani Markaki,  Objects and identities: Dowry and material culture in Venetian Crete in regional and European context (1600-1645), Amsterdam University Press, Amsterdam 2018, σ. 452.

Στη μελέτη, διδακτορική διατριβή της σ., διερευνάται η κοινωνικοοικονομική και πολιτιστική σημασία των προικώων κινητών αγαθών στη βενετοκρατούμενη Κρήτη του 17ου αιώνα και επιχειρείται η τοποθέτηση του νησιού στο ευρύτερο πλαίσιο των ευρωπαϊκών σπουδών υλικού πολιτισμού, ιδίως εκείνων που στηρίζονται στην έρευνα απογραφικού υλικού.

Η σ. βασίζεται στην ποσοτική και ποιοτική ανάλυση ενός μεγάλου δείγματος προικώων δικαιοπραξιών (στην πλειονότητά τους ανέκδοτων) το οποίο συγκεντρώθηκε έπειτα από συστηματική έρευνα στα Κρατικά Αρχεία της Βενετίας. Πρόκειται για 770 δικαιοπραξίες, που αντιστοιχούν σε ισάριθμες περιπτώσεις προικοδοσίας στην πόλη του Χάνδακα και τον γύρω χώρο. Ειδικότερα στη διερεύνηση πτυχών του υλικού βίου αναλύονται 8.345 αντικείμενα που μεταβιβάστηκαν σε 130 διαφορετικές περιπτώσεις προικοδοσίας στις ίδιες περιοχές.

Πρόκειται για την πρώτη συστηματική μελέτη των νοταρικών εγγράφων σε σχέση με τον υλικό πολιτισμό στην ενετική Κρήτη. Σε αυτήν η σ. αποκαλύπτει την ποικιλία του υλικού πολιτισμού στις υπό εξέταση περιοχές και τη σημασία των επιμέρους φυσικών χαρακτηριστικών και υλικών λεπτομερειών των αντικειμένων που μεταβιβάζονταν από τη μια οικογένεια στην άλλη με το γάμο. Αποδεικνύει τους πολλαπλούς ρόλους που έπαιζε η προίκα στην Κρήτη: μηχανισμός υποδοχής και απομόνωσης, μέσο διαχωρισμού και επαναπροσέγγισης, δείκτης των αξιών των οικογενειών που την έδιναν. Φέρνει στο φως πτυχές του γυναικείου βίου, αλλά και αντικείμενα των οποίων τα υλικά κατάλοιπα (σε μεγάλο βαθμό) έχουν χαθεί αξιοποιώντας τις μεγάλες δυνατότητες των νοταρικών εγγράφων και κυρίως εκείνων με τις καταγραφές και τις εκτιμήσεις προικώων κινητών. Υπογραμμίζει τον τρόπο ζωής της μη ελίτ ομάδας και του γυναικείου πληθυσμού στην κοινωνία της Κρήτης κατά το πρώτο μισό του 17ου αιώνα.

Η σ. αξιοποιεί τα ευρήματα ανάλογων ερευνών στον ελληνικό, ιταλικό και ευρύτερα ευρωπαϊκό χώρο, κάνοντας συγκρίσεις και τοποθετώντας την περίπτωση του Χάνδακα της ύστερης βενετοκρατίας (17ος αι.) στο ευρύτερο ευρωπαϊκό ερευνητικό πλαίσιο των σπουδών υλικού πολιτισμού.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Κρητικά Χρονικά 38 (2018)

kritikaxronika-382018Από τις μελέτες του τόμου οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

ALFRED VINCENT,Civil Law in Venetian Crete: The Latinica and Romeica courts and their relation to the Byzantine heritage

ΡΟΜΙΝΑ Ν. ΤΣΑΚΙΡΗ, Μια σπουδή για την επιβολή του βενετικού δικαίου
στην περιφέρεια του κράτους, με έμφαση στην ποινική διαδικασία. Η περίπτωση της Κρήτης (13ος-17ος αι.)

DENISE-CHLOE ALEVIZOU, Il Danesse Paladino in a late seventeenth century icon by Elias Moskos

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Spazi Veneziani. Spazi Mediterranei

Giornate di StudioSpazi Veneziani. Spazi Mediterranei. Legami tra Venezia e il Mare in possibili itinerari di ricerca nell’Archivio di Stato di Venezia.
Giornate di studio 12-13 novembre 2018. 

Venezia – Archivio di Stato.

Το συνέδριο συνδιοργανώνεται από το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας και το Archivio di Stato της Βενετίας. Πρόκειται για την τρίτη κατά σειρά χρονιά συνεργασίας των δύο ιδρυμάτων. Προηγήθηκαν, τον Νοέμβριο του 2016 το πρώτο συνέδριο με θέμα «Corfù, avamposto di Venezia. Trecento anni dal 1716»  και τον Νοέμβριο του 2017 το δεύτερο με θέμα «Castelli, fortezze e archivi. Fonti sulle fortificazioni veneziane nello Stato da terra e nello Stato da Mar».
Το θέμα του φετινού συνεδρίου «Spazi veneziani e spazi mediterranei. Legami tra Venezia e il mare in possibili itinerari di ricerca nell’Archivio di Stato di Venezia», έχει μια ευρύτερη προοπτική που δίνει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να «παίξουν» με στοιχεία και προοπτικές διαφορετικές, έχοντας όμως ως βάση κοινή τη μελέτη και την ερμηνεία των αρχειακών τεκμηρίων που φυλάσσονται κυρίως στο βενετικό Αρχείο, αλλά και στα άλλα αρχεία των τόπων που ανήκαν στο Stato da Mar.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Συνέχεια

Η Πάτμος και ο δυτικός κόσμος

Maltezou,PatmosAΧρύσα Α. Μαλτέζου, Σχέσεις της Μονής Πάτμου με τον δυτικό κόσμο. Αρχειακές αποδείξεις (13ος-18ος αι.), τ. Α΄-Β΄, Ακαδημία Αθηνών, Αθήναι 2017, σ. 304 + 2 χ.α. (τόμ. Α΄), 10χ.α. + 305-1038 (τόμ. Β΄), ISBN (τόμ. Α΄) 978-960-404-327-9, (τόμ. Β΄) ISBN:978-960-404-326-6, ISBN [SET] 978-960-404-326-2. [Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, αρ. 73].

Στο δίτομο έργο εκδίδονται τα λεγόμενα «λατινικά» έγγραφα (λατινικά, βενετικά, ισπανικά, αλλά και ελληνικά) που σώζονται στο Αρχείο της Βιβλιοθήκης της μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου. Πρόκειται για καρπό πολύχρονης ερευνητικής προσπάθειας της ιστορικού και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, Χρύσας Μαλτέζου, η οποία, όπως σημειώνει στα Προλεγόμενα, είχε αρχίσει να συνδιαλέγεται με το σώμα των αρχειακών αυτών πηγών από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν ο τότε διευθυντής του ΚΒΕ/ΕΙΕ καθ. Διονύσιος Ζακυθηνός, της είχε αναθέσει την έκδοση των εγγράφων. Συνέχεια

Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean

Dragoş Cosmescu, Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean, McFarland Publishing, USA, 2016 [πρόλογος της καθ. E. Molteni, Univ. Ca’ Foscari, Venice].

978-0-7864-9750-8Στο βιβλίο, ο συγγραφέας, διδάκτορας του πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου, παρουσιάζει τις βενετικές οχυρώσεις της Κύπρου, της Κρήτης και της Κέρκυρας, τον σχεδιασμό τους και την ιστορία τους. Η Βενετία ήταν από τις πρώτες πολιτείες που ενστερνίστηκαν τις νέες ιδέες της Αναγέννησης στην οχύρωση, οι οποίες θα κυριαρχούσαν στην στρατιωτική αρχιτεκτονική για αιώνες. Η οχύρωση των πόλεων στα παραπάνω νησιά, έγινε σύμφωνα με τα τελευταία πρότυπα της στρατιωτικής τεχνολογίας, με τείχη ικανά να αντέξουν μεγάλους στρατούς και μακρόχρονες πολιορκίες. Οι ισχυρές αυτές οχυρώσεις αποτελούν σήμερα μερικά από τα μεγαλύτερα και καλύτερα διατηρούμενα δείγματα αναγεννησιακών οχυρώσεων. Συνέχεια

Culture and Society in Crete

Culture and Society in Crete: From Kornaros to Kazantzakis, Edited by Liana Giannakopoulou and E. Kostas Skordyles, Cambridge Scholars Publishing 2017, σ. 323, 14Χ21 εκ., ISBN 978-1-5275-0287-1.

Ο τόμος περιέχει μια επιλογή από τις εισηγήσεις στο διεθνές συνέδριο που οργανώθηκε από την Λιάνα Γιαννακοπούλου και τον Κώστα Σκορδίλη στο Selwyn College, Cambridge, από τις 30 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου 2014, προς τιμήν του καθηγητή David Holton.
Από τα περιεχόμενα του τόμου επιλέγουμε τις ακόλουθες συμβολές: Συνέχεια

Κρητικά Χρονικά 37 (2017)

Critica_Chronika_37 (2017)Στον τόμο περιλήφθηκαν η εισαγωγική ομιλία, τα κείμενα των έξι κεντρικών εισηγήσεων των τριών τμημάτων του 12ου Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου (Ηράκλειο, 21-25 Σεπτεμβρίου 2016), καθώς και τρία κείμενα που εντάσσονται στη θεματική του Συνεδρίου («Μετακινήσεις»), αντίστοιχα με τη χρονική του διάταξη στις τρεις μεγάλες περιόδους της Κρητικής ιστορίας (Προϊστορική και Αρχαία Ελληνική, Βυζαντινή και Μεσαιωνική, Νεότερη).

Περιεχόμενα τόμου

Στη θεματική του ιστολογίου εντάσσονται ειδικότερα οι μελέτες:

Όλγα Γκράτζιου, Τόσο κοντά και τόσο μακριά. Κρήτη και Βενετία 1211-1669: η μαρτυρία των υλικών τεκμηρίων.
Στέφανος Κακλαμάνης, Ἀμφίδρομες πολιτισμικὲς μεταφορὲς στὴν Κρήτη τῆς Ἀναγέννησης.
Δημήτριος Τσουγκαράκης – Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, Κινητικότητα κληρικῶν καὶ μοναχῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Κρήτης κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Βενετοκρατίας.

Βλ. επίσης:

https://neograeca.wordpress.com/2017/12/22/%CE%BD%CE%AD%CE%B1-%CE%AD%CE%BA%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B7-%CE%BA%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%84-%CE%BB%CE%B6%CE%84-2017/

Fortezze Veneziane

Tosato Stefano, Fortezze Veneziane dall’Adda all’Egeo – Le difese della Repubblica di Venezia nei disegni della Biblioteca Comunale di Treviso (secoli XVI-XVIII), Venezia 2014, σ. 212.

Πρόκειται για τον όγδοο τόμο της σειράς «Patrimonio Veneto nel Mediterraneo» που εκδίδεται από τη Regione del Veneto. Ο επιμελητής ασχολείται με την άμυνα της βενετικής Δημοκρατίας και καταγράφει αναλυτικά, τα σχέδια αμυντικών κατασκευών που φυλάσσονται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Treviso και αφορούν όλη τη βενετική επικράτεια, από τα δυτικά σύνορα του κράτους έως τους πιο μακρινούς τόπους του Stato da Mar. Η χρονική περίοδος που καλύπτουν τα σχέδια εκτείνεται από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Της περιγραφής των χαρτών προηγείται εκτενής εισαγωγή.

Εδώ μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα δελτία αρ. 60-69 που αφορούν την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τον Χάνδακα, τη Σπιναλόγκα, σ. 158-176.

To βιβλίο διαθέσιμο, σε χαμηλή ανάλυση, στη διεύθυνση:

https://www.adrifort-ipa.eu/sites/default/files/gestione_attivita_documento/allegati_documenti/FORTEZZE%20VENEZIANE_bassa%20ris.pdf

Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη

Μανόλης Σ. Πατεδάκης – Κώστας Δ. Γιαπιτσόγλου (επιμ.), Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη, Κοινωφελές Ίδρυμα «Παναγία η Ακρωτηριανή» Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας, Σητεία 2016.

Στον τόμο, που αφιερώνεται στη μνήμη του αρχαιολόγου Μανόλη Μπορμπουδάκη, περιλαμβάνονται μελέτες που αφορούν τα βυζαντινά, μεταβυζαντινά και νέοτερα μνημεία της Κρήτης. Συνέχεια

Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016)

Ο νέος τόμος του περιοδικού Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, που εκδίδεται από το Κέντρο Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μελέτες οι οποίες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Δημήτριος Τσουγκαράκης – Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, «Τα γυναικεία ορθόδοξα μοναστήρια του Χάνδακα και της ευρύτερης περιοχής του κατά τη Βενετοκρατία», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 9-132.

Kostas E. Lambrinos, «Ricchezza e potere nell’isola di Tinos: la famiglia Scutari nel XVI secolo», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 161-184.

Μαριάννα Κολυβά, Οι ελαιώνες της Κέρκυρας και της Ζακύνθου: βενετική πολιτική (16ος αι. – μέσα 17ου αι.)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 185-228.

Ρόδη Σταμούλη, «Το σωζόμενο Βιβλίο Ψηφοφοριών της Κοινότητας της Πρέβεζας (1795-1797), Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 389–461.

Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire

Patricia Fortini-Brown, «Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire», Rituals of Politics and Culture in Early Modern Europe: Essays in Honour of Edward Muir, ed. Mark Jurdjevic and Rolf Strøm-Olsen, Essays and Studies, 39. Toronto: Centre for Reformation and Renaissance Studies, 2016, p. 43-89.

ritualsΗ Βενετία ανέπτυξε πολυάριθμα θρησκευτικά και πολιτικά τελετουργικά που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη συγχώνευση των νησιών της λιμνοθάλασσας σε μια συνεκτική Δημοκρατία. Από τον δέκατο τρίτο αιώνα η Δημοκρατία θα γίνει η Dominante, η μητρόπολη ενός κράτους που επεκτάθηκε από την ιταλική ηπειρωτική χώρα έως τα νησιά της ανατολικής Μεσογείου.
Η Βενετία χρησιμοποίησε σε όλα τα νησιά τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές με στόχο την ισχυροποίηση της εξουσίας της, την άμβλυνση των διαφορών μεταξύ της λατινικής και της ορθόδοξης Εκκλησίας, τον καθορισμό και τη διατήρηση μιας σταθερής κοινωνικής ιεραρχίας, την εξασφάλιση της πίστης των τοπικών πληθυσμών και τη διαμόρφωση της αίσθησης του κοινού σκοπού μεταξύ των τριών μεγάλων νησιών του Κράτους της θάλασσας – της Κρήτης, της Κύπρου και της Κέρκυρας – και μεταξύ αυτών και της Ενετικής Δημοκρατίας.
Στη μελέτη διερευνάται το πώς τα τελετουργικά της μητρόπολης αποτέλεσαν το μοντέλο για τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές στην Κέρκυρα, την Κρήτη, και την Κύπρο. Παρότι και τα τρία νησιά είχαν ελληνολατινικούς πληθυσμούς, το καθένα είχε τις δικές του ξεχωριστές παραδόσεις και έθετε τους βενετούς διοικητές του ενώπιον διαφορετικών προκλήσεων.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://www.academia.edu/25824076/_Ritual_Geographies_in_Venices_Colonial_Empire_in_Rituals_of_Politics_and_Culture_in_Early_Modern_Europe_Essays_in_Honour_of_Edward_Muir_ed._Mark_Jurdjevic_and_Rolf_Str%C3%B8m-Olsen_Essays_and_Studies_39._Toronto_Centre_for_Reformation_and_Renaissance_Studies_2016_43-89
Για τον τόμο και τα περιεχόμενά του βλ.
https://crrs.ca/publications/essays-studies/es39/

Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante

Cristina Setti, «Un impero mancato? Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante (secoli XVI-XVII)», Imperia. Lo spazio mediterraneo dal mondo antico all’età contemporanea, a cura di Giampaolo Conte, Fabrizio Filioli Uranio, Valerio Torreggiani, Francesca Zaccaro, Palermo 2016, p. 169-194.

imperiaΣτη μελέτη εξετάζεται το ζήτημα της εφαρμογής της έννοιας της «αυτοκρατορίας» σε κράτη όπως αυτό της Δημοκρατίας της Βενετίας, η οποία διατηρεί μέχρι τη πτώση της (1797), ένα σημαντικό σύστημα υπερπόντιων κτήσεων, δίνοντας ιστορική συνέχεια στο αποικιακό της κράτος που δημιουργήθηκε στην Αδριατική και την Ανατολική Μεσόγειο κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Στη μελέτη, η σ., εκκινώντας από την προβληματική του Bruno Dudan αναφορικά με την έννοια της «αποικίας» (colonia), επικεντρώνεται στον θεσμικό ρόλο των Sindici Inquisitori in Levante e Terraferma (αξιωματούχων με αρμοδιότητες εκδίκασης εφέσεων αστικών και ποινικών υποθέσεων και με δικαιοδοσίες φορολογικού ελέγχου) και παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνάς της, η οποία περιλαμβάνει τις βενετικές κτήσεις της Ανατολής (Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Κεφαλληνία, Κύπρο, Κρήτη, Τήνο και Κύθηρα) τον 16ο και 17ο αιώνα.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/27731804/Un_impero_mancato_Venezia_e_loltremare_nella_prospettiva_dei_Sindici_Inquisitori_in_Levante_secoli_XVI-XVII_

The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio

Wright, Diana – Melville-Jones John R., The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio. Volume 1: Dispacci from Nauplion (1479-1483), Archivio del Litorale Adriatico XI, Padova, UNIPRESS, 2008

Wright, Diana – Melville-Jones, John R.,  The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio Volume II: Dispacci from Candia (1500-1502) Archivio del Litorale Adriatico XI,Padova, UNIPRESS, 2015.

Βλέπε:

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-1-dispacci-from-nauplion-1479-1483/

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-ii-dispacci-from-candia-1500-1502/

Ο πρώτος τόμος διαθέσιμος εδώ:
http://www.nauplion.net/MINIO.html
https://www.academia.edu/2014260/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_1_Dispacci_from_Nauplion_1479-1483_

Εκτενή παρουσίαση του πρώτου τόμου από τον Γιώργο Ρούβαλη στην Αργολική Βιβλιοθήκη:
https://argolikivivliothiki.gr/2015/06/09/bartolomeo-minio/

Για τον δεύτερο τόμο βλέπε:
https://www.academia.edu/11858150/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_2_Dispacci_from_Crete_1500-1502