Fortezze Veneziane

Tosato Stefano, Fortezze Veneziane dall’Adda all’Egeo – Le difese della Repubblica di Venezia nei disegni della Biblioteca Comunale di Treviso (secoli XVI-XVIII), Venezia 2014, σ. 212.

Πρόκειται για τον όγδοο τόμο της σειράς «Patrimonio Veneto nel Mediterraneo» που εκδίδεται από τη Regione del Veneto. Ο επιμελητής ασχολείται με την άμυνα της βενετικής Δημοκρατίας και καταγράφει αναλυτικά, τα σχέδια αμυντικών κατασκευών που φυλάσσονται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Treviso και αφορούν όλη τη βενετική επικράτεια, από τα δυτικά σύνορα του κράτους έως τους πιο μακρινούς τόπους του Stato da Mar. Η χρονική περίοδος που καλύπτουν τα σχέδια εκτείνεται από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Της περιγραφής των χαρτών προηγείται εκτενής εισαγωγή.

Εδώ μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα δελτία αρ. 60-69 που αφορούν την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τον Χάνδακα, τη Σπιναλόγκα, σ. 158-176.

To βιβλίο διαθέσιμο, σε χαμηλή ανάλυση, στη διεύθυνση:

https://www.adrifort-ipa.eu/sites/default/files/gestione_attivita_documento/allegati_documenti/FORTEZZE%20VENEZIANE_bassa%20ris.pdf

Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo

Erica Ianiro, Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo, Venezia, Marsilio, 2014, σ. 415,  ISBN 978-88-317-1708-3. Προλογίζει η Vera Costantini.

Κείμενο παρουσίασης: Luca Zuccolo (recensione), «Erica Ianiro, Levante. Veneti e Ottomani nel XVIII secolo», Diacronie. Studi di Storia contemporanea, 23.3 (2015). URL: https://diacronie.revues.org/2400 | http://www.studistorici.com/2015/10/29/zuccolo_numero_23/

Ianiro,LevanteVenezia e l’Impero ottomano hanno intessuto e intrattenuto rapporti costanti in ogni fase della loro storia come dimostrato in numerosi studi sia sulla città lagunare sia sull’Impero dei Turchi. Spesso in contrasto, questi due attori dominanti nella storia del Levante hanno condiviso esperienze simili più di qualsiasi altra realtà europea o mediterranea, al punto da creare, nei Balcani, una dipendenza veneziana dalla fiscalità ottomana come testimoniato dai documenti ottomani cinquecenteschi, dove maggiormente si può intravedere la stretta relazione tra i due Stati. Συνέχεια

Notazione musicale bizantina in codici marciani

Cantus-PlanusCantus Planus. Notazione musicale bizantina in codici marciani. Catalogo della mostra, Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana Sale Monumentali 19 luglio – 3 agosto 2014, Venezia 2014, σ. 62, 16X22εκ., ISBN 978-88-7552-055-7.

Περιεχόμενα

Davide Croff, Luisa M. Zanoncelli, La Fondazione Ugo e Olga Levi, Cantus Planus e la Biblioteca Nazionale Marciana.

Maurizio Messina, La mostra di codici greci con notazione musicale bizantina della Biblioteca Nazionale Marciana.

Susy Marcon, La Libreria di San Marco e i codici bizantini.

Orsola Braides, Anna Claut e Elisabetta Lugato, I manoscritti musicali della Biblioteca Marciana.
Sandra Martani, I codici greci con notazione bizantina della Biblioteca Nazionale Marciana.

Silvia Tessari, Codici (περιγραφή των κωδίκων της έκθεσης).

Βλ. επίσης:
https://www.academia.edu/7819272/Cantus_Planus._Notazione_musicale_bizantina_in_codici_marciani._Catalogo_della_mostra

Πανόραμα της Κέρκυρας του 1806

Despoina Zernioti – John McKesson, Ιόνια Νησιά και Δυτική Ελλάδα. The Ionian Islands and Western Greece, Catalogue of an Exhibit of Drawings by Edward Dodwell and Simone Pomardi, Μουσείο Ασιατικής Τέχνης Κέρκυρας, Κέρκυρα 2014.

Ionian-IslandsΜε καθυστέρηση ενός έτους παρουσιάζεται ο κατάλογος της έκθεσης που πραγματοποιήθηκε πέρυσι το καλοκαίρι (2014) στην Κέρκυρα με θέμα «Ιόνια Νησιά & Δυτική Ελλάδα: Έργα από τα ταξίδια των E. Dodwell & S. Pomardi, 1801 & 1805-1806», την επιμέλεια της οποίας είχαν η Δέσποινα Ζερνιώτη CMG, διευθύντρια του Μουσείου και ο καθηγητής John Camp, διευθυντής ανασκαφών Αρχαίας Αγοράς της Αμερικανικής Αρχαιολογικής Σχολής.
Από το υλικό που παρουσιάζεται στον τόμο, ξεχωρίζουμε την πολύτιμη υδατογραφία της πόλης της Κέρκυρας στο απογευματινό φως το 1806. Πρόκειται για μεγάλης κλίμακας πανόραμα, σε τέσσερα φύλλα διαστάσεων 73Χ102 εκ. το καθένα, καμωμένο από υψηλό σημείο, προφανώς από το καμπαναριό του Αγίου Σπυρίδωνος. Χάρη στη σχεδόν φωτογραφική καταγραφή της πόλης, οφειλόμενη στη δεξιοτεχνία δύο σπουδαίων καλλιτεχνών και περιηγητών του Dodwell και του Pomardi, έχουμε την μοναδική τύχη να γνωρίσουμε την πόλη της Κέρκυρας του τέλους του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα, να αφουγκραστούμε την καθημερινότητα, τη συνύπαρξη διαφορετικών κοινωνικών ομάδων αλλά και ομάδων διαφορετικής γεωγραφικής προέλευσης μέσα από τις σκηνές της καθημερινής ζωής που καταγράφονται στους δρόμους, στις ιδιωτικές αυλές και τα λιακωτά, όπως οι δύο ζωγράφοι τα είδαν από ψηλά.Edward Dodwell - Simone Pomardi

Οδηγός στην περιήγηση της πόλης είναι οι εκκλησίες και τα καμπαναριά τους που ορθώνονται σχεδιασμένα με λεπτομέρειες. Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά: το καμπαναριό της Σπηλαιώτισσας, στην αρχική του μορφή ίδιο σχεδόν με το καμπαναριό του Αγίου Σπυρίδωνα, ο ναός της Κρεμαστής με τον μεγάλο νάρθηκα στη νότια πλευρά, τα καμπαναριά του Ταξιάρχη και του μοναστηριού της Αγίας Αικατερίνης, ο ναός της Μαντρακίνας στο βάθος, το καμπαναριό του αγίου Ελευθερίου, το καμπαναριό του Εσταυρωμένου, ο ναός της Πλατυτέρας και του Αγίου Νικόλαου, ο ναός της Θεοτόκου Φανερωμένης των ξένων και απέναντι ο ναός του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, τα καμπαναριά του Ντόμου και της Αννουντσιάτας, στο βάθος ο ναός του Αγίου Αθανασίου και τέλος, το καμπαναριό του Αγίου Βασιλείου.
Η εικόνα στον ιστοχώρο: http://www.pixeet.com/pano/CSKKGZZX

Θρησκευτική τέχνη στην Αιτωλοακαρνανία και τη Λευκάδα

Ευγενία Δρακοπούλου, «Θρησκευτική τέχνη στην Αιτωλοακαρνανία και τη Λευκάδα με αφετηρία το έργο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών “Έλληνες Ζωγράφοι μετά την Άλωση”», Το αρχαιολογικό έργο της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στην Αιτωλοακαρνανία και την Λευκάδα, Πρακτικά Ημερίδας, επιμ. Ιωάννης Π. Χουλιαράς, Ναύπακτος 2014, σ. 45-56.

Aitoloakarnania-LeukadaΒασισμένη στη δυνατότητα μιας συνολικής θεώρησης της μεταβυζαντινής τέχνης, όπως αυτή προκύπτει από το έργο «Έλληνες Ζωγράφοι μετά την Άλωση» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, η σ. επιχειρεί μια συγκριτική μελέτη της θρησκευτικής ζωγραφικής δύο κοντινών περιοχών: της Αιτωλοακαρνανίας και της Λευκάδας, η ιστορική συνύπαρξη των οποίων στην οθωμανική αυτοκρατορία, διεκόπη το 1684, όταν η Λευκάδα κατακτήθηκε από τους Βενετούς και στη συνέχεια πέρασε γνώρισε τη γαλλική, τη ρωσική και την αγγλική διοίκηση.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/12863529/The_religious_painting_of_Aetolia-Acarnania_and_Lefkas_in_greek-english_summary_

Η Επαρχία Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης Κρήτης

Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου  Η Επαρχία Αγίου Βασιλείου από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Περιβάλλον – Αρχαιολογία – Ιστορία – Κοινωνία (Σπήλι – Πλακιάς 19-23 Οκτωβρίου 2008), τόμος Β΄, Βυζαντινοί Χρόνοι – Βενετοκρατία, Ρέθυμνο 2014.

Synedrio-EparxeiaAg.Vasileiou-Exofyllo B tomosΠεριεχόμενα:

Μιχάλης Ανδριανάκης, Τα χριστιανικά μνημεία της επαρχίας Αγίου Βασιλείου, σ. 13-50.

Μαρία Κωνσταντουδάκη – Κιτρομηλίδου,Παρατηρήσεις στις τοιχογραφίες του ναού του Σωτήρος στα Ακούμια Ρεθύμνης: Εικονογραφία και νοήματα, σ. 51-110.

Νικολέττα Πύρρου, Οι τοιχογραφίες του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στον Κισσό Αγίου Βασιλείου, σ. 111-152.

Αθηνά Φραϊδάκη, Οι τοιχογραφίες του ναού της Παναγίας στον Κισσό Αγίου Βασιλείου, σ. 153-184.

Πετρούλα Βαρθαλίτου, Παρατηρήσεις στον τοιχογραφικό διάκοσμο του ναού της Γέννησης της Θεοτόκου στη Δρύμισκο Αγίου Βασιλείου, σ. 185-216.

Ιωάννης Ηλ. Βολανάκης, Ο Ναός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στον Ασώματο Πρέβελη, της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης Κρήτης, σ. 217-262.

Μελίτα Εμμανουήλ, Οι τοιχογραφίες του βυζαντινού ναού του Αγίου Γεωργίου στη Μουρνέ, σ. 263-304.

Κωνσταντίνος Γιαπιτσόγλου, Οι τοιχογραφίες του ναού της Αγίας Φωτεινής στην περιοχή Πρέβελη, σ. 305-334.

Βάλια Αγγελάκη, Η παράσταση της Δευτέρας Παρουσίας από το ναό της Ζωοδόχου Πηγής στο Ντιμπλοχώρι Δ. Λάμπης, σ. 335-348.

Αναστασία Φιολιτάκη, Παρουσίαση του προγράμματος καταγραφής και ψηφιοποίησης των κειμηλίων της Ι. Μονής Πρέβελη, σ. 349-362.

Φωτεινή Κουγλέρη, Το μετόχι του Μιχαήλ Αρχαγγέλου στο Φοινικιά, σ. 363-384.

Ιωάννης Ηλ. Βολανάκης, Κοσμικά κτίρια των χρόνων της Βενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας στην περιοχή της επαρχίας Αγ. Βασιλείου, σ. 385-450.

Μιχάλης Τρουλλινός, Συντήρηση τοιχογραφιών και κειμηλίων σε μνημεία της επαρχίας Αγίου Βασιλείου, σ. 451-474.

Zlatomira Gerdjikova – Zdravka Mihaylova, Η Επισκοπή Λάμπης της νήσου Κρήτης στην ύστερη αρχαιότητα, σ. 475-484.

Χαράλαμπος Γάσπαρης, Η τούρμα Κάτω Συβρίτου στα μεσαιωνικά χρόνια (13ος-14ος αι.), σ. 485-496.

Κώστας Λαμπρινός, Ο καστελλάνος, ο γραμματικός και οι άνθρωποι της υπαίθρου. Πολιτικές εξουσίες και κοινωνική δυσαρέσκεια στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου (τέλη 16ου αι.), σ. 497-508.

Στυλιανός Λαμπάκης, Σταχυολογήματα από την ιστορία της περιοχής του Αγίου Βασιλείου κατά το μεσαίωνα, σ. 509-526.

Γιάννης Γρυντάκης, Ο Άγιος Βασίλειος στα τελευταία χρόνια της Βενετοκρατίας, σ. 527-554.

Κώστας Γ. Τσικνάκης, Στοιχεία από την καθημερινή ζωή στις Μέλαμπες στα τέλη του 16ου αιώνα, σ. 555-572.

Ρομίνα Ν. Τσακίρη, Με αφορμή μία δικογραφία των αρχών του 17ου αι.: τάσεις απειθαρχίας στον νόμο στην επαρχία Αγ. Βασιλείου (τέλη 16ου – αρχές 17ου αι.). Μία συμβολή στην ιστορία των ορεινών πληθυσμών της περιοχής, σ. 573-634.

Γεώργιος Π. Εκκεκάκης, Προβλήματα ανάγνωσης, ετυμολογίας και ταύτισης στους βενετσιάνικους καταλόγους των χωριών της επαρχίας Αγίου Βασιλείου, σ. 635-644.

Μανόλης Γ. Παπαδογιάννης, Ερειπωμένοι οικισμοί στο Δημοτικό Διαμέρισμα της Μουρνές και στα όμορα Δημοτικά Διαμερίσματα, σ. 645-684.

Όλοι οι τόμοι των πρακτικών διαθέσιμοι στην «Ανέμη – Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών» στη διεύθυνση: http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/c/d/8/metadata-1404384170-913351-22914.tkl

A Companion to Latin Greece

Nickiphoros I. Tsougarakis – Peter Lock (ed.), A Companion to Latin Greece, Leiden-Boston : Brill, 2014, σ. xii + 529, 15,5X23,3 cm, ISBN 9789004284029.

companionΗ κατάκτηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τα στρατεύματα της τέταρτης σταυροφορίας οδήγησε στην ίδρυση διαφόρων λατινικών πολιτικών οντοτήτων στα ελληνικά εδάφη. Το βιβλίο προσφέρει θεματικές επισκοπήσεις της ιστορίας των μικτών κοινωνιών που προέκυψαν ως αποτέλεσμα της κατάκτησης. Με κεφάλαια αφιερωμένα στην τέχνη, τη λογοτεχνία, την αρχιτεκτονική, τη νομισματική, την οικονομία, την κοινωνική και θρησκευτική οργάνωση αυτών των λατινικών κρατιδίων, το βιβλίο προσφέρει μια εισαγωγή στη μελέτη της Λατινικής Ελλάδας και ένα δείγμα από τις κατευθύνσεις προς τις οποίες κινείται η έρευνα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

List of Figures and Maps, vii
Notes on Contributors, ix
Note on Rendition of Proper Names and Transliteration, xii

  1. Nickiphoros I. Tsougarakis, The Latins in Greece: A Brief Introduction, 1-22.
  2. Nikolaos G. Chrissis, Crusades and Crusaders in Medieval Greece, 23-72.
  3. Charalambos Gasparis, Land and Landowners in the Greek Territories under Latin Dominion, 13th–14th Centuries, 73-113.
  4. Anastasia Papadia-Lala, Society, Administration and Identities in Latin Greece, 114-144.
  5. Nicholas Coureas, The Latin and Greek Churches in former Byzantine Lands under Latin Rule, 145-184.
  6. David Jacoby, The Economy of Latin Greece, 185-216.
  7. Julian Baker, Money and Currency in Medieval Greece, 217-254.
  8. David Jacoby, The Jewish Communities in the Social Fabric of Latin Greece: Between Segregation and Interaction, 255-287.
  9. Gill Page, Literature in Frankish Greece, 288-325.
  10. Maria Georgopoulou, The Landscape of Medieval Greece, 326-368.
  11. Sophia Kalopissi-Verti, Monumental Art in the Lordship of Athens and Thebes under Frankish and Catalan Rule (1212–1388): Latin and Greek Patronage, 369-417.

Chronological Table, 419-432.
Maps, 433-435.
Collected Bibliography, 436-502.
Index, 503-529.

ΠΗΓΗ:

http://www.brill.com/products/book/companion-latin-greece
http://booksandjournals.brillonline.com/content/books/9789004284104

Η συμφορά της Κρήτης

Μανόλης Σκλάβος, Της Κρήτης ο χαλασμός (Η συμφορά της Κρήτης), επιμέλεια Τασούλα Μαρκομιχελάκη, Θεσσαλονίκη, Α.Π.Θ., Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών 2014, σ. 136, 15,50Χ24 εκ., ISBN 978-960-231-164-6.

SKLAVOS_-O-CHALASMOS-THS-KRHTHSΤη νύχτα της 29ης Μαΐου 1508 η βενετοκρατούμενη Κρήτη συνταράχτηκε από έναν πολύ δυνατό σεισμό, που έγινε αισθητός μέχρι τη Μ. Ασία και την Κύπρο και προξένησε ζημιές στον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), όπου ισοπέδωσε τη μισή πόλη καταπλακώνοντας πολλούς κατοίκους κάτω από τα ερείπια, καθώς και στις ανατολικές επαρχίες του νησιού. Η έντασή του έχει υπολογιστεί στους 6,5 έως 7,2 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ και η διάρκειά του στα 15-20 δευτερόλεπτα, ή, όπως πιο παραστατικά το περιέγραψε ο δούκας του Βασιλείου της Κρήτης «όσο χρειαζόταν κανείς για να πει λίγο βιαστικά το Πάτερ ημών».

Το ποίημα του Κρητικού Μανόλη Σκλάβου, Της Κρήτης ο χαλασμός (γνωστότερο ως Η Συμφορά της Κρήτης) αποτελεί τη σημαντικότερη λογοτεχνική πηγή για τον σεισμό. Ο Σκλάβος επικεντρώνεται στις επιπτώσεις του σεισμού στον Χάνδακα και αποδίδει τη συμφορά, ακολουθώντας την παραδοσιακή πεποίθηση, σε τιμωρία του Θεού για τις αμαρτίες των κατοίκων. Το ποίημα, που γράφτηκε λίγο καιρό μετά τον σεισμό, φανερώνει τη διασύνδεση του δημιουργού του με τις βενετικές αρχές, καθώς και την εκκλησιαστική του παιδεία.

Η παρούσα έκδοση του ποιήματος, την οποία επιμελήθηκε η επίκουρη καθηγήτρια του Α.Π.Θ. Τασούλα Μαρκομιχελάκη, είναι χρηστική. Επίμετρο συγκεντρώνονται και άλλες μαρτυρίες για τον ίδιο σεισμό: επιστολές, έγγραφα, τραγούδια, μαρτυρίες προσκυνητών και περιηγητών, «ενθυμήσεις». Συνέχεια

Το αρχείο των βενετών προβλεπτών της Πρέβεζας

Χριστίνα Παπακώστα, Το αρχείο των βενετών προβλεπτών της Πρέβεζας. Διοίκηση και οργάνωση της πόλης τον 18ο αιώνα, Πρέβεζα 2014, σ. 521, 17X24 εκ., ISBN 978-960-89533-1-4.

PapakostaΗ Πρέβεζα πέρασε οριστικά στα χέρια των Βενετών με τη συνθήκη του Πασσάροβιτς, τον Ιούλιο του 1718. Με την ενσωμάτωσή της στο κράτος της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας έφθασαν στην Πρέβεζα βενετοί αξιωματούχοι με τον τίτλο του προβλεπτή (provveditore), στους οποίους ανατέθηκε η διοίκηση και η φύλαξη της περιφέρειας της Πρέβεζας. Οι αξιωματούχοι αυτοί καλούνταν να ασκήσουν καθήκοντα διοικητικά, διαχειριστικά αλλά και δικαστικά. Απόρροια της άσκησης των καθηκόντων τους ήταν η παραγωγή αλλά και η διαχείριση εγγράφων. Από το υλικό αυτό ένα σημαντικό κομμάτι του σώζεται σήμερα στα Αρχεία Νομού Λευκάδας. Πρόκειται για ένα τμήμα του Αρχείου της Γραμματείας του προβλεπτή της Πρέβεζας, αποτελούμενο από κατάστιχα και λυτά έγγραφα, 5.700 συνολικά φύλλων, το οποίο εντοπίστηκε το 2010, ταξινομήθηκε από τη σ. και αποτέλεσε την υποσειρά «Προβλεπτή Πρεβέζης», η οποία εκτείνεται σε 92 φακέλους. Συνέχεια

Cyprus at the Crossroads

Cyprus at the Crossroads. Geographical Perceptions and Representations from the Fifteenth Century, edited by Gilles Grivaud and George Tolias, Αθήνα  Ιδρυμα Σύλβιας Ιωάννου 2014, 17,5 x 24,5 εκ., σ. 260, ISBN: 978-960-87792-8-0.

cyprusΚαίριο γεωγραφικό, στρατηγικό, εμπορικό και πολιτισμικό σταυροδρόμι, η Κύπρος προσείλκυσε το ενδιαφέρον περιηγητών, προσκυνητών, λογίων, επιστημόνων και ανθρώπων της δράσης, που συνέβαλαν στην παραγωγή και προτυποποίηση απεικονίσεων της Μεγαλονήσου σε σημαντικά κείμενα και χάρτες, διαμορφώνοντας το στίγμα της στον παγκόσμιο “άτλαντα” του ιστορικού, πολιτικού και πολιτισμικού γίγνεσθαι.

Ένας τόμος σε αγγλική γλώσσα περιλαβμάνει 13 επιλεγμένες ανακοινώσεις από το 1ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο του Ιδρύματος Σύλβιας Ιωάννου «Cyprus at the Crossroads of Travellers and Mapmakers from the 15th to 20th Century» (18-20 Οκτωβρίου 2012, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Αθήνα.

Κείμενο παρουσίασης: http://www.sylviaioannoufoundation.org/el/%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CF%8C%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82.html

Περιεχόμενα-επιλεγμένες σελίδες: http://www.youblisher.com/p/1015106-Cyprus-at-the-Crossroads/

The Ionian Islands: Aspects of their History and Culture

The Ionian Islands: Aspects of their History and Culture, edited by Anthony Hirst and Patrick Sammon, Cambridge Scholars Publishing, 2014, σ. ISBN 978-1-4438-5825-0.

the-ionian-islands_300Τα περισσότερα από τα κεφάλαια (μελέτες) του βιβλίου, αποτελούν αναπτύξεις εισηγήσεων που παρουσιάστηκαν στο σεμινάριο με τίτλο «The History and Culture of the Ionian Islands» που έλαβε χώρα στο Durrell School of Corfu, στις 16–21 Μαΐου 2010.

Στο βιβλίο διερευνώνται η ιστορία, η αρχαιολογία, η γλώσσα, τα έθιμα και ο πολιτισμός των νησιών του Ιονίου. Χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο Μέρος αποτελείται από κεφάλαια που αναφέρονται στην ιστορία και την κοινωνική ιστορία των νησιών. Στο δεύτερο Μέρος παρουσιάζονται τα νησιά στη μη Ιόνιο φιλολογία, και στο τρίτο Μέρος εξετάζονται πτυχές του πολιτισμού των νησιών: η θρησκεία, η φιλοσοφία, η μουσική, η λογοτεχνία, η τέχνη. Συνέχεια

Πρακτικά Θ΄ Πανιονίου Συνεδρίου

Πρακτικά Θ΄ Πανιονίου Συνεδρίου: Παξοί, 26-30 Μαΐου 2010, τόμοι Α΄-Β΄, επ. Αλίκη Νικηφόρου, Παξοί, Εταιρεία Παξινών Μελετών 2014.

9oPanionioΣε δύο καλαίσθητους τόμους, περιλαμβάνονται οι ανακοινώσεις του συνεδρίου χωρισμένες στις ακόλουθες έξι θεµατικές ενότητες:
Τα οικογενειακά µορφώµατα και η οικονοµική ισχύς (14ος-19ος αι.)
Οικονοµία και Κοινωνία (16ος-19ος αι.)
Επτανησιακή ναυτιλία (16ος-19ος αι.)
Τεκµήρια αρχαιολογικής και αρχειακής πολιτισµικής κληρονοµιάς
Επτανησιακή πολιτισµική ιστορία
Παξοί & Αντίπαξοι
Από τις ανακοινώσεις, οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου: Συνέχεια

Μαρίνος Φαλιέρος, Λόγοι διδακτικοί του πατρός προς τον υιόν

Μαρίνος Φαλιέρος, Λόγοι διδακτικοί του πατρός προς τον υιόν, Επιμέλεια Arnold van Gemert – Wim Bakker, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, [Θεσσαλονίκη] 2014, σ. 116, 15,5Χ24 εκ., ISBN 978-960-231-157-8 [Παλαιότερα Κείμενα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας -6-].

FALIEROS_LOGOIΟι Λόγοι διδακτικοί του πατρός προς τον υιόν, του βενετοκρητικού φεουδάρχη και ποιητή Μαρίνου Φαλιέρου, είναι ένα δημώδες παραινετικό ποίημα 326 στίχων, το οποίο γράφτηκε μετά το 1421, με αποδέκτη τον γιο του ποιητή, τον Μάρκο.
Το έργο του Φαλιέρου φαίνεται να ακολουθεί την ηθικοδιδακτική παράδοση της ελληνικής υστερομεσαιωνικής λογοτεχνίας, στην πραγματικότητα όμως αποτελεί, σε ένα τμήμα του, διασκευή του μεσαιωνικού πεζού έργου De cura rei familiaris, που γνώριζε τότε εξαιρετική επιτυχία. Ο Φαλιέρος χρησιμοποιεί το πρότυπο αυτό και άλλες πηγές επιλεκτικά, προσαρμόζοντάς το στην κοινωνική πραγματικότητα της Κρήτης, για να διατυπώσει τις δικές του συμβουλές για τη ζωή.
Το ποίημα συμβουλεύει για την επιλογή της νύφης, τις συζυγικές σχέσεις, την κατανομή καθηκόντων μέσα στην οικογένεια και τη μοίρα των παιδιών, την ανατροφή των αγοριών, τη διεύθυνση μιας οικογένειας, τις απειλές που προέρχονται από τον πλούτο και τη χλιδή, τον χειρισμός του δεύτερου γάμου , τα οικονομικά-κληρονομικά ζητήματα.
Πέρα από τον παραινετικό του χαρακτήρα, το ποίημα αποτυπώνει γενικότερα προβλήματα της αρχοντικής κοινωνίας στη βενετοκρατούμενη Κρήτη.
Το ποίημα ενσωματώθηκε τον 16ο αιώνα σε ένα εκτενέστερο έργο με τον ίδιο τίτλο, γραμμένο από τον Μάρκο Δεφαράνα και τυπωμένο στη Βενετία το 1543. Εκδόθηκε το 1977 από τους Wim Bakker και τον Arnold van Gemert.
Η επανέκδοση του έργου, με εισαγωγή, επιλογή βιβλιογραφίας και επίλογο, έγινε με την επιμέλεια των πρώτων εκδοτών του, ομότιμους σήμερα καθηγητές του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ.

Πηγές:
Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών: http://www.ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=882:falieros-logoi&catid=58&Itemid=132&lang=el
Η εικόνα από: http://www.early-modern-greek.org/wp-content/uploads/2014/04/FALIEROS_LOGOI_DIDAKTIKOI_copy.jpg
Βλ. επίσης δείγμα κειμένου (αρχικές σελίδες και μέρος της Εισαγωγής): http://www.ins.web.auth.gr/images/stories/Mesaioniki_nea_el_grammateia/LOGOI%20DIDAKTIKOI%20DEIGMA%20(1).pdf