Orthodox Cyprus under the Latins

Chrysovalantis Kyriacou, Orthodox Cyprus under the Latins, 1191–1571: Society, Spirituality, and Identities, Lexington Books, Lanham – Boulder – New York – London, 2018, σ. xxx+324, 17Χ24 εκ., ΙSBN 978-1-4985-5115-1.

Το βιβλίο, το οποίο στηρίζεται στη διδακτορική διατριβή του συγγραφέα στο Hellenic Institute of Royal Holloway, University of London, εστιάζει στο ζήτημα της κυπριακής ταυτότητας. Συγκεντρώνοντας θεωρίες από τα πεδία της ψυχολογίας, της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της κοινωνιολογίας, ο σ. διερευνά τις συνέχειες και τις ασυνέχειες στον βυζαντινό πολιτισμό και τη θρησκευτική παράδοση της Κύπρου, προτείνοντας ένα νέο μεθοδολογικό πλαίσιο για μια πληρέστερη κατανόηση της Κυπριακής Ορθοδοξίας κάτω από την κυριαρχία των Σταυροφόρων και της Βενετίας. Νέα αδημοσίευτα στοιχεία εμπλουτίζουν την εξέταση, τονίζοντας το ρόλο της μεσαιωνικής και αναγεννησιακής Κύπρου ως πολιτιστικής και θρησκευτικής επαρχίας του βυζαντινού και μεταβυζαντινού ορθόδοξου κόσμου.

Συνέχεια

Πρακτικά 11ου Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου: τόμοι Ι και ΙΙ

ΙΑ΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο. Επτανησιακός βίος και πολιτισμός, Κεφαλονιά, 21-25 Μαΐου 2018. Πρακτικά. Τόμος Ι: Πολιτική Ιστορία, Αργοστόλι 2019, σ. 766, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-8366-21-3.

ΙΑ΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο. Επτανησιακός βίος και πολιτισμός, Κεφαλονιά, 21-25 Μαΐου 2018. Πρακτικά. Τόμος ΙΙ: Πολιτική Ιστορία του 20ού αιώνα και ειδικότερες θεματικές, Αργοστόλι 2019, σ. 784, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-8366-23-7.

Από τις μελέτες των τόμων οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Συνέχεια

Κρητικός Πόλεμος, 1645-1669

ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, 1645-1669: ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΤΥΧΕΣ
ΣΥΝΕΔΡΙΟ, 1-3 ΝΟΕΜΒΡΊΟΥ 2019
Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου

Ο Κρητικός πόλεμος αποτελεί μια σπουδαία περίοδο της Ιστορίας της Κρήτης. Πρόκειται για έναν πόλεμο που έλαβε και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, αφού η σύγκρουση της εποχής μετατράπηκε σε διαμάχη μεταξύ πολιτισμών. Η Κρήτη από το 1645 έως το 1669 βρέθηκε στο επίκεντρο του ιστορικού χρόνου. Αυτή την κρίσιμη και ιστορικά ενδιαφέρουσα περίοδο έχει ως αντικείμενο το συνέδριο.

Συνέχεια

Morosini e Archeologia

Giornata_di_studio_MorosiniMorosini e Archeologia
Giornata di Studio, 30 ottobre 2019
Istituto Ellenico di Studi Bizantini
e Postbizantini di Venezia
Comitato per le celebrazioni dei 400 anni
dalla nascita di Francesco Morosini

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ

Nikolaos A. Lianos, Morosini e l’eredità dei monumenti di architettura militare a Creta e
nel Peloponneso.
Stavros Mamaloukos, A Tale of Two Cities. Chalcis / Negreponte and Chios / Scio
during Morosini’s Campaign.
Fiorenzo Meneghelli, Le fortezze veneziane: un unico patrimonio culturale.
Marino Zorzi, I dispacci di Morosini dalla Morea, fonte preziosa per la storia
della guerra.
Chiara Mannoni, La bomba di Morosini e la fortuna del Partenone nei restauri
successivi.

Το πλήρες πρόγραμμα σε μορφή pdf file, εδώ: Giornata_di_studio_Morosini_e_lArcheologia

Domenikos Theotokopoulos

Δύο άρθρα στο περιοδικό Studi di Storia dell’Arte αφορούν το μεν πρώτο τη ζωή του ζωγράφου στην Κρήτη και το δεύτερο ζητήματα που σχετίζονται με ένα από τα έργα του, το τρίπτυχο της Modena.

Enrico Maria dal Pozzolo, Domenikos Theotokopoulos a Creta, Studi di Storia dell’Αrte 27 (2016), 115-150.

Panayotis K. Ioannou, El Greco tra i “Madonneri”: la critica, le ideologie, il mercato. Nuove luci sul recupero del Trittico di Modena (1937) e su alcune sue conseguenze, passate e recenti, Studi di Storia dell’Αrte 27 (2016), 151-175.

Κοινωνίες της υπαίθρου στην ελληνοβενετική Ανατολή

Κώστας Λαμπρινός (επ. επιμ.), Κοινωνίες της υπαίθρου στην ελληνοβενετική Ανατολή (13ος-18ος αι.), Ακαδημία Αθηνών – Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού, Αθήνα 2018, σ. 299, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-84285-0-8

koinonies tis ypaithrouΌπως σημειώνει ο επιμελητής του τόμου στο εισαγωγικό του άρθρο, «η ιδέα της δημιουργίας συλλογικού τόμου με θέμα τις κοινωνίες της υπαίθρου στην ελληνοβενετική Ανατολή γεννήθηκε από τη διαπίστωση ότι οι περισσότερες μελέτες που έχουν εκπονηθεί για την μακραίωνη περίοδο της βενετικής παρουσίας σε εδάφη του ελληνικού χώρου είναι εστιασμένες στις πόλεις, μολονότι στην συντριπτική πλειονότητά του ο πληθυσμός των κυριαρχούμενων περιοχών κατοικούσε στην εκτενή ύπαιθρο».

Στον τόμο περιλαμβάνονται οι ακόλουθες ένδεκα μελέτες, καταξιωμένων στον χώρο τους ερευνητών, οι οποίες απαντούν σε ζητήματα που αφορούν κυρίως την Κρήτη και την Πελοπόννησο, καθώς επίσης την Κύπρο, τη Ζάκυνθο, την Κεφαλονιά.
Μόνον η Κέρκυρα και η Λευκάδα λείπουν από το σύνολο των βενετικών κτήσεων, παρά τον πλούτο του αρχειακού υλικού που φυλάσσεται στα τοπικά τους αρχεία. Πρόκειται για μια έλλειψη που οδηγεί αναπόφευκτα στο, προφανώς, λανθασμένο συμπέρασμα ότι δεν διέθεταν χωριά ή ότι ο αγροτικός χώρος τους ήταν εξαιρετικά συρρικνωμένος σε σχέση με τον αστικό!

Συνέχεια

Θησαυρίσματα / Thesaurismata 47 (2017)

Εκδόθηκε τον Ιούνιο του 2019 ο 47ος τόμος του περιοδικού Θησαυρίσματα/ Thesaurismata, ο οποίος περιλαμβάνει ένδεκα μελέτες, που καλύπτουν μια ευρύτατη χρονικά, γεωγραφικά και θεματικά περιοχή.
Στον ίδιο τόμο δημοσιεύονται επίσης οι εισηγήσεις στο διήμερο συνέδριο που έλαβε χώρα στη Βενετία με γενικό τίτλο: Castelli, Fortezze e Archivi. Fonti sulle fortificazioni veneziane nello stato da terra e nello stato da mar. Giornate seminariali di studio. Venezia, Archivio di Stato, 13-14 novembre 2017.

Από το σύνολο των μελετών του τόμου, οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου: Συνέχεια

Επιστημονικό συνέδριο: Πληθυσμιακές μετακινήσεις προς τα Ιόνια Νησιά: από τον 13ο αιώνα έως την Ένωση με την Ελλάδα

Afissa

Στη σημερινή ιδιαίτερη για το μεταναστευτικό φαινόμενο συγκυρία, το Τμήμα
Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού
Πανεπιστημίου Αθηνών (Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ελληνοϊταλικές
Σπουδές: Ιστορία, Λογοτεχνία και Κλασική Παράδοση), σε συνεργασία με το
Κέντρο Μελετών Ιονίου, διοργανώνουν επιστημονικό συνέδριο με θέμα
«Πληθυσμιακές μετακινήσεις προς τα Ιόνια Νησιά: από τον 13ο αιώνα έως  την Ένωση με την Ελλάδα».
Η έναρξη του συνεδρίου θα γίνει την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2019 (18:30) στη
Μεγάλη Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών, κεντρικό κτήριο, Πανεπιστημίου
30. Οι συνεδρίες (10-11 Οκτωβρίου 2019, 09:00-17:00) θα φιλοξενηθούν στο
Μουσείο Ιστορίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών,
Θόλου, 5 Πλάκα.
Ειδικό αντικείμενο του συνεδρίου αποτελεί η μελέτη του μεταναστευτικού φαινομένου προς τα Ιόνια νησιά, μια ζώνη πρόσφορη, λόγω γεωγραφικής θέσης και ιστορικών συγκυριών, στην υποδοχή μεταναστών και προσφύγων, στο χρονικό διάστημα από την εγκαθίδρυση των λατινικών κυριαρχιών στον παραδοσιακό ελληνικό χώρο και μέχρι την ένταξη των νησιών τον ελληνικό κορμό, το 1864.
Τα Επτάνησα, χάρη στη γεωγραφική τους θέση επάνω στη διατομή χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων, προσέλκυαν σταθερά ομάδες ανθρώπων και μεμονωμένα πρόσωπα τόσο από τον χώρο της Βαλκανικής όσο και από την Ιταλική χερσόνησο. Οι μετακινήσεις αυτές εντάθηκαν ιδιαίτερα κατά την τελευταία φάση της οθωμανικής επέκτασης σε βάρος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά και κατόπιν, όταν ιταλικά κράτη και φεουδαλικές οικογένειες άρχισαν να καταλαμβάνουν νησιά του Ιονίου.
Παρόλο που έχουν δει το φως της δημοσιότητας μελέτες για ποικίλες μετοικεσίες στον επτανησιακό χώρο, με προνομιακό πεδίο τις μετακινήσεις στρατιωτών αλλά και Κυπρίων ή, κυρίως, Κρητικών προσφύγων μετά την πτώση του Χάνδακα, η μελέτη του μεταναστευτικού φαινομένου προς τα νησιά δεν έχει μέχρι σήμερα αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό που θα επέτρεπε συνθετικές απόπειρες του φαινομένου.
Στην κάλυψη αυτού του κενού στοχεύει το συνέδριο, στις εργασίες του οποίου λαμβάνουν μέρος με πρωτότυπες έρευνες επάνω σε διάφορες όψεις των μετακινήσεων προς τα Ιόνια νησιά 27 πανεπιστημιακοί καθηγητές, ερευνητές και διδάκτορες πανεπιστημίων της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Οι εισηγήσεις εντάσσονται σε πλήθος θεματικών αξόνων με έμφαση στα εξής:
• Μετοικήσεις και εγκαταστάσεις (εποχές, χώροι εγκατάστασης, τοπογραφία, τοπωνυμική),
• τυπολογίες μετανάστευσης,
• πολιτικές της μετανάστευσης,
• ποσοτικές όψεις των μετοικεσιών προς τα Ιόνια νησιά,
• η στάση των τοπικών κοινωνιών απέναντι στο μεταναστευτικό φαινόμενο,
• πολιτισμικά χαρακτηριστικά του μεταναστευτικού φαινομένου,
• ενσωμάτωση και αφομοίωση μετοίκων (χρόνος και βαθμός αντίστασης μετοίκων, χρόνος και βαθμός αφομοίωσης), και
• μεθοδολογικά ερευνητικά ζητήματα.

Αφίσα Συνεδρίου

Πρόγραμμα Συνεδρίου

ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Συνέντευξη στο Βήμα (30.12.2019): Γεράσιμος Παγκράτης, Ενα συνέδριο για την ιστορία της μετανάστευσης – Συμπεράσματα από το παρελθόν

Ευγένιος Βούλγαρης «ο ύπατος των φιλοσόφων» του Νέου Ελληνισμού

Ευγένιος Βούλγαρης «ο ύπατος των φιλοσόφων» του Νέου Ελληνισμού. Τρεις αιώνες από τη γέννησή του, επ. επιμέλεια Ελένη Αγγελομάρτη-Τσουγκαράκη, Κέρκυρα, Αναγνωστική Εταιρία Κέρκυρας, 2018.

BoulgarisΚατά το 2016, επετειακό έτος της γέννησης του Ευγένιου Βούλγαρη, πραγματοποιήθηκαν δύο μεγάλα Συνέδρια και άλλες μικρότερες εκδηλώσεις προς τιμήν του. Στον σύγχρονο Ελληνισμό η προσωπικότητα του Βούλγαρη κατέχει την ίδια διακεκριμένη θέση την οποία είχε και μεταξύ των συγχρόνων του στη διάρκεια της ζωής του.

Η Αναγνωστική Εταιρία Κερκύρας, επιθυμώντας να συμμετάσχει και αυτή στον εορτασμό για τα 300 χρόνια από τη γέννηση του Ευγένιου Βούλγαρη στην Κέρκυρα, το 1716, προγραμμάτισε τότε την παρούσα έκδοση, η οποία έρχεται να προστεθεί στις δημοσιεύσεις των Πρακτικών των δύο Συνεδρίων, που έγιναν την άνοιξη του 2016 στα Ιωάννινα και το φθινόπωρο του ίδιου έτους στην Ἀθήνα[1] (απόσπασμα από την εισαγωγή).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ Συνέχεια

Ι΄ Πανιόνιο Συνέδριο, Πρακτικά

Διαθέσιμοι ηλεκτρονικά ο πρώτος και ο δεύτερος τόμος.

I΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014, Τα Πρακτικά. Ι. Ιστορία ενότητες Α΄ και Β΄, επιστ. επιμ. Θεοδόσης Πυλαρινός – Παναγιώτα Τζιβάρα, Κέρκυρα 2015 [Κερκυραϊκά Χρονικά, περ. Β΄ 8 (2015)], σ. 838, 17Χ24 εκ., ISSN 1012- 2303.

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. ΙΙ. Ιστορία – Εκκλησία – Ιστορία της Τέχνης, επιστ. επιμέλεια Θεοδόσης Πυλαρινός – Παναγιώτα Τζιβάρα – Σπύρος Χρ. Καρύδης, Κέρκυρα 2016 [Κερκυραϊκά Χρονικά Θ΄ (2016)], σ. 852, 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

Γ΄ Πανηπειρωτικό Συνέδριο

c-panipeirotikoΤο 3ο Πανηπειρωτικό Συνέδριο, με θέμα: «Η Ήπειρος διαχρονικώς. Α΄ Παιδεία – Φιλοσοφία, Β΄ Ιστορία – Αρχαιολογία – Τέχνη, Γ΄ Εποποιΐα», πραγματοποιήθηκε από την 1η έως τις 3 Μαρτίου 2019 στα Ιωάννινα. Από το πρόγραμμα του συνεδρίου, σταχυολογούνται οι ακόλουθες ανακοινώσεις, οι οποίες σχετίζονται με τον βενετοκρατούμενο χώρο:

Κατερίνα Κορρέ, Το Βουθρωτό στην οικονομική πολιτική του βενετικού Κράτους της Θάλασσας.
Σπύρος Θ. Τακτικός, Διπλωματικές σχέσεις στη βενετο-οθωμανική μεθόριο στην περιοχή του Βουθρωτού κατά τον 17ο αιώνα.
Σπύρος Καρύδης, Ο ρόλος των Ηπειρωτών επισκόπων στη στελέχωση της κερκυραϊκής ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας στον χώρο του Ιονίου.
Παναγιώτα Τζιβάρα, Μαθητές στα Γιάννενα του 18ου αιώνα: σπουδές, φιλίες και δίκτυα επικοινωνίας στον καθρέπτη των Επιστολών τους.
Χρήστος Ζαμπακόλας, Υποκαθιστώντας τις συλλογικότητες: φιλανθρωπία και ευεργετισμός από τους Ηπειρώτες της Βενετίας (16ος-18ος αι.).

Για το συνέδριο: http://www.ehm.gr/activities_2019.php#march_1_2019
Πρόγραμμα συνεδρίου: http://www.ehm.gr/documents/prog_synedriou.pdf

Πρακτικά του 6ου συνεδρίου: «Venezia e il suo Stato da Mar»

Venezia e il suo Stato da Mar. Atti del 6o Convegno Internazionale, Venezia, 22-24 febbraio 2018, a cura di Ester Capuzzo e Bruno Crevato-Selvaggi, Roma, Società Dalmata di Storia Patria, 2019, σ. 254, 17Χ24 εκ., ISBN 978-88-942382-4-2.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα πρακτικά του 6ου διεθνούς συνεδρίου με γενικό τίτλο «Venezia e il suo Stato da Mar», που πραγματοποιήθηκε στη Βενετία στις 22-24 Φεβρουαρίου 2018 από την Società Dalmata di Storia Patria. Οι ανακοινώσεις του συνεδρίου κάλυψαν την Ίστρια και τη Δαλματία καθώς και την ελληνική Ανατολή (Levante). Από αυτές, οι δεκαπέντε φιλοξενούνται στον παρόντα τόμο, ενώ τέσσερεις εξ αυτών αφορούν την Κρήτη, την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο. Ειδικότερα: Συνέχεια

Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία

Μιχάλης Ανδριανάκης, «Οι οχυρώσεις της Κρήτης κατά τη Βενετοκρατία (1204-1669)», Έρεισμα Περιοδική Έκδοση Λόγου και Τέχνης, Περίοδος Β΄, 44 (5) (Χειμώνας 2018), 28-53.

Andrianakis,OxeiroseisΈνα εκλαϊκευτικό άρθρο για τις οχυρώσεις στην Κρήτη κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας (1204-1669) με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και βιβλιογραφία. Όπως σημειώνει ο σ., οι οχυρωματικές ενέργειες των Βενετών «είχαν σχέση με την εδραίωση της παρουσίας και ασφάλειάς των στο αφιλόξενο γι’ αυτούς νησί, ιδίως στα αστικά κέντρα όπου κυριαρχούσαν πληθυσμιακά και έδρευαν οι διάφορες αρχές, καθώς και την εξασφάλιση ασφαλών λιμενικών εγκαταστάσεων σε κατάλληλα σημεία για τη διακίνηση των πολεμικών και εμπορικών πλοίων. Για την προστασία των φεουδαρχών και τον έλεγχο της ιδιαίτερα ανήσυχης ενδοχώρας όπου το ελληνικό στοιχείο κυριαρχούσε συντριπτικά και για την άσκηση αποκεντρωμένης διοίκησης, φρόντισαν για την ίδρυση μικρότερων φρουρίων, ή
οχυρωμένων οικισμών στις έδρες των επαρχιών των τεσσάρων διαμερισμάτων» της Κρήτης».

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/38306650

Η Πνευματική Πορεία του Γένους, με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, τόμος Β΄

Κωνσταντίνος Στάικος, Η πνευματική πορεία του Γένους με όχημα το χειρόγραφο και το έντυπο βιβλίο, Β΄ τόμος: 16ος αιώνας – μέσα 17ου, Αθήνα, Άτων, 2018, σ. xxxii+478, 22Χ29 εκ., ISBN 978-618-5337-03-2

Staikos,Pneumatiki_poreia-2Πρόκειται για τον δεύτερο τόμο, ενός έργου το οποίο προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί σε τέσσερεις συνολικά τόμους. Έχει προηγηθεί ο πρώτος τόμος το 2017, ο οποίος περιλάμβανε την περίοδο από τον 13ο έως και τα μέσα του 16ου αιώνα.
Στον δεύτερο τόμο ο συγγραφέας επικεντρώνεται στην παραγωγή του έντυπου ελληνικού βιβλίου από τις αρχές του 16ου έως και τα μέσα του 17ου αιώνα. Έπειτα από την περιγραφή του ιστορικού, πολιτικού, γεωγραφικού και κοινωνικού πλαισίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε κυρίως μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, ο σ. παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης στις πόλεις της Ιταλίας, και τη θέση του Αριστοτέλη στο πρόγραμμα της Φυσικής Φιλοσοφίας, για να επισημάνει ότι «στον στίβο αυτό γεννήθηκε και ο νεο-αριστοτελισμός που θα εισαχθεί στον ελληνικό κόσμο από τον Θεόφιλο Κορυδαλλέα». Συνέχεια

Convegno: L’inestinguibile sogno del dominio: Francesco Morosini

Francesco_MorosiniConvegno «L’inestinguibile sogno del dominio: Francesco Morosini» 
Martedì 26 e mercoledì 27 febbraio 2019,
Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti
Palazzo Loredan, Campo Santo Stefano

Πρόγραμμα συνεδρίου σε μορφή pdf

Martedì 26 febbraio 2019

Gherardo Ortalli (Presidente dell’Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti), Introduzione Συνέχεια