Venezia e lo Stato da Mar negli itinerari dei Sindici inquisitori in Levante

Cristina Setti, Una repubblica per ogni porto. Venezia e lo Stato da Mar negli itinerari dei Sindici inquisitori in Levante (secoli XVI-XVII), Milano, Unicopli, 2021, σ. 308, 17Χ24 εκ., ISBN 9788840021614

Το αντικείμενο της παρούσας έρευνας αφορά έναν τους παλαιότερους νομικούς θεσμούς της Δημοκρατίας, τους Sindici Inquisitori του Λεβάντε, μια περιοδεύουσα βενετική υπηρεσία η οποία γεννήθηκε σταδιακά στα τέλη του 14ου αιώνα, σε μια στιγμή ριζικής μεταμόρφωσης των σχέσεων μεταξύ της βενετικής ευγένειας και των κατοίκων των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών στις οποίες εκτεινόταν το βενετικό κράτος. Οι Sindici του Λεβάντε, σε σώματα των δύο ή περισσοτέρων προσώπων διορίζονταν από τη Γερουσία για να επισκεφθούν τις βενετσιάνικες θέσεις στην ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με ένα προκαθορισμένο δρομολόγιο. Για περίπου τέσσερις αιώνες, σε λίγο ή πολύ τακτικά διαστήματα, οι Sindici, ως εκπρόσωποι των κεντρικών βενετικών Αρχών, άσκησαν έλεγχο στους τακτικούς κατά τόπους εκπροσώπους της Γαληνοτάτης στο διοικητικό και δικαστικό έργο τους.
Η σ., στηριζόμενη στις σωζόμενες αρχειακές πηγές, αναλύει την προέλευση και την εξέλιξη του θεσμού και μελετά τις στάσεις, τις ανάγκες, τις στρατηγικές και τις απαιτήσεις ατόμων και συλλογικοτήτων που συνάντησαν οι Sindici στα ελληνο-ενετικά νησιά (μέρος του Stato da Mar) στην ευαίσθητη περίοδο μετάβασης ανάμεσα στην πτώση του βασιλείου της Κύπρου (1570 -1573) και της Κρήτης (1645-1669) στους οθωμανούς. Παράλληλα με τη μελέτη της αναδεικνύει τη θεσμική, πολιτική αλλά και ανθρώπινη ιστορία των Sindici Inquisitori ως χρήσιμο εργαλείο για την προσέγγιση και κατανόηση του Λεβάντε από μια άλλη, εναλλακτική, άποψη σε σχέση με εκείνη που παραδοσιακά προτείνεται από τη ναυτική, οικονομική, πολιτιστική και θρησκευτική ιστορία της Μεσογείου των πρώιμων νεότερων χρόνων.

Συνέχεια

Boschi, legnami, costruzioni navali

Antonio Lazzarini, Boschi, legnami, costruzioni navali. L’Arsenale di Venezia fra XVI e XVIII secolo, Roma, Viella, 2021, σ. 304, 17×24 εκ., ISBN: 9788833137643

Η μελέτη είναι αφιερωμένη στα δάση της Βενετικής Δημοκρατίας, στα χαρακτηριστικά τους, στη διαχείρισή τους, στο περίπλοκο σύστημα προμήθειας ξυλείας για την κατασκευή πλοίων και τη χρήση του από τὸ βενετικό ναυπηγείο (Αrsenale). Σε αυτήν εξετάζονται θεματικές σχετικές με την εξέλιξη των κατασκευαστικών μεθόδων και του κόστους της κατασκευής και της επισκευής πλοίων, σε συνάρτηση με τις αλλαγές των τεχνικών της ναυσιπλοΐας και εκείνων του πολέμου στη θάλασσα, την ποσότητα και την ποιότητα των δένδρων που χρησιμοποιούνταν για τα διάφορα μέρη των σκαφών, τις μεταβολές στο σύστημα κωπηλασίας και την αναζήτηση ξύλων κατάλληλων για ολοένα μεγαλύτερα κουπιά, την προέλευση των δέντρων. Επίσης αντιμετωπίζονται ζητήματα που αφορούν τον ορισμό του νομικού καθεστώτος των δασών, την εδαφική κατανομή τους, τις αλλαγές στη διαχείριση και την καλλιέργεια των δασών, την κατάρτιση κτηματολογίων, το ζήτημα της αποψίλωσης, τις σχέσεις μεταξύ των κορυφαίων κυβερνητικών φορέων και των Provveditori ai boschi, τον ρόλο των υπηρεσιών των Ναυπηγείων στη διαχείριση της δασικής κληρονομιάς, τη σημασία και τα όρια της δασικής μεταρρύθμισης που έλαβε χώρα τα τελευταία χρόνια της ζωής της Βενετικής Δημοκρατίας. Φυσικά, η μελέτη αφορά και ιόνιο βενετοκρατούμενο χώρο, ιδιαίτερα την Κέρκυρα και την Κεφαλονιά, από τις οποίες προερχόταν μέρος της ξυλείας των Ναυπηγείων.

Συνέχεια

Βενετία. Γέφυρα Δύσης και Ανατολής

William H. McNeill, Βενετία. Γέφυρα Δύσης και Ανατολής 1081-1797, μετάφραση: Γεωργία Μίχα, Εκδόσεις Παπαδόπουλος, Αθήνα 2020, σ. 480, 14Χ21 εκ., ISBN 978-960-484-562-0.

Η χιλιόχρονη Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, με κτήσεις στην Ιταλία και την Ελλάδα και εμπορική κυριαρχία σε όλη τη Μεσόγειο, αποτελεί τον άξονα γύρω από τον οποίο ο William H. McNeill, καναδός, καθηγητής Ιστορίας στο πανεπιστήμιο του Σικάγο και ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς του 20ού αιώνα, ανασυνθέτει ολάκερη την ιστορία της δυτικής Ευρώπης κατά τον ύστερο Μεσαίωνα και τους πρώιμους νεότερους χρόνους. Μέσα από τις διενέξεις και τις αλληλεπιδράσεις καθολικών και ορθοδόξων, τη διαμάχη Ενετών και Βυζαντινών και, κατόπιν, Ενετών και Οθωμανών, ο McNeill εξερευνά τις βάσεις της ενετικής εξουσίας και τις πηγές του πλούτου της, κατοχυρώνοντας τη μοναδική της θέση στα σύνορα παπικού-λατινικού και ορθοδόξου κόσμου.

Όπως ο ίδιος ο συγγραφέας σημειώνει στην εισαγωγή του, στο βιβλίο αυτό επιχειρεί να περιγράψει «τις συνεχείς διακυμάνσεις των τάσεων και των δεξιοτήτων που αναπτύχθηκαν σε όλη τη νότια και ανατολική Ευρώπη από τον 11ο μέχρι τον 18ο αιώνα. Η αιφνίδια ανάδυση της λατινικής Ευρώπης μετά το 1050 μ.Χ. σχεδόν σε επίπεδο ισοτιμίας, ακόμη και υπεροχής σε κάποιους τομείς, έναντι των επιδέξιων ήδη από την αρχαιότητα Ελλήνων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ορίζει τη χρονολογία έναρξης αυτής της περιόδου, η οποία εκτείνεται μέχρι την εποχή που ο Ναπολέοντας αφάνισε τη Βενετική Δημοκρατία και Αυτοκρατορία, το 1797, μόλις επτακόσια χρόνια αφότου η Α΄ Σταυροφορία είχε εγκαινιάσει τις πρώτες αυτοκρατορικές επιχειρήσεις της λατινικής Ευρώπης στον Λεβάντε«.

Συνέχεια

Το βενετικό αρχείο της μονής Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων

Χρύσα Μαλτέζου, Το βενετικό αρχείο της μονής Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων. Σκρετούρες παλιές (1688-1715), Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 2020, σ. 228, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-404-377-4.

«Στο αρχειακό υλικό που διαθέτουμε για την Πελοπόννησο της δεύτερης περιόδου της βενετικής κυριαρχίας συγκαταλέγονται 103 έγγραφα, των ετών 1688-1715, τα οποία έχουν σωθεί στη μονή Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, παρά τις καταστροφές που γνώρισε το μοναστήρι στην πορεία του χρόνου. Οι ως τώρα μελετημένες πηγές αυτής της εποχής απεικονίζουν την πολιτική που άσκησε η Βενετία στην κτήση της, με επακόλουθο τη δραστηριότητα των βενετών αξιωματούχων, οι οποίοι ανέλαβαν να καταστρώσουν και να εφαρμόσουν προγράμματα που αποσκοπούσαν στη δημογραφική, διοικητική και οικονομική ανασυγκρότηση της Πελοποννήσου. Σε αντίθεση με την πληροφόρηση που αφορά τις ενέργειες των βενετικών αρχών, των ξένων δηλαδή κυριάρχων, οι μαρτυρίες της μοναστηριακής συλλογής εστιάζουν στο στρώμα των κυριαρχούμενων κατοίκων. Τα έγγραφα αναφέρονται στην προσπάθεια των μοναχών να προσαρμοστούν στις γραφειοκρατικές απαιτήσεις των Βενετών και να προασπίσουν τη μοναστηριακή κτηματική περιουσία. Συγχρόνως, με επίκεντρο το μοναστήρι, το αρχειακό υλικό προσφέρει γενικότερα μια καλή εικόνα της κοινωνίας των Καλαβρύτων και της ευρύτερης περιοχής, ενώ παράλληλα διαφωτίζει τα ποικίλα ζητήματα που απασχολούσαν τους βενετούς αξιωματούχους, τους ντόπιους και τους εποίκους, όπως π.χ. η διάκριση της δημόσιας από την ιδιωτική γη, η παραχώρηση από το βενετικό δημόσιο έγγειων αγαθών σε εποίκους, ζητήματα μικροοικονομίας κ.α…» (απόσπασμα από την Εισαγωγή).

ΠΗΓΗ:

http://miet-amerikis13.blogspot.com/?fbclid=IwAR2UEdq7aq7Mr0CvLccaRI0zBVspXdFi7bM1CHe2ScwdqwC9okiJpIdcvho

Κρητικά Χρονικά 40 (2020)

Από τις μελέτες του τόμου οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Αικατερίνη Μυλοποταμιτάκη, Ο δίκογχος τοιχογραφημένος ναός των Αγίων Νικολάου και Χαραλάμπους στο Μιλιαρίσι Μονοφατσίου Ηρακλείου, 83-120.

Στυλιανός Μ. Στεφανάκης, Βενετικές κατοικίες στη Φορτέτσα Ρεθύμνου μέσα από αρχειακά τεκμήρια και φωτογραφίες, 121-146.

Katerina Kontopanagou – Manolis Drakakis – Diamantina Vasilaki, The painters Emmanuel Tzanes Bounialis and Filotheos Skoufos: collaboration, influences, correlations, 147- 174.

Αθανάσιος Γ. Ανυφαντής, Άγνωστα στοιχεία για τη χειρόγραφη παράδοση του Κρητικού Πολέμου του Αθανασίου Πικρού: Τα χειρόγραφα της Ε.Β.Ε. και του Ι.Α.Κ., 175-206.

Περιεχόμενα τόμου

Le fonti della storia dell’Italia preunitaria

Gerassimos Pagratis (a cura di), Le fonti della storia dell’Italia preunitaria: Casi di studio per la loro analisi e “valorizzazione”, Papazissis Publishers, Atene 2019, σ. 816, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-02-3541-8.

Ο τόμος, την επιμέλεια του οποίου έχει ο καθηγητής Γεράσιμος Παγκράτης, είναι αποτέλεσμα της πενταετούς λειτουργίας του Σεμιναρίου Ιταλικής Ιστορίας και Ιστοριογραφίας, ενταγμένου στο πρόγραμμα του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Κατά τη διάρκειά του, από το 2016 και έως το καλοκαίρι του 2019 πραγματοποιήθηκαν 36 διαλέξεις ιστορικών, οι οποίες εστίαζαν, μεταξύ άλλων, στις νέες ερευνητικές τάσεις σε θέματα ιταλικής ιστορίας, στη διδασκαλία της ιταλικής ιστορίας εκτός της Ιταλίας, στη μελέτη πηγών ιταλικής ιστορίας, ιδίως εκείνων που βρίσκονται εκτός της Ιταλίας, στην κυριαρχία των ιταλικών κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο, στην επιρροή του ιταλικού πολιτισμού στη Μεσόγειο και την Ευρώπη κ.λπ.

Στον τόμο συμμετέχουν 29 ερευνητές, οι μελέτες των οποίων αφορούν διαφορετικές πτυχές της ιταλικής ιστορίας. Οι επιμέρους μελέτες ταξινομούνται ανάλογα με το θέμα, την ιστορική περίοδο και τον τύπο της μελετώμενης πηγής. Ο τόμος περιλαμβάνει μελέτες σχετικά με πηγές που ρυθμίζουν ή τεκμηριώνουν εμπορικές συναλλαγές και ναυπηγικές εργασίες ή αφορούν τις δραστηριότητες των προξένων, σε σχέση κυρίως με εμπορικές συναλλαγές, ή χρησιμεύουν ως απόδειξη εμπορικής απώλειας κατά τη θαλάσσια μεταφορά εμπορευμάτων. Άλλες μελέτες βασίζονται σε πηγές διπλωματικής φύσης, λογοτεχνικά κείμενα και δοκίμια σχετικά με την πολιτιστική ιστορία στο πλαίσιο των μελετών φύλου, αρχειακά έγγραφα που αφορούν σε εκκλησιαστικά ιδρύματα και στις ιεραποστολικές δραστηριότητες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στην ιταλική χερσόνησο, δικαστικά αρχεία, έγγραφα που αναφέρονται στις συζυγικές στρατηγικές των μελών δυναστικών οικογενειών ή περιγράφουν τις επίσημες επισκέψεις τους στα ιταλικά κράτη. Τέλος, υπάρχουν μελέτες για τη γλώσσα των πηγών, η καλή γνώση της οποίας αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για τη χρήση εγγράφων που χρονολογούνται κυρίως από τον Ύστερο Μεσαίωνα, νέες κριτικές προσεγγίσεις και νέες αναγνώσεις διπλωματικών πηγών.

Στον τόμο δεν λείπουν οι συνεισφορές με ελληνικό ενδιαφέρον, κάτι προφανές αν λάβει κανείς υπόψη τη μακρόχρονη βενετική κυριαρχία σε τμήμα των εδαφών που αργότερα θα σχηματίσουν το ελληνικό κράτος. Με τον τρόπο αυτό υπογραμμίζεται μια ενδιαφέρουσα παράμετρος της ιστορίας της Ιταλίας πριν από την ένωση, καθώς σε αυτήν εντάσσονται όχι μόνον μελέτες καθαρά ιταλικών θεμάτων, αλλά και μελέτες θεμάτων που σχετίζονται με τις ελληνικές κτήσεις της Βενετίας και με μετακινήσεις πληθυσμών προς την ιταλική χερσόνησο για διάφορες αιτίες (επαγγελματική μετανάστευση, πόλεμος, σπουδές, διδασκαλία κλπ.), οι οποίες έλαβαν τη μορφή μόνιμης ή προσωρινής εγκατάστασης. Αυτή η διάσταση προσφέρει επίσης προοπτικές έρευνας και του αντίθετου φαινομένου, δηλαδή της μετακίνησης Ιταλών σε άλλες χώρες για λόγους επαγγελματικούς ή πολιτικούς, την καθιέρωση ιταλικών κυριαρχιών σε διάφορες περιοχές της Μεσογείου από τον 13ο αιώνα και μετά, τη μεταφύτευση πολιτιστικών στοιχείων (γλώσσα, τέχνη, θεσμοί) έξω από την ιταλική χερσόνησο.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Συνέχεια

Johannes Dono. Νοτάριος Χανδακα 1416-1422

Ειρήνη Παπαδάκη (εισαγωγή-έκδοση), Johannes Dono. Νοτάριος Χάνδακα 1416-1422, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο 2018, σ. 288, 17Χ24 εκ., ISBN 978-960-7970-85-5.

Πρόκειται για τον 13ο τόμο της σειράς “Βενετικές Πηγές της Κρητικής Ιστορίας” της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Στον τόμο η εκδότρια, από το πλούσιο ανέκδοτο αρχειακό υλικό της κρητικής ιστορίας, που φυλάσσεται στο Κρατικό Αρχείο της Βενετίας, εκδίδει 80 διαθήκες που συνέταξε ο νοτάριος Johannes Dono μεταξύ 1416 και 1422.

Greeks, Books and Libraries in Renaissance Venice

Rosa Maria Piccione (ed.), Greeks, Books and Libraries in Renaissance Venice, de Gruyter, 2020,
411 pages, 17X24 εκ., ISBN: 978-3110575200.

Τι σημαίνει να γράφεις ελληνικά βιβλία τον 16ο αιώνα στη Βενετία; Ο τόμος περιέχει μελέτες που αναφέρονται στην παραγωγή βιβλίων στην ελληνική γλώσσα σε μια εποχή που τα έντυπα βιβλία βρίσκονταν ήδη σε ένα αρκετά προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης όσον αφορά αιτήματα, αγορές και ανταλλαγές. Περιέχει επίσης μελέτες που αφορούν σε πρακτικές αντιγραφής και δανεισμού, σχέσεις μεταξύ διανοουμένων και θεσμών, και πολλά άλλα.
Με βάση την έρευνα σε επιλεγμένες βιβλιοθήκες, οι συγγραφείς παρουσιάζουν νέα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, συζητούν μεθοδολογικά ζητήματα και προτείνουν νέα ερευνητικά πεδία στην ιστορία των βιβλίων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Συνέχεια

Μελέτες κρητικού θεάτρου και κρητικής λογοτεχνίας

Αθανάσιος Γ. Μπλέσιος, Μελέτες κρητικού θεάτρου και κρητικής λογοτεχνίας. Νεότερες και σύγχρονες θεματικές προεκτάσεις, Παπαζήσης, Αθήνα 2020,
σ. 468, 14Χ21 εκ., ISBN 978-960-02-3667-5

Το βιβλίο περιλαμβάνει οκτώ μελέτες κρητικού θεάτρου και κρητικής λογοτεχνίας. Οι μελέτες αυτές είναι συνθετικές και συγκριτικές και αναφέρονται σε κεφαλαιώδη ζητήματα της κρητικής ποιητικής δημιουργίας, όπως το ζήτημα της ανάδειξης της ομορφιάς και της ασχήμιας, που περιλαμβάνει πολλές διαστάσεις, καθώς και το ζήτημα της αξιοποίησης των δυστοπιών και των ευτοπιών. Οι εκλεκτικές συγγένειες των κρητικών έργων με έργα της ιταλικής γραμματείας της εποχής της Αναγέννησης και της αμέσως επόμενης εποχής αποτελούν επίσης ένα θέμα αιχμής για τους μελετητές, αφού ο ιταλικός πολιτισμός επηρέασε άμεσα τον κρητικό, ο οποίος συγκροτεί, σε μεγάλο ποσοστό, ένα παρακλάδι του. Τα σωζόμενα θεατρικά έργα του Γ. Χορτάτση συνθέτουν μια ενότητα έργων προς μελέτη, έστω και αν ανήκουν σε διαφορετικά δραματικά είδη. Η κρητική κωμωδία, παρά τα λίγα σωζόμενα έργα, αποτελεί επίσης ένα είδος στο οποίο αρκετές μελέτες επικεντρώνονται. Η έρευνα όλο και περισσότερο εστιάζεται στη σύγκριση ή συσχέτιση της Ερωφίλης του Χορτάτση με τον Ερωτόκριτο του Κορνάρου, στην ανάδειξη και αξιολόγηση των ομοιοτήτων και διαφορών τους. Οι ενότητες, αναζητήσεις και συσχετίσεις αυτές, είτε συνολικά είτε ως προς μια ορισμένη διάσταση και πλευρά τους, διερευνώνται και στο παρόν βιβλίο. Το κρητικό θέατρο αναδεικνύεται μέσα από την παρουσίαση, ανάλυση και αξιολόγηση των πρόσφατων και σύγχρονων παραστάσεων της Ερωφίλης. Ορισμένες από τις μελέτες του βιβλίου επεκτείνονται και στην επτανησιακή δραματουργία, που αποτελεί την οργανική συνέχεια της κρητικής. Η ένατη μελέτη του βιβλίου διερευνά τη σχέση έρωτα και θανάτου από την κρητική δραματουργία έως τη σύγχρονη εποχή (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Συνέχεια

Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης

Στέφανος Κακλαμάνης, Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης (14ος – 17ος αι.).

Τόμος Β΄: Ανθολογία (14ος αι. – περ. 1580), ΜΙΕΤ, Αθήνα 2020, σ. 648, 17Χ24 εκ.,
ISBN χαρτόδετου : 978-960-250-760-5

Τόμος Γ΄: Ανθολογία (περ. 1580 -17ος αι.), ΜΙΕΤ, Αθήνα 2020, σ. 759, 17Χ24 εκ.,
ISBN χαρτόδετου : 978-960-250-762-9.

Καρπός πολύχρονης έρευνας των ιστορικών και γραμματειακών πηγών, η μελέτη αυτή παρουσιάζει την ελληνόγλωσση ποιητική παραγωγή της Κρήτης από τον 14ο ως τα τέλη του 17ου αιώνα μέσα στα ιστορικά, κοινωνικά, ιδεολογικά και αισθητικά της συμφραζόμενα. Κεντρική θέση στην προσέγγιση αυτή κατέχουν τόσο οι δημιουργοί και τα έργα τους, όσο και η κοινωνία που τα προκάλεσε, τα προσέλαβε και τα απόλαυσε.
Το όλο εγχείρημα αναπτύσσεται σε τρεις τόμους: ο πρώτος περιλαμβάνει εισαγωγή στην εποχή και στη λογοτεχνία της κρητικής Αναγέννησης· ο δεύτερος και ο τρίτος παρακολουθούν τους αναβαθμούς της λογοτεχνικής παραγωγής από τις πρώτες εκδηλώσεις της ως τις ύστατες μέρες της μέσα από μια ανθολογία κειμένων με βιοεργογραφικές εισαγωγές, πραγματολογικά, ερμηνευτικά και κριτικά σχόλια, βιβλιογραφικά σημειώματα, γλωσσάρι και ευρετήρια.
Στη χαρτογράφηση αυτή, η ιστορία και ο πολιτισμός της Κρήτης αντιμετωπίζονται ως θεμελιώδη πεδία μελέτης για την κατανόηση της πνευματικής πορείας ενός κόσμου που συνδύασε τις διαφορετικές καταβολές και παραδόσεις του για να διαμορφώσει μια καινούργια, διακριτή, ταυτότητα. Οι λογοτεχνικές –και όχι μόνο– επιδόσεις του κόσμου αυτού αντανακλούν αυτήν την όχι  εύκολη και διόλου ευθύγραμμη πορεία στα 450 χρόνια της παρουσίας των Βενετών στο νησί.

Για τον πρώτο τόμο βλ. Τόμος Α΄: Εισαγωγή


ΠΗΓΗ: https://www.miet.gr/book-list/book-H-krhtikh-poihsh-sta-xronia-ths-Anagennhshs-14os-17os-ai-01

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ: Καθημερινή (Μαρία Τοπάλη), 1.2.2021: https://www.kathimerini.gr/culture/561247141/apo-toys-anonymoys-ston-kornaro/?fbclid=IwAR0mZMsx5HqZ4inpruYWTn2kbU-M1Q7AVrtq4A7Ic1pdQxmT5dZ6koWGUSE

Πρακτικά 11ου Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, τ. Ι-VΙ

Η Εταιρεία Κεφαλληνιακών Ιστορικών Ερευνών προσφέρει ελεύθερη πρόσβαση στα πλήρη κείμενα των τόμων των Πρακτικών του ΙΑ΄ Πανιονίου Συνεδρίου. Μπορείτε να μελετήσετε και να μεταφορτώσετε και τους 6 τόμους των πρακτικών από τους ακόλουθους συνδέσμους:

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (Πολιτική Ιστορία): ΛΗΨΗ

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ (Πολιτική Ιστορία του 20ού αιώνα και ειδικά θέματα)ΛΗΨΗ

Ο ΤΡΙΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (Κοινωνική Ιστορία, Τύπος, Μουσική, Θέατρο, Τα Ιόνια Νησιά σήμερα):ΛΗΨΗ

Ο ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (Φιλολογία, Γλωσσολογία, Φιλοσοφία, Λαογραφία):ΛΗΨΗ

Ο ΠΕΜΠΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (Αρχαιολογία): ΛΗΨΗ

Ο ΕΚΤΟΣ ΤΟΜΟΣ (Ιστορία της Τέχνης): ΛΗΨΗ

Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 13 (2019)

Ο τόμος 13 του περιοδικού Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, που εκδίδεται από το Κέντρο Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μελέτες:

Brendan Osswald, Aux origines du despotat d’Épire: quelques notes prosopographiques concernant le sebastokrator Jean Doukas et son fils Michel Ier Comnène Doukas, 9-44.

Αναστασία Κοντογιαννοπούλου, Οι δέσποινες των Παλαιολόγων και η αυλή της Θεσσαλονίκης, 45-67.

Χαράλαμπος Γάσπαρης, Ταβέρνες και οιναποθήκες στη μεσαιωνική Κρήτη. Χώροι εμπορίου και διασκέδασης, 69-102.

Αντώνης Μόλχο, Πλούσιοι και φτωχοί στην αναγεννησιακή Φλωρεντία, 103-125.

Kostas E. Lambrinos, Social preeminence, power and prestige: nobles versus nobles in Venetian Crete (16th-17th cent.), 159-178.

Χρύσα Μαλτέζου, Κτητορικά δικαιώματα επί λειψάνων αγίων. Η περίπτωση του λειψάνου του αγίου Σπυρίδωνα και η σχέση του με τη Βενετία, 179-202.

Χαρίτων Καρανάσιος, Η τυπολογία του έλληνα δασκάλου κατά τους 16ο-19ο αιώνες. Μια προσέγγιση, 203-220.

Marianna Kolyvà, Il castello di Zante nella strategia difensiva dello stato veneziano: la fortezza e la cittadella (fine Quattrocento – fine Cinquecento), 127-158.

Μάχη Παΐζη-Αποστολοπούλου – Γιούλη Ευαγγέλου, Κωνσταντινούπολη, Κρήτη, Οξφόρδη. Ο Ιερεμίας Α΄, ο Ανδρέας Δώνος και ο κώδ. Baroccianus 216, 221-244.

Δέσποινα Βλάμη, Δεσμοί αγάπης και πνευματικές συγγένειες. Η οικογένεια Παναγιώτη Πάλλη στο Λιβόρνο (αρχές 19ου αι.), σ. 245-275.

Χρύσα Μαλτέζου, Το «Μυθιστόρημα του Μεγάλου Αλεξάνδρου» του Ελληνικού Ινστιτούτου και οι Έλληνες της Βενετίας, 277-288.

Τεκμήρια Κρητών προσφύγων από το κερκυραϊκό Αρχείο (1647-1747)

Σπύρος Καρύδης – Παναγιώτα Τζιβάρα, Σταγόνες μνήμης στη θάλασσα των αρχείων. Τεκμήρια Κρητών προσφύγων από το κερκυραϊκό Αρχείο (1647-1747), Αναγνωστική Εταιρία Κερκύρας, Κέρκυρα 2019, σ. 552, 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-84763-0-1.
Spyros Karydis – Panajota Tzivara, Gocce di memoria nel mare degli archivi. Testimonianze sui profughi cretesi dall’Archivio di Corfù (1647-1747), Società di Lettura di Corfù, Corfù 2019.

Η έκδοση του βιβλίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 350 χρόνων από τη λήξη του Κρητικού Πολέμου, την οριστική παράδοση της μεγαλονήσου στους οθωμανούς Τούρκους και τον ξεριζωμό χιλιάδων κατοίκων, κυρίως των αστικών κέντρων. Στο βιβλίο καταγράφονται τα αρχειακά ίχνη των Κρητών προσφύγων στην Κέρκυρα στο χρονικό ανάπτυγμα ενός αιώνα, από το 1647 έως το 1747, μέσα από τα έγγραφα που φυλάσσονται στο Αρχείο Νομού Κέρκυρας, στα οποία αποτυπώνονται οι κοινωνικές ομάδες στις οποίες διακρίνονταν οι πρόσφυγες, τα ποικίλα ζητήματα που αφορούσαν την καθημερινότητά τους, η οργάνωση, οι κοινωνικές σχέσεις, η σταδιακή ενσωμάτωση, η ένταξή τους στο εργατικό δυναμικό και στις επαγγελματικές συσσωματώσεις του τόπου, η δραστηριοποίησή τους στην οικονομία και το εμπόριο, η παρουσία τους στον τομέα της παροχής υπηρεσιών, η πολιτιστική, εκπαιδευτική και θρησκευτική δραστηριότητά τους, η επίδρασή τους εν τέλει στο πολιτισμικό προφίλ του τόπου της εγκατάστασής τους. Πέρα από αυτά, στα ίδια έγγραφα αποτυπώνονται το συναίσθημα, ο πόνος, οι δυσκολίες προσαρμογής στη νέα πατρίδα, αλλά και οι ελπίδες για επιστροφή.

Συνέχεια

Ο καπνός στην ιστορία

Πρακτικά 1ου Επιστημονικού Συνεδρίου, Ο καπνός στην ιστορία: οικονομικές, κοινωνικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις, Καβάλα, 7-9 Δεκεμβρίου 2018, επιστημονική επιμέλεια: Άγγελος Παληκίδης, Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού, Καβάλα, 2020, σ. 542, 17Χ24 εκ., ISBN: 978-960-99637-1-8

Στον τόμο περιλαμβάνονται τα πρακτικά του 1ου Επιστημονικού Συνεδρίου για τoν καπνό που πραγματοποιήθηκε στις 7-9 Δεκεμβρίου 2018 στην Καβάλα. Διοργανωτές του Συνεδρίου ήταν το Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων και Ιστορίας Καπνού, ως ο οικοδεσπότης και κύριος χρηματοδότης του, η Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, το Πανεπιστήμιο του Αμβούργου (Τμήμα Γλωσσών, Λογοτεχνίας και Μέσων II) και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Δημόσια Ιστορία»). Οι εισηγήσεις ανέδειξαν το εύρος και το βάθος των ερευνητικών πεδίων και των αναλυτικών κατηγοριών που συνδέονται με τον καπνό. Σε αυτές καταγράφηκαν οι υφιστάμενες οπτικές, οι γνώσεις και τα πορίσματα της έως τώρα έρευνας, τα κενά αλλά και οι προοπτικές της έρευνας σε νέα ερευνητικά ερωτήματα.

Από τις μελέτες του τόμου επισημαίνουμε τις ακόλουθες:

Παναγιώτα Τζιβάρα, Εκμισθωτές και καταναλωτές καπνού στο βενετικό Κράτος της Θάλασσας (17ος-18ος αι.): το δίκτυο της οικονομίας της απόλαυσης.

Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου, Λόγοι θρησκευτικοί και κοσμικοί περί καπνού και καπνίσματος: Λαογραφική θεώρηση όψεων δημόσιας ρητορικής (τέλος 17ου–τέλος 18ου αι.)

Christian Diversity in Late Venetian Cyprus

Chrysovalantis Kyriacou, Christian Diversity in Late Venetian Cyprus. A Study and English Translation of Codex B-030 from the Collections of the Bank of Cyprus Cultural Foundation, Lefkosia 2020, σ. 96, 21X29,7 εκ., ISBN 978-9963-42-985-1

Η έκδοση, μέρος του ερευνητικού προγράμματος “Aspects of multiconfessionalism and human geography in early modern Cyprus, from the Venetians to the Ottomans», περιέχει σε αγγλική μετάφραση το περιεχόμενο του κώδικα Β-030 της συλλογής του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Κύπρου, η πρώτη έκδοση του οποίου, με νεοελληνική μετάφραση και σχόλια έγινε από τον ίδιο συγγραφέα το 2019 (Κυπροβενετικά. Στοιχεία θρησκευτικής ανθρωπογεωγραφίας της βενετοκρατούμενης Κύπρου από τον κώδικα Β-030 του Πολιτιστικού Ιδρύματος Τράπεζας Κύπρου. Εισαγωγή, διπλωματική έκδοση, μετάφραση και σχόλια, Nicosia, 2019).
Ο κώδικας B-030, αντίγραφο πρωτοτύπου το οποίο έγινε στη Βενετία μεταξύ των ετών 1580 και 1595, περιέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον σύνθετο ομολογιακά χαρακτήρα της Κύπρου κατά την περίοδο των τελευταίων δεκαετών της βενετικής κυριαρχίας στο νησί. Περιλαμβάνει ανώνυμη αναφορά για τα θρησκευτικά λάθη των θρησκευτικών κοινοτήτων, που αναφέρονται ως Έλληνες, Κόπτες, Αρμένιοι, Ιακωβίτες και Μαρωνίτες, τις τελετές και τα έθιμα τους. Επίσης περιλαμβάνει μια συλλογή οικονομικών και διοικητικού χαρακτήρα εγγράφων καθώς και σημειώματα για τους κόπτες της νήσου.

Συνέχεια