Andrea Cornaro, Historia Candiana. Μια αφήγηση του Δ´ Βενετοτουρκικού πολέμου (1570-1573)

Andrea Cornaro Historia Candiana. Μια αφήγηση του Δ´ Βενετοτουρκικού πολέμου (1570-1573). Κύπρος – Ναύπακτος. Εισαγωγή, έκδοση κειμένου, απόδοση στα ελληνικά, σημειώσεις & Παράρτημα, Στέφανος Κακλαμάνης, Λευκωσία 2017 [Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών. Πηγές και Μελέτες της Κυπριακής Ιστορίας LXXVIII.

Andrea_Cornaro,Historia_Candiana

Τίτλος, περιεχόμενα και πρόλογος στη διεύθυνση: https://www.academia.edu/35180449/

Advertisements

Πρακτικά του 7ου Διεθνούς Συνεδρίου Neograeca Medii Aevi (Νοέμβριος 2012, Ηράκλειο Κρήτης)

Χαρτογραφώντας τη δημώδη λογοτεχνία (12ος-17ος αι.). Πρακτικά του 7ου Διεθνούς Συνεδρίου Neograeca Medii Aevi, επιμ. Στέφανος Κακλαμάνης – Αλέξης Καλοκαιρινός, Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, Ηράκλειο 2017.

nma1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΥ

Πηγή: https://neograeca.wordpress.com/ 

 

Studi in onore del prof. Giorgio Fedalto

Studi in onore del prof. Giorgio Fedalto, Atene-Venezia 2016 [Istituto Ellenico di Studi Bizantini e Postbizantini di Venezia – Biblioteca No 32]
Μελέτες προς τιμή του καθηγ. Giorgio Fedalto, Αθήνα-Βενετία 2016 [Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας – Βιβλιοθήκη Αρ. 32].

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Presentazione, 9-10.

Bibliografia degli scritti del prof. Giorgio Fedalto, 13-44.

Cesare Alzati, Roma, la Nuova Roma e l’Occidente tra VI e VII secolo. Identità istituzionale e dissenso religioso, 45-73.

Maria Elisabetta Bottecchia Dehò, «Doce quod doceam» Girolamo. Spunti dall’Epistolario, 75-92.

Nicola Bux, L’Unione dei cristiani e il dialogo con ebrei e musulmani: due emblematiche utopie della Terra Santa, 93-111.

Antonio Carile, Augusto nell’Immaginario storico romano-orientale, 113-123.

Leo Citelli, Manoscritti di musica bizantina nella Biblioteca Universitaria di Padova, 125-156.

Giuseppe Cuscito, Aquileia e Concordia nei primi secoli cristiani, 157-170.

Renato D’Antiga, Le origini del monachesimo venetico, 171-200.

Marco Foscolo, La cattedrale latina di Tinos e il regolamento del suo primo “Capitulum” (1626-1640), 201-217.

Spyros Gaoutsis, Un catalogo di reliquie di santi del 1767 redato dal vescovo di Cefalonia e Zante Balthassar Maria Remondini, 219-236.

Spyros Chr. Karydis, Collective patronage and the question of the origin of the orthodox religious confraternities in the latin-greek area, 237-258.

Anthony Luttrell, Monkless “Monasteria” on Hospitaller Rhodes, 259-270.

Chryssa Maltezou, La vicenda di una lettera patriarcale: la «Crisobolla» sinodale del Patriarca Ecumenico Ioannikios II (1651), 271-284.

Manlio Miele, Papa Francesco e gli sviluppi recenti del metodo sinodale, 285-317.

Enrico Morini, I santi di Salonicco, 319-346.

Nikos G. Moschonàs, La politica religiosa dei repubblicani francesi nelle Isole Ionie occupate, 347-356.

Panajotis G. Nikolopoulos, La funzione liturgica dei rotoli. La testimonianza delle nuove trovate a Sinai, 357-364.

Georgios Ploumidis, Smirne. Tensioni religiose, 365-379.

Jean Richard, Le project d’eréction de Satalie en Archevêché (1386), 381-386.

Domenico Romani, Il primo approccio dei missionari Mazziani con i cristiani d’Oriente, 387-402.

+Dimitrios Salachas, Prospettive nel 2016 per il dialogo teologico tra le Chiese cattolica ed ortodossa, 403-428.

Peter Schreiner, Die Kette im Kaiserpalast: Überlegungen zur Begegnung von Petrus von Anagni und Kaiser Michael VII. Dukas in Konstantinopel (1072), 429-440.

Francis Thonippara, Churches of St. Thomas christian tradition: an overview, 441-456.

Maria Veronese, La traduzione latina dell’ “Epistula Clementi ad Iacobum”, 457-476.

Θησαυρίσματα / Thesaurismata 45 (2015)

Θησαυρίσματα / Thesaurismata 45 (2015) Μελέτες προς τιμή της Maria Francesca Tiepolo / Studi in onore di Maria Francesca Tiepolo.

Εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2017 ο 45ος τόμος του περιοδικού Θησαυρίσματα που είναι αφιερωμένος στην Maria Francesca Tiepolo, διευθύντρια του Archivio di Stato di Venezia από το 1977 έως και το 1990. Στον τόμο περιλαμβάνονται 30 μελέτες οι περισσότερες από τις οποίες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Presentazione.

Bibliografia degli scritti di Maria Francesca Tiepolo.

Benjamin Arbel, Le donne ebree a Candia alla luce delle fonti testamentarie (1430-1530 ca.) Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 27-69.

Gino Benzoni, Venezia ispanofobia, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 71-90.

Piero Del Negro, Il terzo Bucintoro: L’autunno della Repubblica, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 91-103.

Charalambos Gasparis, Un ramo della famiglia Zeno a Creta medievale (Xlll-XVsec.), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 105-121.

Jean-Claude Hocquet, Les activites de la colonie venitienne d’Ayas/Lajazzo (1316-1318), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 123-135.

David Jacoby, Venice and the papal embargo against Mamluk Egypt (1291-1344), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 137-154.

Nikos E. Karapidakis, Une source negligee: les relations des Syndics de Corfou, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 155-170.

Sergei Karpov-Maria Ryabova, Libri contabili della fraterna Soranzo nell’Archivio di Stato di Venezia, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 171-179.

Marianna Kolyva, Miracolo di San Marco. La Translatio Sancti Marci, il monastero della Beata Vergine delle Isole Strofadi (Zante) ed il mosaico della cappella di san Clemente nella basilica di san Marco di Venezia, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 181-197.

Katerina Konstantinidou, L’ospedale di Zante: un’insolita struttura ospedaliera nel Levante veneziano, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 199-213.

Katerina B. Korre, Forms of alternative dispute resolution in the Greek Confraternity of Venice: The arbitration (16th century), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 215-260.

Kostas E. Lambrinos, Tra Creta e Costantinopoli: L’interprete e mercante Nicola Zucco (XVI-XVIIsec.), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 261-272.

Ghryssa Maltezou, Notai della Canea e del suo territorio, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 273-284.

Panagiotis Michailaris, Elementi sulla distribuzione del tabacco a Corfu (XVIII sec.), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 285-293.

Giustiniana Migliardi O’Riordan, L’inventario della serie Lettere del fondo Bailo a Costantinopoli dell’Archivio di Stato di Venezia, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 295-314.

Georgios N. Moschopoulos, Panaghis Tipaldo Foresti (1829-1905). Intelletuale greco a Venezia: viceconsole, console, presidente della Comunita Greca (1865-1903), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 315-324.

Karin Nehlsen-von Stryk, La zona grigia tra assicurazione marittima e scommessa a Venezia nel tardo medioevo, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 325-338.

Angeliki Panopulu, Le salizade della ruga maestra: opere pubbliche con fondi privati a Candia nei primi anni del ’600, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 339-360.

Anastasia Papadia-Lala, Antiquity and the cultural environment in the Greek-Venetian East (15th-18th centuries), Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 361-370.

Andrea Pelizza, Mediatori per Venezia. Recupero di captivi e prigionieri tra XVII e XVIII secolo, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 371-389.

Georgios Ploumidis, Butrinto-La Bastia e Parga. Tre dimenticati domini, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 391-407.

Alberto Rizzi, Il leone di San Marco sui cannoni del Levante, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 409-436.

Franco Rossi, «Reati di miseria» e «Reati di citta»: criminalita minore e repressione nel Veneto orientale negli anni del primo conflitto mondiale, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 437-468.

Piero Scarpa, Bertucci Dolfin Provveditore di Verona, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 469-500.

Renata Segre, Ebrei a Corfu nel primo secolo della dominazione veneziana, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 501-515.

Eurigio Tonetti, Echi della Rivoluzione greca a Venezia: ordine pubblico, rifugiati, commerci marittimi, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 517-259.

Kostas G. Tsiknakis, Distruzioni di monumenti veneziani a Creta agli inizi del XX secolo. Una lettera di protesta del 1905, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 531-545.

Panajota Tzivara, Dagli  «stanzini» di Corfù all’«accademia» di Venezia: amicizie e passatempi ludici nel salotto di Caterina Dolfin Tron, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 547-570.

Christos Zampakolas, Il mercante greco Nicolo Glykis a Venezia. Ricostruzione parziale del suo archivio, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 571-606.

Hannelore Zug Tucci, Venezia: anche un mito militare?, Θησαυρίσματα/Thesaurismata 45 (2015), 607-617.

Ministerium Historiae Τιμή στον π. Μάρκο Φώσκολο

foskolosMinisterium Historiae Τιμή στον π. Μάρκο Φώσκολο, επιμ. Κώστας Α. Δανούσης – Κώστας Γ. Τσικνάκης, Δήμος Τήνου, Τήνος 2017.

Παραθέτουμε τα περιεχόμενα του τόμου, ο οποίος φιλοξενεί πολλές μελέτες που εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Κεφαλληνιακά Χρονικά 17 (2016)

Από τις μελέτες του τόμου, οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Γεώργιος Σπ. Πλουμίδης, «Θεοφύλακτος Τζανφουρνάρης. Η απογραφή της οικίας του», σ. 27-32.

Ιωάννης Ηλ. Βολανάκης, «Χριστιανικά Μνημεία της Κεφαλληνίας», 275-432.

Διονύσης Φλεμοτόμος, «Άγνωστες ειδήσεις για τον συγγραφέα Αντώνιο Μάτεση και την οικογένειά του», 469-480.

Γιάννα Δημητρίου, «Εργασιακές σχέσεις ιερέων και αδελφοτήτων από ανέκδοτα έγγραφα του Ιστορικού Αρχείου της Κέρκυρας, Παναγής Αντύπας: Ένας κεφαλονίτης ιερομόναχος», 481-496.

Fortezze Veneziane

Tosato Stefano, Fortezze Veneziane dall’Adda all’Egeo – Le difese della Repubblica di Venezia nei disegni della Biblioteca Comunale di Treviso (secoli XVI-XVIII), Venezia 2014, σ. 212.

Πρόκειται για τον όγδοο τόμο της σειράς «Patrimonio Veneto nel Mediterraneo» που εκδίδεται από τη Regione del Veneto. Ο επιμελητής ασχολείται με την άμυνα της βενετικής Δημοκρατίας και καταγράφει αναλυτικά, τα σχέδια αμυντικών κατασκευών που φυλάσσονται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Treviso και αφορούν όλη τη βενετική επικράτεια, από τα δυτικά σύνορα του κράτους έως τους πιο μακρινούς τόπους του Stato da Mar. Η χρονική περίοδος που καλύπτουν τα σχέδια εκτείνεται από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Της περιγραφής των χαρτών προηγείται εκτενής εισαγωγή.

Εδώ μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα δελτία αρ. 60-69 που αφορούν την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τον Χάνδακα, τη Σπιναλόγκα, σ. 158-176.

To βιβλίο διαθέσιμο, σε χαμηλή ανάλυση, στη διεύθυνση:

https://www.adrifort-ipa.eu/sites/default/files/gestione_attivita_documento/allegati_documenti/FORTEZZE%20VENEZIANE_bassa%20ris.pdf

Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη

Μανόλης Σ. Πατεδάκης – Κώστας Δ. Γιαπιτσόγλου (επιμ.), Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη, Κοινωφελές Ίδρυμα «Παναγία η Ακρωτηριανή» Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας, Σητεία 2016.

Στον τόμο, που αφιερώνεται στη μνήμη του αρχαιολόγου Μανόλη Μπορμπουδάκη, περιλαμβάνονται μελέτες που αφορούν τα βυζαντινά, μεταβυζαντινά και νέοτερα μνημεία της Κρήτης. Συνέχεια

Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016)

Ο νέος τόμος του περιοδικού Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, που εκδίδεται από το Κέντρο Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μελέτες οι οποίες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Δημήτριος Τσουγκαράκης – Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, «Τα γυναικεία ορθόδοξα μοναστήρια του Χάνδακα και της ευρύτερης περιοχής του κατά τη Βενετοκρατία», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 9-132.

Kostas E. Lambrinos, «Ricchezza e potere nell’isola di Tinos: la famiglia Scutari nel XVI secolo», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 161-184.

Μαριάννα Κολυβά, Οι ελαιώνες της Κέρκυρας και της Ζακύνθου: βενετική πολιτική (16ος αι. – μέσα 17ου αι.)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 185-228.

Ρόδη Σταμούλη, «Το σωζόμενο Βιβλίο Ψηφοφοριών της Κοινότητας της Πρέβεζας (1795-1797), Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 389–461.

Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire

Patricia Fortini-Brown, «Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire», Rituals of Politics and Culture in Early Modern Europe: Essays in Honour of Edward Muir, ed. Mark Jurdjevic and Rolf Strøm-Olsen, Essays and Studies, 39. Toronto: Centre for Reformation and Renaissance Studies, 2016, p. 43-89.

ritualsΗ Βενετία ανέπτυξε πολυάριθμα θρησκευτικά και πολιτικά τελετουργικά που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη συγχώνευση των νησιών της λιμνοθάλασσας σε μια συνεκτική Δημοκρατία. Από τον δέκατο τρίτο αιώνα η Δημοκρατία θα γίνει η Dominante, η μητρόπολη ενός κράτους που επεκτάθηκε από την ιταλική ηπειρωτική χώρα έως τα νησιά της ανατολικής Μεσογείου.
Η Βενετία χρησιμοποίησε σε όλα τα νησιά τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές με στόχο την ισχυροποίηση της εξουσίας της, την άμβλυνση των διαφορών μεταξύ της λατινικής και της ορθόδοξης Εκκλησίας, τον καθορισμό και τη διατήρηση μιας σταθερής κοινωνικής ιεραρχίας, την εξασφάλιση της πίστης των τοπικών πληθυσμών και τη διαμόρφωση της αίσθησης του κοινού σκοπού μεταξύ των τριών μεγάλων νησιών του Κράτους της θάλασσας – της Κρήτης, της Κύπρου και της Κέρκυρας – και μεταξύ αυτών και της Ενετικής Δημοκρατίας.
Στη μελέτη διερευνάται το πώς τα τελετουργικά της μητρόπολης αποτέλεσαν το μοντέλο για τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές στην Κέρκυρα, την Κρήτη, και την Κύπρο. Παρότι και τα τρία νησιά είχαν ελληνολατινικούς πληθυσμούς, το καθένα είχε τις δικές του ξεχωριστές παραδόσεις και έθετε τους βενετούς διοικητές του ενώπιον διαφορετικών προκλήσεων.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://www.academia.edu/25824076/_Ritual_Geographies_in_Venices_Colonial_Empire_in_Rituals_of_Politics_and_Culture_in_Early_Modern_Europe_Essays_in_Honour_of_Edward_Muir_ed._Mark_Jurdjevic_and_Rolf_Str%C3%B8m-Olsen_Essays_and_Studies_39._Toronto_Centre_for_Reformation_and_Renaissance_Studies_2016_43-89
Για τον τόμο και τα περιεχόμενά του βλ.
https://crrs.ca/publications/essays-studies/es39/

Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante

Cristina Setti, «Un impero mancato? Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante (secoli XVI-XVII)», Imperia. Lo spazio mediterraneo dal mondo antico all’età contemporanea, a cura di Giampaolo Conte, Fabrizio Filioli Uranio, Valerio Torreggiani, Francesca Zaccaro, Palermo 2016, p. 169-194.

imperiaΣτη μελέτη εξετάζεται το ζήτημα της εφαρμογής της έννοιας της «αυτοκρατορίας» σε κράτη όπως αυτό της Δημοκρατίας της Βενετίας, η οποία διατηρεί μέχρι τη πτώση της (1797), ένα σημαντικό σύστημα υπερπόντιων κτήσεων, δίνοντας ιστορική συνέχεια στο αποικιακό της κράτος που δημιουργήθηκε στην Αδριατική και την Ανατολική Μεσόγειο κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Στη μελέτη, η σ., εκκινώντας από την προβληματική του Bruno Dudan αναφορικά με την έννοια της «αποικίας» (colonia), επικεντρώνεται στον θεσμικό ρόλο των Sindici Inquisitori in Levante e Terraferma (αξιωματούχων με αρμοδιότητες εκδίκασης εφέσεων αστικών και ποινικών υποθέσεων και με δικαιοδοσίες φορολογικού ελέγχου) και παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνάς της, η οποία περιλαμβάνει τις βενετικές κτήσεις της Ανατολής (Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Κεφαλληνία, Κύπρο, Κρήτη, Τήνο και Κύθηρα) τον 16ο και 17ο αιώνα.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/27731804/Un_impero_mancato_Venezia_e_loltremare_nella_prospettiva_dei_Sindici_Inquisitori_in_Levante_secoli_XVI-XVII_

The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio

Wright, Diana – Melville-Jones John R., The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio. Volume 1: Dispacci from Nauplion (1479-1483), Archivio del Litorale Adriatico XI, Padova, UNIPRESS, 2008

Wright, Diana – Melville-Jones, John R.,  The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio Volume II: Dispacci from Candia (1500-1502) Archivio del Litorale Adriatico XI,Padova, UNIPRESS, 2015.

Βλέπε:

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-1-dispacci-from-nauplion-1479-1483/

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-ii-dispacci-from-candia-1500-1502/

Ο πρώτος τόμος διαθέσιμος εδώ:
http://www.nauplion.net/MINIO.html
https://www.academia.edu/2014260/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_1_Dispacci_from_Nauplion_1479-1483_

Εκτενή παρουσίαση του πρώτου τόμου από τον Γιώργο Ρούβαλη στην Αργολική Βιβλιοθήκη:
https://argolikivivliothiki.gr/2015/06/09/bartolomeo-minio/

Για τον δεύτερο τόμο βλέπε:
https://www.academia.edu/11858150/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_2_Dispacci_from_Crete_1500-1502

Οι αγρότες μεταξύ χωριού και πόλης στην Κρήτη του 13ου-15ου αιώνα

Ch. Gasparis, «Between village and city. Peasants in the new economic context of medieval Crete (XIII-XIV c.)», in F. Daim and J. Drauschke (eds.), Hinter den Mauern und auf dem offenen Land – Leben im Byzantinischen Reich, Byzanz zwischen Orient und Okzident 3, Mainz 2016, 207-218.

Η Κρήτη έγινε αποικία της Βενετίας στις αρχές του 13ου αιώνα. Στο νέο αυτό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο, η σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ των αγροτών και του αστικού περιβάλλοντος ήταν ένα νέο φαινόμενο, μια νέα πραγματικότητα, διαφορετική από εκείνη που υπήρχε κατά τη βυζαντινή περίοδο. Η μελέτη επικεντρώνεται στην εξέταση διαφόρων πρακτικών που απεικονίζουν την άμεση ή έμμεση επαφή των αγροτών με την πόλη, τη σταδιακή μετακίνησή τους πέρα από τα όρια των χωριών τους και την επικοινωνία τους όχι μόνο με άλλα γειτονικά χωριά ή κάστρα, αλλά κυρίως με την πόλη, το διοικητικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής τους.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/29687420/Between_village_and_city._Peasants_in_the_new_economic_context_of_medieval_Crete_XIII-XIV_c._in_F._Daim_and_J._Drauschke_eds._Hinter_den_Mauern_und_auf_dem_offenen_Land_-_Leben_im_Byzantinischen_Reich_Byzanz_zwischen_Orient_und_Okzident_3_Mainz_2016_207-218

Σημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά

metaxassimeiosisΣημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά. Η Ρωσική Ναυτική Μοίρα στα Ιόνια Νησιά 1798-1799, Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ναταλία Νικολάου, Κώστας Δεληγιώργης, Πέτρος Καλογερόπουλος, Επιμέλεια έκδοσης: π. Γεώργιος Αντζουλάτος, Ιερά Μητρόπολις Κεφαλληνίας, Αργοστόλι 2016, σ. ΧΙΙ+289+[2], 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-82886-0-7.

Ο συγγραφέας των «Σημειώσεων» Γιεγκόρ Παύλοβιτς Μεταξάς, Έλληνας στην καταγωγή από Κεφαλονίτη πατέρα, γεννήθηκε στην Κρήτη και κατατάχθηκε το 1785, μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες, στην ειδική αυτοκρατορική σχολή για ομόθρησκους ξένους που είχε δημιουργήσει η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄. Μετά την πενταετή φοίτησή του και την πρακτική του άσκηση, έγινε σημαιοφόρος και στάλθηκε στη μοίρα της Μαύρης Θάλασσας. Στα επόμενα χρόνια, υπό την ηγεσία του ναυάρχου Ουσακώφ, συμμετείχε στις επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου στον χώρο του Ιονίου. Την ίδια περίοδο άρχισε να γράφει τις «Σημειώσεις» του, παρακολουθώντας την εξέλιξη των γεγονότων, τις οποίες αργότερα θα συμπληρώσει και θα ολοκληρώσει κατά τη δεκαετία του 1820. Ο συγγραφέας είναι επομένως αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων και συμμέτοχος σε όσα περιγράφει.

Οι «Σημειώσεις» του Μεταξά εκδόθηκαν το 1915 στην Πετρούπολη στα ρωσικά. Η δεύτερη έκδοσή τους έγινε στο καλοκαίρι του 2016 με πρόλογο του αντιναυάρχου του ρωσικού πολεμικού ναυτικού Ευγένιου Χαλάιτσε. Με την ευκαιρία αυτή σχεδιάστηκε και η έκδοση της ελληνικής μετάφρασης από την Ελληνική Κοινότητα της Μόσχας, η οποία αποφάσισε να μεταφραστούν στα ελληνικά κρίνοντας ότι φωτίζουν σημαντικές πτυχές της ελληνικής ιστορίας και πραγματικότητας, την εποχή της ρωσικής εκστρατείας και στη συνέχεια. Η ελληνική έκδοση πραγματοποιήθηκε μέσα το 2016 «Έτος πολιτιστικής αδελφοποίησης Ελλάδος-Ρωσίας» και συμπληρώνει τις σχετικές εκδηλώσεις που έγιναν στα ιόνια νησιά. Η μεταφραστική ομάδα αποτελέστηκε από τρεις επιστήμονες συνεργάτες του πανεπιστημίου της Μόσχας, την Ναταλία Νικολάου, τον Κώστα Δεληγιώργη και τον Πέτρο Καλογερόπουλο, οι οποίοι πρόσφεραν ένα κείμενο γλαφυρό, με πολλές κατατοπιστικές σημειώσεις.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 15 κεφάλαια, στα οποία περιγράφονται τα γεγονότα από την έξοδο της ρωσικής μοίρας από τη Σεβαστούπολη έως την κατάληψη της Κέρκυρας. Στο τέλος υπάρχει Συμπλήρωμα με 22 έγγραφα και αποσπάσματα εγγράφων της περιόδου.

Οι «Σημειώσεις» εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας για τα γεγονότα των ετών 1798-1799, περίοδο κατά την οποία οι Ρωσότουρκοι κατέλαβαν σταδιακά τα νησιά του Ιονίου, και έθεσαν τέρμα στη σύντομη γαλλική κατοχή τους, ξεκινώντας από τα Κύθηρα και καταλήγοντας στην Κέρκυρα. Ο Μεταξάς παρέχει χρήσιμο υλικό για τον ρόλο της Ρωσίας αναφορικά με την τύχη των νησιών του Ιονίου και τις πολιτικές, τις οικονομικές και τις κοινωνικές διαστάσεις της παρουσίας της στον ελληνικό χώρο. Τονίζει επίσης την προσωπική συμβολή του ναυάρχου Ουσακώφ στην επιχείρηση και στην ανάπτυξη και την εδραίωση των φιλικών σχέσεων μεταξύ του ελληνικού και του ρωσικού λαού. Επιπλέον, ο Μεταξάς περιγράφει ήθη και έθιμα των κατοίκων των νησιών, ενδυμασίες, φαγητά, εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες, καθιστώντας τις «Σημειώσεις» του πολύτιμες για τη γνώση της επτανησιώτικης κοινωνίας της εποχής του, αλλά και της παλαιότερης, της περιόδου της βενετοκρατίας.

Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία

Μαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια, Ηρόδοτος, Αθήνα 2016, σ. 656, 17Χ24 εκ., ISBN 9789604851560.

fragoiΤο βιβλίο αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζονται δεκαέξι μελέτες που αφορούν τους Φράγκους και τους Βενετούς στον ελληνικό χώρο από την τέταρτη σταυροφορία το 1204 έως τον 17ο αιώνα, συμβάλλοντας σε μια σφαιρικότερη άποψη για την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην ανατολική Μεσόγειο αυτή την εποχή. Στο δεύτερο μέρος δημοσιεύονται δεκατέσσερεις εκθέσεις (relazioni) βενετών αξιωματούχων στην Κρήτη τον 16ο αιώνα. Οι εκθέσεις των βενετών αξιωματούχων στον Χάνδακα, έδρα της τοπικής διοίκησης (reggimento) στην Κρήτη, αποτελούν μια σύγχρονη μαρτυρία των προβλημάτων (άμυνα, κοινωνική κατάσταση) που επικρατούσαν στο νησί, την τελευταία βενετική κτήση στην ανατολική Μεσόγειο στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Σε αυτές προτείνονται μέτρα για τη βελτίωση των σχέσεων με τη βενετική διοίκηση και για την ουσιαστικότερη συμβολή των υπηκόων στην υπεράσπιση του νησιού. Η Γαληνοτάτη χρησιμοποιούσε έμπιστους λειτουργούς προκειμένου να έχει σωστή ενημέρωση και προσπαθούσε να βελτιώσει την απαισιόδοξη εικόνα που της μεταφερόταν σε μια περίοδο όταν ο τουρκικός κίνδυνος ήταν εμφανής και το βενετικό εμπόριο διερχόταν κρίση με την επικράτηση των αγγλικών και των ολλανδικών πλοίων στη Μεσόγειο. Η συγκεκριμένη επιλογή είναι χρήσιμη για όσους ενδιαφέρονται να εξοικειωθούν με τις αρχειακές πηγές της περιόδου και να εμβαθύνουν περαιτέρω σε θέματα σχετικά με την παρουσία και την κινητικότητα των Δυτικών τη σημαντική αυτή περίοδο της ελληνικής ιστορίας.
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Περιεχόμενα

Πρόλογος
Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια
Μέρος Α’
1. Η Δ’ σταυροφορία. Οργάνωση της κίνησης και παρέκκλιση των στόχων
2. Λατινικός εποικισμός στον ελληνικό χώρο μετά την Δ’ σταυροφορία
3. Πολιτικές και κοινωνικοοικονομικές δομές στα σταυροφορικά κράτη της ανατολικής Μεσογείου
4. Latin presence in Romania and its process of Hellenisation
5. The image of «Greco» in latin sources of the 13th and the 14th century
6. Οι φεουδαρχικοί πόλεμοι και οι επιπτώσεις στην κοινωνία της φραγκοκρατούμενης Ρωμανίας (13ος- 14ος αιώνας)
7. Intercultural contacts in the crusader states of «Romania» (13th-15th centuries)
8. Η σταυροφορική ιδεολογία των Αραγωνίων στην ανατολική Μεσόγειο (14ος-15ος αιώνας)
9. Αρχειακές μαρτυρίες για τους Δυτικούς στη φραγκοκρατούμενη Κύπρο
10. Σχέσεις των Αραγωνίων και των Ανδεγαυών μέσα από έγγραφα του Αρχείου του Αραγωνικού Στέμματος
11. Η έκθεση του καπετάνιου (1563). Στοιχεία για τη βενετοκρατούμενη Κρήτη και ιδιαίτερα για τον Χάνδακα
12. Πρεσβεία των κατοίκων του βενετοκρατούμενου Χάνδακα στα μέσα του 16ου αιώνα (1561)
13. Ο Χάνδακας στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα από ανέκδοτες εκθέσεις βενετών αξιωματούχων
14. Το φεουδαρχικό ιππικό της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
15. Στοιχεία για την τάξη των φεουδαρχών της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
16. Οι βενετοτουρκικές συγκρούσεις των χρόνων 1695 και 1696 στη Χίο και την Πελοπόννησο. Μια αδημοσίευτη πηγή για τα γεγονότα
Μέρος Β’: Εκθέσεις Βενετών αξιωματούχων του Χάνδακα
I. Francesco Bernardo (1540)
II. Marc’Antonio Trivisan (1542)
III. Aloysius Gritti (1555)
IV. Hieronymo Taleapetra (1561)
V. Daniel Barbarigo (1567)
VI. Pietro Navaier (1570)
VII. Marco Cicogna (1578)
VIII. Paulo Contarini (1578)
IX. Nadal Donado (1580)
X. Nicolo Donado (1584)
XI. Alberto Loredan (1590)
XII. Juan Bembo (1591)
XIII. Conte Honorio Scotti (1595)
XIV. Nicolo Donado (1598)