Θησαυρίσματα / Thesaurismata 46 (2016)

Thesaurismata-46-2016Εκδόθηκε τον Σεπτέμβρη του 2018 ο 46ος τόμος του περιοδικού Θησαυρίσματα/ Thesaurismata.  Στον τόμο περιλαμβάνονται 17 μελέτες οι περισσότερες από τις οποίες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Τριακόσια χρόνια από τη δεύτερη βενετική κατάκτηση της Πρέβεζας

Δημοσθένης Δόνος, 22 Οκτωβρίου 1717: Η λησμονημένη αρχή μιας νέας εποχής. Τριακόσια χρόνια από τη δεύτερη βενετική κατάκτηση της Πρέβεζας, Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις & Πολιτιστικός Σύλλογος Πρέβεζα, Πρέβεζα 2017, σ. 72, 17X24 εκ., ISBN 978-618-83986-0-3.

Στις 22 Οκτωβρίου 1717 οι βενετικές ναυτικές και χερσαίες δυνάμεις υπό την ηγεσία του Andrea Pisani και του Johann Mathias von der Schulenburg κατέλαβαν το φρούριο και την πόλη της Πρέβεζας στον Αμβρακικό κόλπο. Είχε προηγηθεί η κατάληψη της πόλης το 1684 και η διατήρησή της υπό βενετική κατοχή για δεκαεπτά χρόνια έως το 1699 οπότε, με τη συνθήκη του Κάρλοβιτς, η πόλη παραδόθηκε εκ νέου στους Οθωμανούς. Η δεύτερη αυτή κατάληψη θα έχει διάρκεια έως τη διάλυση της Γαληνοτάτης το 1797.

Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας, βασιζόμενος σε διάλεξη που έδωσε στις 21 Οκτωβρίου 2017, παρουσιάζει με τη βοήθεια δημοσιευμένου και αδημοσίευτου αρχειακού και χαρτογραφικού υλικού μια συνοπτική αφήγηση των βασικών ιστορικών και στρατιωτικών γεγονότων των δύο επιχειρήσεων και συζητά την πρόσληψη της βενετικής νίκης από τον ευρωπαϊκό τύπο. Επιπλέον, σκιαγραφεί τις κύριες οικονομικές, κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην Πρέβεζα κατά τη διάρκεια της βενετικής κυριαρχίας και επισημαίνει τη διαρκή βενετική επιρροή στον σχεδιασμό του κεντρικού δημόσιου χώρου της Πρέβεζας και την επίδραση του πολέμου και της μεθοριακής γεωγραφικής θέσης στην πολιτισμική φυσιογνωμία της πόλης.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/37561327

Έλεγχος ιδεών και λογοκρισία

Elegxos-ideon-logokrisiaΈλεγχος ιδεών και λογοκρισία από τις απαρχές της ελληνικής τυπογραφίας μέχρι το Σύνταγμα του 1844. Πρακτικά Συνεδρίου, Λευκωσία, 18-20 Νοεμβρίου 2015. Επιμέλεια: Ίλια Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister, Κατερίνα Δέδε, Δημήτρης Δημητρόπουλος, Ειρήνη Παπαδάκη, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών – Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Αθήνα 2018, σ. 476, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-9538-72-5. 

Ο τόμος περιλαμβάνει ανακοινώσεις που έγιναν στο συνέδριο, το οποίο διοργανώθηκε τον Νοέμβριο του 2015 στη Λευκωσία από το Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών/Ε.Ι.Ε. με στόχο να τεθούν ερωτήματα που μέχρι τότε δεν είχαν απασχολήσει συστηματικά την έρευνα, όπως: ποια ήταν τα όρια της ελευθερίας του λόγου στην ελληνική κοινωνία των Νέων Χρόνων και των πρώτων χρόνων του ελληνικού κράτους, ποια έκταση και ποιες μορφές είχε ο έλεγχος ιδεών, ποιοι μηχανισμοί χρησιμοποιήθηκαν για να υποταχθεί η αστική δημοσιότητα που διαμορφωνόταν σταδιακά με την ανάπτυξη της ελληνικής τυπογραφίας και βιβλιαγοράς. Από τα περιεχόμενα στον τόμο μελετήματα, ξεχωρίζουμε τα ακόλουθα, τα οποία εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Όψεις της ιστορίας της Μυκόνου στα νεότερα χρόνια

Όψεις της ιστορίας της Μυκόνου στα νεότερα χρόνια, επιμ. Δημήτρης Δημητρόπουλος, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος Παιδείας και Ανάπτυξης Μυκόνου, Αθήνα 2018, σ. 206, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-9538-70-1.

Ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες αφιερωμένες σε θέματα της ιστορίας της Μυκόνου που καλύπτουν χρονικά την περίοδο από τη λατινική κυριαρχία του νησιού έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Πρόκειται για επεξεργασμένες μορφές ανακοινώσεων, που παρουσιάστηκαν στη Μύκονο την άνοιξη του 2016 και του 2017, στο πλαίσιο των σεμιναρίων με τίτλο «Όψεις της νεότερης ιστορίας της Μυκόνου», τα οποία διοργάνωσε η Κοινωφελής Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος, Παιδείας και Ανάπτυξης Μυκόνου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Πρόκειται για πρωτότυπες συμβολές οι οποίες συνεισφέρουν στον καλύτερο φωτισμό θεμάτων της μυκονιάτικης βιβλιογραφία, η οποία για τα νεότερα χρόνια είναι μάλλον φτωχή.

Στο τόμο μετέχουν με κείμενά τους οι ερευνητές του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών: Δημήτρης Δημητρόπουλος, Ευγενία Δρακοπούλου, Ζήσης Μελισσάκης, Αγγελική Πανοπούλου, Ουρανία Πολυκανδριώτη και Κώστας Τσικνάκης. Επισημαίνουμε ιδιαίτερα τη μελέτη του τελευταίου, η οποία εντάσσεται στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Πρακτικά συνεδρίου: Venezia e il suo Stato da Mar

Venezia e il suo Stato da mar, Atti del convegno internazionale, Venezia, 9-11 Marzo 2017, a cura di Rita Tolomeo e Bruno Crevato-Selvaggi, Roma, Società dalmata di storia patria, 2018, σ. 224, 17X24 cm, ISBN: 978-88-942382-3-5.

Ο τόμος περιλαμβάνει τα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου που οργανώθηκε από την Società Dalmata di Storia Patria σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών και πραγματοποιήθηκε στη Βενετία από τις 9 έως τις 11 Μαρτίου 2017.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Συνέχεια

Les formes de travail à Corfou pendant la domination Vénitienne

Fotini Karlafti-Mouratidi, Les formes de travail à Corfou pendant la domination Vénitienne, Éditions Vanias, Salonique 2017, σ. 424, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-288-350-4.

Πρόκειται για την επεξεργασμένη και ενημερωμένη βιβλιογραφικά έκδοση της διδακτορικής διατριβής της σ. στο Université de Paris I – Sorbonne. Sciences Économiques-Sciences Humaines-Sciences Juridiques et Politiques. Η εργασία, η οποία στηρίζεται στο πλούσιο αρχειακό υλικό που απόκειται στα Αρχεία Νομού Κέρκυρας, χωρίζεται σε δύο μέρη. Συνέχεια

Πόλεμος, Κράτος και Κοινωνία στο Ιόνιο Πέλαγος

Γεράσιμος Δ. Παγκράτης (επιστημονική διεύθυνση), Πόλεμος, Κράτος και Κοινωνία στο Ιόνιο Πέλαγος (τέλη 14ου – αρχές 19ου αιώνα), Ηρόδοτος, Αθήνα 2018, σ. 380, 14Χ24 εκ., ΙSBN 978-960-485-194-2.

Η έκδοση του τόμου, ο οποίος εγκαινιάζει τη νέα εκδοτική σειρά της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών με τον τίτλο «Έρευνες», είχε ως αφορμή την επέτειο της συμπλήρωσης τριών αιώνων από την οθωμανική πολιορκία εναντίον της Κέρκυρας τον Αύγουστο του 1716, στην πορεία όμως κατέληξε, χωρίς να παραβλέπεται η πολιορκία του 1716, σε μια ευρύτερη σύνθεση, που αφορούσε το πόλεμο ως έννοια, απειλή, καθημερινότητα, πραγματικότητα, κοινωνικό και οικονομικό φαινόμενο, ευκαιρία για κοινωνική άνοδο, πεδίο άντλησης συμβολισμών με πολιτικές και θρησκευτικές απολήξεις, αλλά και συνέπειες για όσους βίωναν άμεσα ή έμμεσα τα αποτελέσματα αυτών των σχεδιασμών και των μέσων υλοποίησής τους. Συνέχεια

Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού. Τόμος αφιερωμένος στον Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη

Σελίδες Ιστορίας και Πολιτισμού. Τόμος αφιερωμένος στον Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη, επιστ. επιμέλεια Γεράσιμος Δ. Παγκράτης – Παναγιώτα Τζιβάρα, Ιόνιος Εταιρεία Ιστορικών Μελετών, Κέρκυρα 2018, σ. 272, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-83859-0-0

Ο τόμος, έκδοση της Ιονίου Εταιρείας Ιστορικών Μελετών, είναι αφιερωμένος στον δικηγόρο Δημήτρη Ε.-Γ. Καρύδη, ο οποίος «βιάστηκε» να φύγει από κοντά μας το καλοκαίρι του 2017. Περιλαμβάνει δεκατρείς μελέτες, πολλές από τις οποίες ανήκουν στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Τα πρακτικά. VI. Αρχεία-Τυπογραφία-Παιδεία

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. VΙ. Αρχεία-Τυπογραφία-Παιδεία, γεν. επιμέλεια Δημήτρης Κονιδάρης, Κέρκυρα 2018 [Κερκυραϊκά Χρονικά ΙΓ΄ (2018)], 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

Πρόκειται για τον έκτο και τελευταίο τόμο των Πρακτικών του Ι΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, το οποίο συγκλήθηκε στην Κέρκυρα με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και των 100 χρόνων από την πραγματοποίηση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου. Ο τόμος περιλαμβάνει τις ανακοινώσεις των ενοτήτων της Αρχεία, Τυπογραφία και Παιδεία.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Στη θεματική του ιστολογίου, εντάσσονται οι ακόλουθες ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στον τόμο: Συνέχεια

Θάνατοι Ελλήνων στη Βενετία. Οι αποβιωτήριες πράξεις στο αρχείο του ναού του San Martino (1556-1801)

Αγγελική Τζαβάρα (έκδ.), Θάνατοι Ελλήνων στη Βενετία. Οι αποβιωτήριες πράξεις στο αρχείο του ναού του San Martino (1556-1801). Επίμετρο: Βιβλίο αποβιωτηρίων πράξεων του ναού του San Pietro di Castello (1596-1603) – Greci Morti a Venezia: Gli atti di morte nell’archivio della chiesa di San Martino (1556-1801). Appendice: Libro di morti della chiesa di San Pietro di Castello (1596-1603), Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, Αθήνα-Βενετία 2016, σ. 343, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-7743-68-8.

Πρόκειται για τον τέταρτο στη σειρά τόμο των εκδόσεων των αποβιωτήριων πράξεων Ελλήνων και συγγενών τους στην περιοχή του Castello, στη Βενετία. Έχουν προηγηθεί οι αποβιωτήριες πράξεις των ναών του Sant’Antonino (έκδοση: Χρύσα Μαλτέζου και Γεώργιος Πλουμίδης), και των ναών του San Pietro di Castello, του San Giovanni in Bragora και του San Biagio (έκδοση: Αγγελική Τζαβάρα).
Στον παρόντα τόμο εκδίδονται οι αποβιωτήριες πράξεις του αρχείου του ναού του San Martino, ενώ σε επίμετρο προστίθεται ένα βιβλίο από τον ναό του San Pietro di Castello, το οποίο ταυτίστηκε από την εκδότρια ότι ανήκε στον ναό. Ο τόμος περιλαμβάνει 1234 συνολικά πράξεις (1-1101 από τα βιβλία του San Martino και 1102-1234 από το βιβλίο του San Pietro).
Η σπουδαιότητα της πηγής είναι προφανής αφού, όπως σημειώνει η εκδότρια στην Εισαγωγή, είναι η μόνη που δίνει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ελληνικής παρουσίας στη Βενετία, εφόσον τα εγγεγραμμένα μέλη της ελληνικής Αδελφότητας δεν κάλυπταν το σύνολο των Ελλήνων που ζούσαν στη Βενετία, στα αρχεία της Αδελφότητας δεν αναφέρονται οι ρωμαιοκαθολικοί Έλληνες που ζούσαν στη Βενετία, οι δε θάνατοι των Ελλήνων καταγράφονταν μόνον στις καθολικές ενορίες.

Χώροι λατρείας και κλήρος στην Κέρκυρα του 17ου αιώνα. Αρχειακά τεκμήρια

Χώροι λατρείας και κλήρος στην Κέρκυρα του 17ου αιώνα. Αρχειακά τεκμήρια, Εισαγωγή-Έκδοση-Σχόλια: Σπύρος Καρύδης, Γεράσιμος Δημουλάς, Γιώργος Πουλής, Αναγνωστική Εταιρία Κέρκυρας, Κέρκυρα 2018 [Luoghi di Culto e Clero a Corfù nel secolo XVII. Documenti d’archivio, Introduzione-Edizione-Commenti: Spyros Karydis, Gerasimos Dimoulas, Giorgos Poulis, Società di Lettura di Corfù, Corfù 2018], σ. πη΄+456, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-87179-7-8.

Στoν παρόντα τόμο δημοσιεύονται τρία σημαντικά αρχειακά τεκμήρια για την ιστορία της Κέρκυρας, τα οποία αφορούν το πρώτο μισό του 17ου αιώνα, περίοδο ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για το νησί, έπειτα από τις καταστροφές που είχε υποστεί τα προηγούμενα, με τις δύο τουρκικές πολιορκίες το 1537 και το 1571, αλλά και τις καθοριστικές αλλαγές που επέφεραν λίγο αργότερα στον αστικό και περιαστικό χώρο η κατασκευή του νέου φρουρίου και η τείχιση της πόλης. Πρόκειται για την απογραφή των ναών και μονών που διενεργήθηκε τον Ιούλιο του 1635, τον κατάλογο ναών της Βόρειας και Μέσης Κέρκυρας, που συντάχθηκε λίγο νωρίτερα, και τον κατάλογο των ιερέων και ιερομονάχων που όφειλαν να ανοίξουν ληξιαρχικά βιβλία, ο οποίος συντάχθηκε τον Ιανουάριο του 1632. Συνέχεια

Μεταβυζαντινές τοιχογραφίες στις εκκλησίες της Ζακύνθου

Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου, Μεταβυζαντινές τοιχογραφίες στις εκκλησίες της Ζακύνθου (15ος-18ος αιώνας), Αθήνα 2017, σ. 312, 21Χ28 εκ., ISBN 978-960-93967-3-8

Ο καλλιτεχνικός πλούτος της Ζακύνθου έως πριν τη σεισμοπυρκαγιά του 1953 ήταν μεγάλος.
Δείγματα των καλλιτεχνικών θησαυρών, που διασώθηκαν και τα οποία σήμερα σώζονται στους ναούς και στα μουσεία του νησιού περιλαμβάνονται στο τρίτομο έργο για τις Εικόνες της Ζακύνθου της Μυρτάλης Αχειμάστου-Ποταμιάνου και του Γιάννη Ρηγόπουλου, καθώς και οι οδηγοί για το Μουσείο Ζακύνθου, και το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης της Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου, τα οποία υπογράφει η Ζωή Μυλωνά.
Για τις μεταβυζαντινές τοιχογραφίες του νησιού, μια πρώτη συνοπτική επιστημονική εργασία για εκείνες που διασώθηκαν στο νησί δημοσιεύτηκε το 1956 από τον Μανόλη Χατζηδάκη, με βάση τα υπολείμματα που στέκονταν ακόμα όρθια ή αποτοιχίστηκαν από τα ερείπια των εκκλησιών της πόλης και της υπαίθρου, έλειπε όμως έως τώρα μια αναλυτική και συνολική μελέτη. Η παρούσα εργασία συμπληρώνει το κενό και προσφέρει μια σφαιρική εικόνα των μεταβυζαντινών τοιχογραφιών του νησιού, συμβάλλοντας στη μελέτη και στη διάσωσή τους. Συνέχεια

Έλληνες ορθόδοξοι και λατίνοι στη Νάξο (13ος-19ος αιώνες)

Αθαvάσιος Δ. Κωτσάκης, Έλληνες ορθόδοξοι και λατίνοι στη Νάξο (13ος-19ος αιώνες). Ιστορικοπολιτισμική προσέγγιση των σχέσεων των δύο κοινοτήτων με έμφαση στη μαρτυρία των υλικών καταλοίπων, πρόλογος Αλέξιος Γ.Κ. Σαββίδης, Ηρόδοτος, Αθήνα 2017, σ. 765, 15Χ24 εκ., ISBN 978-960-485-175-1.

Έπειτα από την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και τον διαμελισμό της βυζαντινής αυτοκρατορίας, οι Κυκλάδες κατακτήθηκαν από τους Βενετούς και ιδρύθηκε το δουκάτο του Αιγαίου, μια ημιανεξάρτητη λατινική ηγεμονία με πρωτεύουσα τη Νάξο, η οποία διατηρήθηκε έως το 1566. Κατά την περίοδο αυτή θα εγκατασταθούν στο νησί δυτικοί έποικοι, οι οποίοι θα αποτελέσουν την ηγέτιδα τάξη του τόπου. Υλικά κατάλοιπα της δυτικής παρουσίας στη Νάξο αποτελούν τα μεσαιωνικά κάστρα, οι πυργοειδείς εξοχικές επαύλεις, τα οικόσημα των δυτικών αρχόντων, καθώς επίσης οι καθολικές εκκλησίες και άλλα κτίσματα της δυτικής Εκκλησίας. Συνέχεια

Ευγένιος Βούλγαρης. Ο homo universalis του Νέου Ελληνισμού

Ευγένιος Βούλγαρης. Ο homo universalis του Νέου Ελληνισμού. 300 χρόνια από τη γέννησή του (1716-1806), επιμ. Χαρίτων Καρανάσιος, Αθήνα 2018, σ. 635, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-5314-05-7 [Ακαδημία Αθηνών / Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού – Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου].

Ο Ευγένιος Βούλγαρης είναι μια από τις σημαντικότερες μορφές του Ελληνισμού αλλά και γενικότερα του ευρωπαϊκού πνεύματος. Πολύπλευρη προσωπικότητα, θεολόγος, φιλόσοφος, φιλόλογος, θετικός επιστήμονας, ο Βούλγαρης υπήρξε κορυφαίος δάσκαλος του Γένους. Με τη σοφία και την ευρυμάθειά του, με τη διδασκαλική δραστηριότητα και το έργο του, εγκαινίασε νέα εποχή στην πνευματική ιστορία του νέου Ελληνισμού. Πέτυχε να μπολιάσει την ελληνική παιδεία με νεωτερικά ρεύματα σκέψης και ακόμη, ισορροπώντας ανάμεσα στη λογιοσύνη και την πίστη, να γεφυρώσει την πνευματική παράδοση της Ορθοδοξίας με εκείνη της κλασικής παιδείας. Υπήρξε ο κατεξοχήν διανοούμενος ιερωμένος του 18ου αιώνα που αγωνίστηκε μακριά από την πατρίδα του για την ωφέλεια του υπόδουλου ελληνισμού και υποστήριξε με πάθος την αξία της ανώτατης παιδείας. Συνέχεια

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Τα πρακτικά. V. Μουσική – Γλώσσα – Πολιτιστική παράδοση – Επτανησιακή διασπορά

Ι΄ Διεθνές Πανιόνιο Συνέδριο, Κέρκυρα, 30 Απριλίου – 4 Μαΐου 2014. Τα πρακτικά. V. Μουσική – Γλώσσα – Πολιτιστική παράδοση – Επτανησιακή διασπορά, γεν. επιμέλεια Δημήτρης Κονιδάρης, Κέρκυρα 2018 [Κερκυραϊκά Χρονικά ΙΒ΄ (2018)], 17Χ24 εκ., ISSN 1012-2303.

10oPanionio-5-exofylloΟ πέμπτος τόμος των Πρακτικών του Ι΄ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, το οποίο συγκλήθηκε στην Κέρκυρα με την ευκαιρία των 150 χρόνων από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και των 100 χρόνων από την πραγματοποίηση του πρώτου Πανιονίου Συνεδρίου, περιλαμβάνει τις ανακοινώσεις των ενοτήτων της Μουσικής, της Γλώσσας, της Πολιτιστικής παράδοσης και της Επτανησιακής διασποράς.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Στη θεματική του ιστολογίου, εντάσσονται οι ακόλουθες ανακοινώσεις που περιλαμβάνονται στον τόμο:

Εμμανουέλα Καββαδία, Η λειτουργική μουσική παράδοση της ισραηλιτικής κοινότητας Κέρκυρας: μια εθνο-μουσικολογική προσέγγιση.
Domenica Minniti-Γκώνια, Ιταλική γλώσσα και βενετσιάνικη διάλεκτος στην Κέρκυρα: μία πρώτη προσέγγιση.
Αγγελική Ράλλη – Βασιλική Μακρή, Η προσαρμογή ιταλικών και ενετικών δανείων στην επτανησιακή διάλεκτο.
Ελένη Καραντζόλα – Αναστάσιος Παπαϊωάννου, Στοιχεία για την «κοινή» και την πρώιμη επτανησιακή / κερκυραϊκή: η περίπτωση του Αλεξίου Ραρτούρου .
Νίκη Λάσκαρη-Μπάλλα, Κεφαλονίτες στον Κρητικό Πόλεμο (1645 – 1669)
Εμμανουήλ Βαρβούνης, Γ., Επτανήσιοι στη Σάμο (18ος-9ος αι.).

Δείτε επίσης:

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος Ι

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος ΙΙ

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος ΙΙΙ

10ο Πανιόνιο Συνέδριο: Πρακτικά τόμος IV