Ευγένιος Βούλγαρης. Ο homo universalis του Νέου Ελληνισμού

Ευγένιος Βούλγαρης. Ο homo universalis του Νέου Ελληνισμού. 300 χρόνια από τη γέννησή του (1716-1806), επιμ. Χαρίτων Καρανάσιος, Αθήνα 2018, σ. 635, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-5314-05-7 [Ακαδημία Αθηνών / Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού – Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου].

Ο Ευγένιος Βούλγαρης είναι μια από τις σημαντικότερες μορφές του Ελληνισμού αλλά και γενικότερα του ευρωπαϊκού πνεύματος. Πολύπλευρη προσωπικότητα, θεολόγος, φιλόσοφος, φιλόλογος, θετικός επιστήμονας, ο Βούλγαρης υπήρξε κορυφαίος δάσκαλος του Γένους. Με τη σοφία και την ευρυμάθειά του, με τη διδασκαλική δραστηριότητα και το έργο του, εγκαινίασε νέα εποχή στην πνευματική ιστορία του νέου Ελληνισμού. Πέτυχε να μπολιάσει την ελληνική παιδεία με νεωτερικά ρεύματα σκέψης και ακόμη, ισορροπώντας ανάμεσα στη λογιοσύνη και την πίστη, να γεφυρώσει την πνευματική παράδοση της Ορθοδοξίας με εκείνη της κλασικής παιδείας. Υπήρξε ο κατεξοχήν διανοούμενος ιερωμένος του 18ου αιώνα που αγωνίστηκε μακριά από την πατρίδα του για την ωφέλεια του υπόδουλου ελληνισμού και υποστήριξε με πάθος την αξία της ανώτατης παιδείας. Συνέχεια

Advertisements

Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia

Venezia quasi un’altra Bisanzio. Studi in onore dell’Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Post-Bizantini di Venezia e dei suoi Direttori, a cura di Giorgio Fedalto e Roberto D’Antiga, Marcianum Press, Venezia 2018, σ. 384, ISBN: 978-88-6512-600-4.

Πρόκειται για συλλογή άρθρων προς τιμήν του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας και των διευθυντών του, του μόνου ελληνικού ερευνητικού κέντρου στο εξωτερικό, η σχεδόν 70χρονη παρουσία του οποίου έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στον χώρο της έρευνας.
Η Βενετία, από τον 14ο αιώνα αποτέλεσε προσφιλή προορισμό όσων Ελλήνων εγκατέλειπαν τα εδάφη του βυζαντινού κράτους αποφεύγοντας την οθωμανική πίεση που γινόταν όλο και πιο έντονη. Οι Έλληνες, αναζητώντας καταφύγιο και φιλοξενία, έγιναν δεκτοί από τους Βενετούς, εντάχθηκαν στη βενετσιάνικη κοινωνία και οργάνωσαν την κοινότητά τους, καθιστώντας έτσι τη Βενετία σχεδόν ένα άλλο Βυζάντιο.
Στον τόμο, ειδικοί διαφόρων ειδικοτήτων μελετούν όψεις της ιστορίας αυτής, συμπεριλαμβανομένης και της πλούσιας λειτουργικής βυζαντινής παράδοσης, η οποία άφησε τα σημάδια της στον πολιτισμό της πόλης των τεναγών. Συνέχεια

Studies on Venetian Cyprus

Benjamin Arbel, Studies on Venetian Cyprus, Collected Studies, III, Nicosia 2017, σ. 358, 17Χ24 εκ., ISBN: 978-9963-0-8145-5.

To βιβλίο αποτελεί συλλογή 19 δημοσιευμένων μελετών του συγγραφέα με κεντρικό θέμα την ιστορία της Κύπρου κατά την περίοδο της βενετοκρατίας και τη μετάβασή της από τη βενετική στην οθωμανική κατοχή.

Οι μελέτες αναδημοσιεύονται κατανεμημένες σε πέντε θεματικές ενότητες, με Εισαγωγή και Ευρετήριο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ Συνέχεια

Βενετικοί χάρτες της Πελοποννήσου, τέλη 17ου – αρχές 18ου αιώνα

Βενετικοί χάρτες της Πελοποννήσου, τέλη 17ου – αρχές 18ου αιώνα. Από τη Συλλογή του Πολεμικού Αρχείου της Αυστρίας, Επιστ. επιμέλεια: Όλγα Κατσιαρδή-Hering, Αθήνα, ΜΙΕΤ, 2018, σ. 544, εικ. 75, 21Χ26 εκ., ISBN: 978-960-250-705-6.

Το 1986 η επιστημονική επιμελήτρια του τόμου Όλγα Κατσιαρδή-Hering εντόπισε στη Χαρτογραφική Συλλογή του Πολεμικού Αρχείου της Βιέννης στα Κρατικά Αρχεία της Αυστρίας σειρά ανέκδοτων, χειρόγραφων, πρωτότυπων, έγχρωμων χαρτών που χρονολογούνται από την εποχή της Β΄ Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο (1685–1715). Οι χάρτες είχαν σχεδιαστεί από ειδικούς μηχανικούς της Γαληνοτάτης με σκοπό την καταγραφή, υπό μορφή καταστίχων-κτηματογραφήσεων, των πελοποννησιακών περιοχών που από το 1685 είχαν περιέλθει στην κυριαρχία της. Συνέχεια

Rapporti mediterranei, pratiche documentarie, presenze veneziane

Rapporti_mediterranei-2017Rapporti mediterranei, pratiche documentarie, presenze veneziane: Le reti economiche e culturali (XIV-XVI sec.), a cura di Gherardo Ortalli e Alessio Sopracasa, Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, Venezia 2017, σ. 304, 16Χ24 εκ., ISBN 978-88-95996-69-1.

Στον τόμο περιλαμβάνονται τα πρακτικά του συνεδρίου με θέμα «Rapporti mediterranei, pratiche documentarie, presenze veneziane (XIV-XVI sec.)», το οποίο έλαβε χώρα στη Βενετία από τις 10 έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2015, στον χώρο του Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Venezia e l’Europa Orientale

Venezia e l’Europa Orientale tra il Tardo Medioevo e l’Età Moderna. Atti del Convegno Internazionale, Venezia, 23 aprile – 24 aprile 2015, a cura di Grigore Arbore Popescu e Cristian Luca, Cornuda, Antiga Edizioni 2017, σ. 432, 64 εικ., 15Χ21 εκ., ISBN: 88-8435-032-8.

Στον τόμο περιλαμβάνεται μέρος των εισηγήσεων του διεθνούς συνεδρίου που έλαβε χώρα στη Βενετία το διάστημα 23-24 Απριλίου 2015. Επισημαίνουμε ιδιαίτερα τις εισηγήσεις του Matteo Magnani, του Lorenzo Ciolfi, του Στάθη Μπίρταχα, του Γεράσιμου Παγκράτη που αφορούν τον ελληνικό χώρο.

Πρόγραμμα συνεδρίου

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ Συνέχεια

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Τα πρακτικά. ΙV. Φιλοσοφία – Αρχαιολογία – Αρχαιογνωσία – Αρχιτεκτονική – Θέατρο

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. ΙV. Φιλοσοφία – Αρχαιολογία – Αρχαιογνωσία – Αρχιτεκτονική – Θέατρο, γεν. επιμέλεια Δημήτρης Κονιδάρης, Κέρκυρα 2017 [Κερκυραϊκά Χρονικά ΙΑ΄ (2017)], σ. 824, 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

Ο τέταρτος τόμος των Πρακτικών του Ι΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, το οποίο συγκλήθηκε στην Κέρκυρα με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και των 100 χρόνων από την πραγματοποίηση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου, περιλαμβάνει τις ανακοινώσεις των ενοτήτων της Φιλοσοφίας, Αρχαιολογίας, Αρχαιογνωσίας, Αρχιτεκτονικής και του Θεάτρου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Στη θεματική του ιστολογίου, εντάσσονται οι ακόλουθες ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στον τόμο: Συνέχεια

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Τα πρακτικά. ΙII. Λογοτεχνία

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. ΙII. Λογοτεχνία, Γεν. επιμέλεια Δημήτρης Κονιδάρης, Κέρκυρα 2017 [Κερκυραϊκά Χρονικά ΙΑ΄ (2017)], σ. 796, 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

Ο τρίτος τόμος των Πρακτικών του Ι΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, το οποίο συγκλήθηκε στην Κέρκυρα με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και των 100 χρόνων από την πραγματοποίηση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου, περιλαμβάνει τις ανακοινώσεις της ενότητας Λογοτεχνία.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Στη θεματική του ιστολογίου, εντάσσονται οι ακόλουθες ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στον τόμο:

Διονύσης Φλεμοτόμος, Νεότερα στοιχεία για τον συγγραφέα Σαβόγια Ρουσμέλη και την οικογένειά του, σ. 21-30.
Κωνσταντίνος Κασίνης, Μεταβυζαντινή επτανησιακή ρητορική. Παρατηρήσεις περί της «ηδύτητος του λόγου», σ. 43-56.
Γιώργος Ανδρειωμένος, Ξαναδιαβάζοντας τους επτανήσιους «προσολωμικούς» ποιητές, σ. 57-70.

Δείτε επίσης:

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος Ι

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος ΙΙ

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος ΙΙΙ

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος IV

 

Νάξος. Περιδιαβαίνοντας τον Μπούργο

Νάξος. Περιδιαβαίνοντας τον Μπούργο, επιμ. Δημήτρης Δημητρόπουλος, ΕΙΕ/ΙΝΕ – Περιφέρεια Νότιου Αιγαίου 2015, σ. 86, 15Χ22 εκ., ISBN 978-960-9538-38-1.

Η έκδοση αποτελεί το τρίτο μελέτημα της σειράς «Νησιωτικά Θέματα» που εκδίδεται από το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών σε συνεργασία με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Το βιβλίο είναι αφιερωμένο στον Μπούργο της Νάξου, τον μεσαιωνικό οχυρωμένο συνοικισμό της Χώρας Νάξου που βρίσκεται εκτός των τειχών του Κάστρου, στην ιστορία του, την κοινωνική διάρθρωση των κατοίκων του, την οικιστική του διάρθρωση, την αρχιτεκτονική του και γενικότερα στα υλικά κατάλοιπά του, συμπεριλαμβανομένων των οικοσήμων που κοσμούν τα παλαιά αρχοντικά του. Περιλαμβάνει τρεις μελέτες. Στην πρώτη ο Θανάσης Κωτσάκης παρουσιάζει την ιστορική διαδρομή της συνοικίας του Μπούργου, από τον 14ο έως το 19ο αιώνα, σε συσχετισμό με την ιστορία της πόλης της Νάξου. Στη δεύτερη ο Στέλιος Μαρινάκης παρακολουθεί την τοπογραφία του Μπούργου, την ανάπτυξή του στον χώρο και την εξέλιξη της πολεοδομικής του συγκρότησης. Στην τρίτη Λεωνίδας Καλλιβρετάκης παρουσιάζει τα εραλδικά μνημεία με τα οικόσημα των οικογενειών του Μπούργου και της Χώρας. Το βιβλίο συνοδεύεται από φωτογραφίες, σχέδια και αποτυπώσεις και άλλο εικονογραφικό υλικό, τεκμηριωτικό και χρήσιμο όχι μόνο για τον αναγνώστη αλλά και για τον επισκέπτη που περιηγείται τη Χώρα της Νάξου.

Περιεχόμενα Συνέχεια

Σούλενμπουργκ, Ημερολόγιο του έτους 1716

Στρατάρχης Ιωάννης Ματθαίος κόμης του Σούλενμπουργκ, Ημερολόγιο του έτους 1716, κατά το οποίο συνέβη η πολιορκία της Κέρκυρας και η ευτυχής απαλλαγή αυτής της πόλης, μετάφραση Λεωνίδας Κόλλας & Μιχάλης Πολίτης, Φίλοι του Ιδρύματος «Μνήμη Albert Cohen» Κέρκυρας, Κέρκυρα 2017, σ. 264, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-82570-1-6.

Στην έκδοση παρουσιάζεται η μετάφραση του Ημερολογίου του στρατάρχη Ιωάννη Ματθαίου φον ντερ Σούλενμπουργκ για το 1716, έτος πολιορκίας της Κέρκυρας από τους οθωμανούς τούρκους. Χρησιμοποιήθηκε το δεμένο αντίγραφο του χειρόγραφου Ημερολογίου, η χρήση του οποίου παραχωρήθηκε από τους ιδιοκτήτες και απογόνους του στρατάρχη με την ευκαιρία των εορταστικών εκδηλώσεων για την συμπλήρωση 300 χρόνων από την πολιορκία και τη σωτηρία της Κέρκυρας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

The Greeks of Venice

Ersie C. Burke, The Greeks of Venice, 1498-1600: Immigration, Settlement, and Integration, Turnhout: Brepols Publishers, 2016, σ. 268 [Cursor Mundi, 24], ISBN: 978-2-503-56481-4.

Burke,Greeks of VeniceΣτον τόμο καταγράφεται η ιστορία του ελληνικού πληθυσμού της Βενετίας μεταξύ των ετών 1498 και 1600, όταν χιλιάδες Έλληνες εγκατέλειψαν τις πατρίδες τους για τη Βενετία.

Περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο οι Έλληνες δημιούργησαν νέα κοινοτικά και κοινωνικά δίκτυα, στο πλαίσιο της πολυπολιτιστικής, πολυεθνικής και πολυγλωσσικής Βενετίας και έγιναν με το πέρασμα του χρόνου από μετανάστες οιονεί Βενετοί.

Η μελέτη στηρίζεται σε ποικίλες πηγές προερχόμενες από το Κρατικό Αρχείο της Βενετίας, τα αρχεία της Εκκλησίας της Βενετίας, το αρχείο του Ελληνικού Ινστιτούτου της Βενετίας (Από το κείμενο του οπισθόφυλλου του βιβλίου).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Της Βενετιάς τ’ Ανάπλι

Της Βενετιάς τ’Ανάπλι. 300 χρόνια από το τέλος μιας εποχής 1715-2015. Επιστημονικό Συμπόσιο 9-11 Οκτωβρίου 2015 Πρακτικά(επ. επιμ.) Ευτυχία Λιάτα,  Ναύπλιο 2017 [Ναυπλιακά Ανάλεκτα ΙΧ (2017), έκδ. Δήμος Ναυπλιέων-Πνευματικό Ίδρυμα «Ι. Καποδίστριας»].

Στον τόμο περιλαμβάνονται τα πρακτικά του συμποσίου που πραγματοποιήθηκε στο Ναύπλιο το 2015 με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 300 χρόνων από την πτώση του Ναυπλίου στους Τούρκους, το τέλος της βενετοκρατίας και γενικότερα της παρουσίας δυτικών κυριάρχων στην Πελοπόννησο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ Συνέχεια

Η Πάτμος και ο δυτικός κόσμος

Maltezou,PatmosAΧρύσα Α. Μαλτέζου, Σχέσεις της Μονής Πάτμου με τον δυτικό κόσμο. Αρχειακές αποδείξεις (13ος-18ος αι.), τ. Α΄-Β΄, Ακαδημία Αθηνών, Αθήναι 2017, σ. 304 + 2 χ.α. (τόμ. Α΄), 10χ.α. + 305-1038 (τόμ. Β΄), ISBN (τόμ. Α΄) 978-960-404-327-9, (τόμ. Β΄) ISBN:978-960-404-326-6, ISBN [SET] 978-960-404-326-2. [Πραγματείαι της Ακαδημίας Αθηνών, αρ. 73].

Στο δίτομο έργο εκδίδονται τα λεγόμενα «λατινικά» έγγραφα (λατινικά, βενετικά, ισπανικά, αλλά και ελληνικά) που σώζονται στο Αρχείο της Βιβλιοθήκης της μονής Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου. Πρόκειται για καρπό πολύχρονης ερευνητικής προσπάθειας της ιστορικού και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, Χρύσας Μαλτέζου, η οποία, όπως σημειώνει στα Προλεγόμενα, είχε αρχίσει να συνδιαλέγεται με το σώμα των αρχειακών αυτών πηγών από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν ο τότε διευθυντής του ΚΒΕ/ΕΙΕ καθ. Διονύσιος Ζακυθηνός, της είχε αναθέσει την έκδοση των εγγράφων. Συνέχεια

Η Μεθώνη και η Βενετία

Παναγιώτης Φουτάκης, Η Μεθώνη και η Ιστορία – Η Βενετία και η Εξουσία, Εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 2017, σ. 498, 31Χ24εκ., ISBN 978-618-5209-21-6.

Foutakis-Methoni.jpgΤο κάστρο της Μεθώνης είναι ένα εξαιρετικό οχυρωματικό έργο που αποτέλεσε εστία οικονομικής και πολιτισμικής δραστηριότητας για αιώνες, λόγω της στρατηγικής του σημασίας στον χώρο της Μεσογείου. Το βιβλίο περιλαμβάνει την ιστορία του κάστρου της Μεθώνης και της περιοχής από την ομηρική εποχή μέχρι την τουρκοκρατία, με έμφαση στην ενετική παρουσία. Σε αυτό αποκαλύπτονται άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Μεθώνης και της θέσης της στην ευρωπαϊκή και νεότερη ελληνική ιστορία. Με πλούσια εικονογραφία και παραθέσεις πηγών, ο συγγραφέας ανασυνθέτει την ιστορία του κάστρου και αναδεικνύει θέματα που έως τώρα παρέμεναν στο ημίφως όπως: η σωστή ονομασία της Μεθώνης, τα αρχαία τείχη και νομίσματά της, οι γραπτές και εικονογραφικές μαρτυρίες του κάστρου, η διάρθρωση της ενετικής διοίκησής του, η κωδικολογία των οικοσήμων, η ταυτοποίηση των 27 θυρεών της Μεθώνης, το ιστορικό του λέοντα της Βενετίας, η μελέτη των 18 λιονταριών της καστρούπολης, η ανακάλυψη του πραγματικού εντολοδόχου της αποκαλούμενης στήλης Morosini, η αποκατάσταση του ονόματος του λεγόμενου πύργου Βιλαρδουίνου, η εξέταση-ανάγνωση του τεκτονικού σήματος της κεντρικής πύλης, η εύρεση της αρχικής, ονομασίας του οκτάπλευρου πύργου του μώλου (Μπούρτζι), ο εντοπισμός της πραγματικής μορφής του παλιού λιμανιού. Συνέχεια

Η Πνευματική Πορεία του Γένους, με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο

K. Σπ. Στάικος, Η Πνευματική Πορεία του Γένους, με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, Α´ τόμος, 13ος αιώνας-μέσα 16ου, εκδόσεις Άτων, Αθήνα 2017, σ. xxxii+462, 21Χ29 εκ., ISBN:978-618-5337-00-1

Πρόκειται για τον πρώτο τόμο, ενός τετράτομου πονήματος με τον γενικό τίτλο «Η Πνευματική Πορεία του Γένους με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο» που θα ολοκληρωθεί έως το 2020. Κατά τον συγγραφέα, τον ιστορικό του βιβλίου Κ. Στάικο, το έργο σκοπό έχει να καταδείξει τον ακριβή ρόλο που διαδραμάτισαν το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, όχι μόνον ως φορείς εκπαίδευσης και γνώσης, αλλά και ως συνδετικοί κρίκοι για τη διαμόρφωση της συνείδησης του Γένους, από την Άλωση έως τα προεπαναστατικά χρόνια.
Ο πρώτος τόμος, έπειτα από τη σύντομη περιγραφή του πλαισίου που διαμορφώθηκε στον ελληνικό χώρο από την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1204 και έως την Άλωση, πραγματεύεται τις απαρχές της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας, αρχικά στην Ιταλία και στη συνέχεια στον Βορρά, ως απαραίτητο στοιχείο για την ολοκλήρωση του ουμανιστικού κινήματος, που άρχισε να εκδηλώνεται από τα μέσα του 14ου αιώνα. Στη συνέχεια γίνεται εκτεταμένα λόγος για την αναζήτηση και τη συλλογή ελληνικών χειρογράφων, το μεταφραστικό ρεύμα, τη διαμάχη για το φιλοσοφικό πρωτείο μεταξύ Πλάτωνα και Αριστοτέλη, τις απαρχές της διδασκαλίας των Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας και τον ρόλο του έντυπου βιβλίου στη διάδοση της αρχαίας ελληνικής και βυζαντινής γραμματείας. Τέλος, εξαίρεται ο ρόλος της Εκκλησίας με τα τρία Πατριαρχεία της Ανατολής, αλλά και τα μοναστηριακά κέντρα – το Άγιο Όρος και τα Μετέωρα–, που πρόσφεραν στέγη στον πνευματικό κόσμο ο οποίος διαβιούσε κάτω από ξένη κυριαρχία, και στον ρόλο των κωδικογράφων στην αναπαραγωγή της πνευματικής παράδοσης. Συνέχεια