Ministerium Historiae Τιμή στον π. Μάρκο Φώσκολο

foskolosMinisterium Historiae Τιμή στον π. Μάρκο Φώσκολο, επιμ. Κώστας Α. Δανούσης – Κώστας Γ. Τσικνάκης, Δήμος Τήνου, Τήνος 2017.

Παραθέτουμε τα περιεχόμενα του τόμου, ο οποίος φιλοξενεί πολλές μελέτες που εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου. Συνέχεια

Κεφαλληνιακά Χρονικά 17 (2016)

Από τις μελέτες του τόμου, οι ακόλουθες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Γεώργιος Σπ. Πλουμίδης, «Θεοφύλακτος Τζανφουρνάρης. Η απογραφή της οικίας του», σ. 27-32.

Ιωάννης Ηλ. Βολανάκης, «Χριστιανικά Μνημεία της Κεφαλληνίας», 275-432.

Διονύσης Φλεμοτόμος, «Άγνωστες ειδήσεις για τον συγγραφέα Αντώνιο Μάτεση και την οικογένειά του», 469-480.

Γιάννα Δημητρίου, «Εργασιακές σχέσεις ιερέων και αδελφοτήτων από ανέκδοτα έγγραφα του Ιστορικού Αρχείου της Κέρκυρας, Παναγής Αντύπας: Ένας κεφαλονίτης ιερομόναχος», 481-496.

Fortezze Veneziane

Tosato Stefano, Fortezze Veneziane dall’Adda all’Egeo – Le difese della Repubblica di Venezia nei disegni della Biblioteca Comunale di Treviso (secoli XVI-XVIII), Venezia 2014, σ. 212.

Πρόκειται για τον όγδοο τόμο της σειράς «Patrimonio Veneto nel Mediterraneo» που εκδίδεται από τη Regione del Veneto. Ο επιμελητής ασχολείται με την άμυνα της βενετικής Δημοκρατίας και καταγράφει αναλυτικά, τα σχέδια αμυντικών κατασκευών που φυλάσσονται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Treviso και αφορούν όλη τη βενετική επικράτεια, από τα δυτικά σύνορα του κράτους έως τους πιο μακρινούς τόπους του Stato da Mar. Η χρονική περίοδος που καλύπτουν τα σχέδια εκτείνεται από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Της περιγραφής των χαρτών προηγείται εκτενής εισαγωγή.

Εδώ μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα τα δελτία αρ. 60-69 που αφορούν την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, τον Χάνδακα, τη Σπιναλόγκα, σ. 158-176.

To βιβλίο διαθέσιμο, σε χαμηλή ανάλυση, στη διεύθυνση:

https://www.adrifort-ipa.eu/sites/default/files/gestione_attivita_documento/allegati_documenti/FORTEZZE%20VENEZIANE_bassa%20ris.pdf

Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη

Μανόλης Σ. Πατεδάκης – Κώστας Δ. Γιαπιτσόγλου (επιμ.), Μαργαρίται. Μελέτες στη Μνήμη του Μανόλη Μπορμπουδάκη, Κοινωφελές Ίδρυμα «Παναγία η Ακρωτηριανή» Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας, Σητεία 2016.

Στον τόμο, που αφιερώνεται στη μνήμη του αρχαιολόγου Μανόλη Μπορμπουδάκη, περιλαμβάνονται μελέτες που αφορούν τα βυζαντινά, μεταβυζαντινά και νέοτερα μνημεία της Κρήτης. Συνέχεια

Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016)

Ο νέος τόμος του περιοδικού Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά, που εκδίδεται από το Κέντρο Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, περιλαμβάνει τις ακόλουθες μελέτες οι οποίες εντάσσονται στη θεματική του ιστολογίου:

Δημήτριος Τσουγκαράκης – Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, «Τα γυναικεία ορθόδοξα μοναστήρια του Χάνδακα και της ευρύτερης περιοχής του κατά τη Βενετοκρατία», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 9-132.

Kostas E. Lambrinos, «Ricchezza e potere nell’isola di Tinos: la famiglia Scutari nel XVI secolo», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 161-184.

Μαριάννα Κολυβά, Οι ελαιώνες της Κέρκυρας και της Ζακύνθου: βενετική πολιτική (16ος αι. – μέσα 17ου αι.)», Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 185-228.

Ρόδη Σταμούλη, «Το σωζόμενο Βιβλίο Ψηφοφοριών της Κοινότητας της Πρέβεζας (1795-1797), Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά 12 (2016), 389–461.

Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire

Patricia Fortini-Brown, «Ritual Geographies in Venice’s Colonial Empire», Rituals of Politics and Culture in Early Modern Europe: Essays in Honour of Edward Muir, ed. Mark Jurdjevic and Rolf Strøm-Olsen, Essays and Studies, 39. Toronto: Centre for Reformation and Renaissance Studies, 2016, p. 43-89.

ritualsΗ Βενετία ανέπτυξε πολυάριθμα θρησκευτικά και πολιτικά τελετουργικά που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη συγχώνευση των νησιών της λιμνοθάλασσας σε μια συνεκτική Δημοκρατία. Από τον δέκατο τρίτο αιώνα η Δημοκρατία θα γίνει η Dominante, η μητρόπολη ενός κράτους που επεκτάθηκε από την ιταλική ηπειρωτική χώρα έως τα νησιά της ανατολικής Μεσογείου.
Η Βενετία χρησιμοποίησε σε όλα τα νησιά τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές με στόχο την ισχυροποίηση της εξουσίας της, την άμβλυνση των διαφορών μεταξύ της λατινικής και της ορθόδοξης Εκκλησίας, τον καθορισμό και τη διατήρηση μιας σταθερής κοινωνικής ιεραρχίας, την εξασφάλιση της πίστης των τοπικών πληθυσμών και τη διαμόρφωση της αίσθησης του κοινού σκοπού μεταξύ των τριών μεγάλων νησιών του Κράτους της θάλασσας – της Κρήτης, της Κύπρου και της Κέρκυρας – και μεταξύ αυτών και της Ενετικής Δημοκρατίας.
Στη μελέτη διερευνάται το πώς τα τελετουργικά της μητρόπολης αποτέλεσαν το μοντέλο για τις πολιτικές και θρησκευτικές τελετές στην Κέρκυρα, την Κρήτη, και την Κύπρο. Παρότι και τα τρία νησιά είχαν ελληνολατινικούς πληθυσμούς, το καθένα είχε τις δικές του ξεχωριστές παραδόσεις και έθετε τους βενετούς διοικητές του ενώπιον διαφορετικών προκλήσεων.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:
https://www.academia.edu/25824076/_Ritual_Geographies_in_Venices_Colonial_Empire_in_Rituals_of_Politics_and_Culture_in_Early_Modern_Europe_Essays_in_Honour_of_Edward_Muir_ed._Mark_Jurdjevic_and_Rolf_Str%C3%B8m-Olsen_Essays_and_Studies_39._Toronto_Centre_for_Reformation_and_Renaissance_Studies_2016_43-89
Για τον τόμο και τα περιεχόμενά του βλ.
https://crrs.ca/publications/essays-studies/es39/

Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante

Cristina Setti, «Un impero mancato? Venezia e l’oltremare nella prospettiva dei Sindici Inquisitori in Levante (secoli XVI-XVII)», Imperia. Lo spazio mediterraneo dal mondo antico all’età contemporanea, a cura di Giampaolo Conte, Fabrizio Filioli Uranio, Valerio Torreggiani, Francesca Zaccaro, Palermo 2016, p. 169-194.

imperiaΣτη μελέτη εξετάζεται το ζήτημα της εφαρμογής της έννοιας της «αυτοκρατορίας» σε κράτη όπως αυτό της Δημοκρατίας της Βενετίας, η οποία διατηρεί μέχρι τη πτώση της (1797), ένα σημαντικό σύστημα υπερπόντιων κτήσεων, δίνοντας ιστορική συνέχεια στο αποικιακό της κράτος που δημιουργήθηκε στην Αδριατική και την Ανατολική Μεσόγειο κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα. Στη μελέτη, η σ., εκκινώντας από την προβληματική του Bruno Dudan αναφορικά με την έννοια της «αποικίας» (colonia), επικεντρώνεται στον θεσμικό ρόλο των Sindici Inquisitori in Levante e Terraferma (αξιωματούχων με αρμοδιότητες εκδίκασης εφέσεων αστικών και ποινικών υποθέσεων και με δικαιοδοσίες φορολογικού ελέγχου) και παρουσιάζει τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνάς της, η οποία περιλαμβάνει τις βενετικές κτήσεις της Ανατολής (Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Κεφαλληνία, Κύπρο, Κρήτη, Τήνο και Κύθηρα) τον 16ο και 17ο αιώνα.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/27731804/Un_impero_mancato_Venezia_e_loltremare_nella_prospettiva_dei_Sindici_Inquisitori_in_Levante_secoli_XVI-XVII_

The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio

Wright, Diana – Melville-Jones John R., The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio. Volume 1: Dispacci from Nauplion (1479-1483), Archivio del Litorale Adriatico XI, Padova, UNIPRESS, 2008

Wright, Diana – Melville-Jones, John R.,  The Greek Correspondence of Bartolomeo Minio Volume II: Dispacci from Candia (1500-1502) Archivio del Litorale Adriatico XI,Padova, UNIPRESS, 2015.

Βλέπε:

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-1-dispacci-from-nauplion-1479-1483/

http://www.unipress.it/products-page/edizione-unipress/the-greek-correspondence-of-bartolomeo-minio-volume-ii-dispacci-from-candia-1500-1502/

Ο πρώτος τόμος διαθέσιμος εδώ:
http://www.nauplion.net/MINIO.html
https://www.academia.edu/2014260/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_1_Dispacci_from_Nauplion_1479-1483_

Εκτενή παρουσίαση του πρώτου τόμου από τον Γιώργο Ρούβαλη στην Αργολική Βιβλιοθήκη:
https://argolikivivliothiki.gr/2015/06/09/bartolomeo-minio/

Για τον δεύτερο τόμο βλέπε:
https://www.academia.edu/11858150/The_Greek_Correspondence_of_Bartolomeo_Minio_Volume_2_Dispacci_from_Crete_1500-1502

Οι αγρότες μεταξύ χωριού και πόλης στην Κρήτη του 13ου-15ου αιώνα

Ch. Gasparis, «Between village and city. Peasants in the new economic context of medieval Crete (XIII-XIV c.)», in F. Daim and J. Drauschke (eds.), Hinter den Mauern und auf dem offenen Land – Leben im Byzantinischen Reich, Byzanz zwischen Orient und Okzident 3, Mainz 2016, 207-218.

Η Κρήτη έγινε αποικία της Βενετίας στις αρχές του 13ου αιώνα. Στο νέο αυτό πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο, η σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ των αγροτών και του αστικού περιβάλλοντος ήταν ένα νέο φαινόμενο, μια νέα πραγματικότητα, διαφορετική από εκείνη που υπήρχε κατά τη βυζαντινή περίοδο. Η μελέτη επικεντρώνεται στην εξέταση διαφόρων πρακτικών που απεικονίζουν την άμεση ή έμμεση επαφή των αγροτών με την πόλη, τη σταδιακή μετακίνησή τους πέρα από τα όρια των χωριών τους και την επικοινωνία τους όχι μόνο με άλλα γειτονικά χωριά ή κάστρα, αλλά κυρίως με την πόλη, το διοικητικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής τους.

Διαθέσιμο στη διεύθυνση:

https://www.academia.edu/29687420/Between_village_and_city._Peasants_in_the_new_economic_context_of_medieval_Crete_XIII-XIV_c._in_F._Daim_and_J._Drauschke_eds._Hinter_den_Mauern_und_auf_dem_offenen_Land_-_Leben_im_Byzantinischen_Reich_Byzanz_zwischen_Orient_und_Okzident_3_Mainz_2016_207-218

Σημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά

metaxassimeiosisΣημειώσεις του Υποπλοιάρχου του Ρωσικού Στόλου Γιεγκόρ Μεταξά. Η Ρωσική Ναυτική Μοίρα στα Ιόνια Νησιά 1798-1799, Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ναταλία Νικολάου, Κώστας Δεληγιώργης, Πέτρος Καλογερόπουλος, Επιμέλεια έκδοσης: π. Γεώργιος Αντζουλάτος, Ιερά Μητρόπολις Κεφαλληνίας, Αργοστόλι 2016, σ. ΧΙΙ+289+[2], 17Χ24 εκ., ISBN 978-618-82886-0-7.

Ο συγγραφέας των «Σημειώσεων» Γιεγκόρ Παύλοβιτς Μεταξάς, Έλληνας στην καταγωγή από Κεφαλονίτη πατέρα, γεννήθηκε στην Κρήτη και κατατάχθηκε το 1785, μαζί με πολλούς άλλους Έλληνες, στην ειδική αυτοκρατορική σχολή για ομόθρησκους ξένους που είχε δημιουργήσει η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β΄. Μετά την πενταετή φοίτησή του και την πρακτική του άσκηση, έγινε σημαιοφόρος και στάλθηκε στη μοίρα της Μαύρης Θάλασσας. Στα επόμενα χρόνια, υπό την ηγεσία του ναυάρχου Ουσακώφ, συμμετείχε στις επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου στον χώρο του Ιονίου. Την ίδια περίοδο άρχισε να γράφει τις «Σημειώσεις» του, παρακολουθώντας την εξέλιξη των γεγονότων, τις οποίες αργότερα θα συμπληρώσει και θα ολοκληρώσει κατά τη δεκαετία του 1820. Ο συγγραφέας είναι επομένως αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων και συμμέτοχος σε όσα περιγράφει.

Οι «Σημειώσεις» του Μεταξά εκδόθηκαν το 1915 στην Πετρούπολη στα ρωσικά. Η δεύτερη έκδοσή τους έγινε στο καλοκαίρι του 2016 με πρόλογο του αντιναυάρχου του ρωσικού πολεμικού ναυτικού Ευγένιου Χαλάιτσε. Με την ευκαιρία αυτή σχεδιάστηκε και η έκδοση της ελληνικής μετάφρασης από την Ελληνική Κοινότητα της Μόσχας, η οποία αποφάσισε να μεταφραστούν στα ελληνικά κρίνοντας ότι φωτίζουν σημαντικές πτυχές της ελληνικής ιστορίας και πραγματικότητας, την εποχή της ρωσικής εκστρατείας και στη συνέχεια. Η ελληνική έκδοση πραγματοποιήθηκε μέσα το 2016 «Έτος πολιτιστικής αδελφοποίησης Ελλάδος-Ρωσίας» και συμπληρώνει τις σχετικές εκδηλώσεις που έγιναν στα ιόνια νησιά. Η μεταφραστική ομάδα αποτελέστηκε από τρεις επιστήμονες συνεργάτες του πανεπιστημίου της Μόσχας, την Ναταλία Νικολάου, τον Κώστα Δεληγιώργη και τον Πέτρο Καλογερόπουλο, οι οποίοι πρόσφεραν ένα κείμενο γλαφυρό, με πολλές κατατοπιστικές σημειώσεις.

Το βιβλίο χωρίζεται σε 15 κεφάλαια, στα οποία περιγράφονται τα γεγονότα από την έξοδο της ρωσικής μοίρας από τη Σεβαστούπολη έως την κατάληψη της Κέρκυρας. Στο τέλος υπάρχει Συμπλήρωμα με 22 έγγραφα και αποσπάσματα εγγράφων της περιόδου.

Οι «Σημειώσεις» εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας για τα γεγονότα των ετών 1798-1799, περίοδο κατά την οποία οι Ρωσότουρκοι κατέλαβαν σταδιακά τα νησιά του Ιονίου, και έθεσαν τέρμα στη σύντομη γαλλική κατοχή τους, ξεκινώντας από τα Κύθηρα και καταλήγοντας στην Κέρκυρα. Ο Μεταξάς παρέχει χρήσιμο υλικό για τον ρόλο της Ρωσίας αναφορικά με την τύχη των νησιών του Ιονίου και τις πολιτικές, τις οικονομικές και τις κοινωνικές διαστάσεις της παρουσίας της στον ελληνικό χώρο. Τονίζει επίσης την προσωπική συμβολή του ναυάρχου Ουσακώφ στην επιχείρηση και στην ανάπτυξη και την εδραίωση των φιλικών σχέσεων μεταξύ του ελληνικού και του ρωσικού λαού. Επιπλέον, ο Μεταξάς περιγράφει ήθη και έθιμα των κατοίκων των νησιών, ενδυμασίες, φαγητά, εμπορικές και οικονομικές δραστηριότητες, καθιστώντας τις «Σημειώσεις» του πολύτιμες για τη γνώση της επτανησιώτικης κοινωνίας της εποχής του, αλλά και της παλαιότερης, της περιόδου της βενετοκρατίας.

Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία

Μαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια, Ηρόδοτος, Αθήνα 2016, σ. 656, 17Χ24 εκ., ISBN 9789604851560.

fragoiΤο βιβλίο αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζονται δεκαέξι μελέτες που αφορούν τους Φράγκους και τους Βενετούς στον ελληνικό χώρο από την τέταρτη σταυροφορία το 1204 έως τον 17ο αιώνα, συμβάλλοντας σε μια σφαιρικότερη άποψη για την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην ανατολική Μεσόγειο αυτή την εποχή. Στο δεύτερο μέρος δημοσιεύονται δεκατέσσερεις εκθέσεις (relazioni) βενετών αξιωματούχων στην Κρήτη τον 16ο αιώνα. Οι εκθέσεις των βενετών αξιωματούχων στον Χάνδακα, έδρα της τοπικής διοίκησης (reggimento) στην Κρήτη, αποτελούν μια σύγχρονη μαρτυρία των προβλημάτων (άμυνα, κοινωνική κατάσταση) που επικρατούσαν στο νησί, την τελευταία βενετική κτήση στην ανατολική Μεσόγειο στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Σε αυτές προτείνονται μέτρα για τη βελτίωση των σχέσεων με τη βενετική διοίκηση και για την ουσιαστικότερη συμβολή των υπηκόων στην υπεράσπιση του νησιού. Η Γαληνοτάτη χρησιμοποιούσε έμπιστους λειτουργούς προκειμένου να έχει σωστή ενημέρωση και προσπαθούσε να βελτιώσει την απαισιόδοξη εικόνα που της μεταφερόταν σε μια περίοδο όταν ο τουρκικός κίνδυνος ήταν εμφανής και το βενετικό εμπόριο διερχόταν κρίση με την επικράτηση των αγγλικών και των ολλανδικών πλοίων στη Μεσόγειο. Η συγκεκριμένη επιλογή είναι χρήσιμη για όσους ενδιαφέρονται να εξοικειωθούν με τις αρχειακές πηγές της περιόδου και να εμβαθύνουν περαιτέρω σε θέματα σχετικά με την παρουσία και την κινητικότητα των Δυτικών τη σημαντική αυτή περίοδο της ελληνικής ιστορίας.
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Περιεχόμενα

Πρόλογος
Φράγκοι και Βενετοί στη Ρωμανία. Αρχειακά τεκμήρια
Μέρος Α’
1. Η Δ’ σταυροφορία. Οργάνωση της κίνησης και παρέκκλιση των στόχων
2. Λατινικός εποικισμός στον ελληνικό χώρο μετά την Δ’ σταυροφορία
3. Πολιτικές και κοινωνικοοικονομικές δομές στα σταυροφορικά κράτη της ανατολικής Μεσογείου
4. Latin presence in Romania and its process of Hellenisation
5. The image of «Greco» in latin sources of the 13th and the 14th century
6. Οι φεουδαρχικοί πόλεμοι και οι επιπτώσεις στην κοινωνία της φραγκοκρατούμενης Ρωμανίας (13ος- 14ος αιώνας)
7. Intercultural contacts in the crusader states of «Romania» (13th-15th centuries)
8. Η σταυροφορική ιδεολογία των Αραγωνίων στην ανατολική Μεσόγειο (14ος-15ος αιώνας)
9. Αρχειακές μαρτυρίες για τους Δυτικούς στη φραγκοκρατούμενη Κύπρο
10. Σχέσεις των Αραγωνίων και των Ανδεγαυών μέσα από έγγραφα του Αρχείου του Αραγωνικού Στέμματος
11. Η έκθεση του καπετάνιου (1563). Στοιχεία για τη βενετοκρατούμενη Κρήτη και ιδιαίτερα για τον Χάνδακα
12. Πρεσβεία των κατοίκων του βενετοκρατούμενου Χάνδακα στα μέσα του 16ου αιώνα (1561)
13. Ο Χάνδακας στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα από ανέκδοτες εκθέσεις βενετών αξιωματούχων
14. Το φεουδαρχικό ιππικό της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
15. Στοιχεία για την τάξη των φεουδαρχών της Κρήτης στις αρχές του 17ου αιώνα
16. Οι βενετοτουρκικές συγκρούσεις των χρόνων 1695 και 1696 στη Χίο και την Πελοπόννησο. Μια αδημοσίευτη πηγή για τα γεγονότα
Μέρος Β’: Εκθέσεις Βενετών αξιωματούχων του Χάνδακα
I. Francesco Bernardo (1540)
II. Marc’Antonio Trivisan (1542)
III. Aloysius Gritti (1555)
IV. Hieronymo Taleapetra (1561)
V. Daniel Barbarigo (1567)
VI. Pietro Navaier (1570)
VII. Marco Cicogna (1578)
VIII. Paulo Contarini (1578)
IX. Nadal Donado (1580)
X. Nicolo Donado (1584)
XI. Alberto Loredan (1590)
XII. Juan Bembo (1591)
XIII. Conte Honorio Scotti (1595)
XIV. Nicolo Donado (1598)

Οι Δυτικοί στη Ρωμανία (13ος-15ος αιώνας)

Μαρία Ντούρου-Ηλιοπούλου, Οι Δυτικοί στη Ρωμανία (13ος-15ος αιώνας). Μια ερμηνευτική προσέγγιση, Κοράλι, Αθήνα 2013, σ. 368, 14Χ21 εκ., ISBN 9789609542173.

dytikoi-romaniaΗ μελέτη της πρώιμης λατινοκρατίας (μετά την Δ΄ σταυροφορία) στη Ρωμανία αποτελεί επίπονη προσπάθεια κυρίως λόγω των ελλιπών διαθέσιμων στοιχείων (ανεπαρκείς αρχειακές πηγές) στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια γίνεται σοβαρή προσπάθεια να αξιοποιηθεί ανέκδοτο αρχειακό υλικό από αρχεία της δυτικής Ευρώπης προκειμένου να διαφωτιστούν πτυχές της παρουσίας των Δυτικών στον ελληνικό χώρο. Στον τόμο περιλαμβάνεται σειρά άρθρων που αφορούν στην παρουσία, την πολιτική και τις κοινωνικοοικονομικές σχέσεις των δυτικών δυνάμεων που εγκαταστάθηκαν στο χώρο της άλλοτε βυζαντινής αυτοκρατορίας (Ρωμανίας) μετά την Δ΄ σταυροφορία το 1204, όπως παρουσιάζονται σε λατινικές πηγές της εποχής (κυρίως έγγραφα του ανδεγαυικού, βενετικού και αραγωνικού αρχείου). Στόχος της συγκεκριμένης επιλογής είναι να εξοικειώσει το αναγνωστικό κοινό με τους δυτικούς θεσμούς και τις δομές που εμφυτεύθηκαν στο χώρο της Ρωμανίας, όπως και με τις αρχειακές πηγές της σημαντικής αυτής για την ελληνική ιστορία περιόδου, συμβάλλοντας σε μια περαιτέρω εμβάθυνση της μελέτης του μεσογειακού πολιτισμού.
(Από τον πρόλογο της έκδοσης).
Περιεχόμενα

– Allusions of the fourth crusade in latin sources of the 13th and 14th century
– Latin colonization in the eastern Mediterranean during the crusades
– Les «Etrangers latins» en Romanie angevine sous Charles I (1266 – 1285)
– Διοικητικές και κοινωνικές δομές στην ανδεγαυνκή Κέρκυρα επί Καρόλου Α’ (1266 – 1285)
– Η πειρατεία στις ανδεγαυικές κτήσεις της Ρωμανίας στο β’ μισό του 13ου αιώνα
– Εγκαταστάσεις δυτικών σε λατινοκρατούμενες περιοχές τον 13ο και τον 14ο αιώνα. Προσέγγιση στο πρόβλημα του εποικισμού του ελληνικού χώρου
– The oriental policy of Charles I and angevin settlement in Romania. A model of medieval colonialism
– Colonisation latine en Romanie. Le cas de la principaute franque de Moree (XIIIe – XVe siecles). Influences et survivances
– Προσέγγιση στην οικονομική πολιτική του Καρόλου Α’ του Ανδεγαυού στη Ρωμανία. Οργάνωση εμπορίου -εμπορικοί σταθμοί – νόμισμα
– Οι Ιωαννίτες ιππότες και το πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Η ανδεγαυική παρουσία στο πριγκιπάτο της Αχαΐας και την Κέρκυρα τα πρώτα χρόνια του Καρόλου Β’ (1289 – 1300)
– Θεσμικά μορφώματα και κοινωνικές συσσωματώσεις στις Φραγκοκρατούμενες περιοχές της Ρωμανίας. Το παράδειγμα της Κέρκυρας και του πριγκιπάτου της Αχαΐας
– Οι δυτικοί στην Πελοπόννησο μετά την Δ’ σταυροφορία. Το παράδειγμα της βαρονίας Πατρών
– Δυτικοί θεσμοί στο πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Οι Ανδεγαυοί της Σικελίας και το πριγκιπάτο της Αχαΐας
– Το βουργουνδικό δουκάτο των Αθηνών (1204 – 1311)
– Μαρτυρίες δυτικών πηγών του 13ου και του 14ου αιώνα για τα νησιά του Ιονίου
– Ειδήσεις για τους δυτικούς στα νησιά του Αιγαίου (13ος – 14ο αι.)
– Ανδεγαυοί και Λουσινιάν στην ανατολική Μεσόγειο το β’ μισό του 13ου αιώνα
– Η πνευματική ζωή των λατίνων στις σταυροφορικές κτήσεις της Ρωμανίας
– Αραγώνιοι, Ανδεγαυοί και Βενετοί πριν από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως
– Les Albanais dans la seconde moitie du XIIIe siecle d’apres les documents angevins
– The Albanians in Latin sources of the 13th and the 14th century
– Οι δυτικοί στη βενετοκρατούμενη Ρωμανία (Κρήτη, Μεθώνη, Κορώνη) από το 1261 έως το 1386. Μια γενική επισκόπηση
– Αραγώνιοι και Καταλανοί στην ανατολική Μεσόγειο τον 13ο και 14ο αιώνα
– Καταλανική παρουσία στην Κρήτη τον 14ο αιώνα
– Οι Καταλανοί στις Κυκλάδες τον 14ο αιώνα
– The Catalan duchy of Athens and the other Latin powers in Greece especially in the principality of Achaea (1311 – 1388)
– The presence of the Aragonese in Romania based on 14th century aragonese documents
– Η λατινική εκκλησία των Νέων Πατρών την περίοδο των Καταλανών (1318 – 1388)

Αναμνηστικό τεύχος 1716-2016. 300 χρόνια από την Πολιορκία της Κέρκυρας

SONY DSCΑναμνηστικό τεύχος 1716-2016. 300 χρόνια από την Πολιορκία της Κέρκυρας, επιμ. έκδοσης Νίκος Ε. Καραπιδάκης – Αλίκη Δ. Νικηφόρου, Δήμος Κέρκυρας – Περιφερειακή Ένωση Δήμων Ιονίων Νήσων, Κέρκυρα 2016.

Στον τόμο δημοσιεύεται χρονικό Γερμανού ανθυπολοχαγού που πήρε μέρος στην πολιορκία του 1716 καθώς και στις συγκρούσεις της επόμενης διετίας μεταξύ του βενετικού και του οθωμανικού στόλου μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης του Πασσάροβιτς το 1718, με τον τίτλο:
«Χρονικό της Πολιορκίας της πόλης της Κέρκυρας του 1716 και ημερολόγιο των γεγονότων που συνέβησαν κατά τις ναυμαχίες του βενετικού στόλου το 1717 και το 1718, όπως αυτά καταγράφηκαν από έναν ανθυπολοχαγό, που υπηρετούσε τότε στις δυνάμεις της Πολιτείας της Βενετίας. J.C.S.»
Ο τόμος περιλαμβάνει το πανομοιότυπο, τη μεταγραφή του χειρογράφου στη σύγχρονη γερμανική γλώσσα, τη μετάφρασή του στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα.

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Η πολιορκία της Κέρκυρας από τους Οθωμανούς το 1716»

iu-ni-08821-69126

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο «Η πολιορκία της Κέρκυρας από τους Οθωμανούς το 1716», Κέρκυρα, Ιόνιος Ακαδημία, 21-23 Οκτωβρίου 2016.
International Scientific Congress «The Ottoman Siege of Corfu in 1716», Corfu, Ionian Academy, 21-23 October 2016.

Η πολιορκία της Κέρκυρας το 1716 από τα οθωμανικά στρατεύματα και η απόκρουσή της από τις βενετικές δυνάμεις, απετέλεσε μείζον γεγονός σε διεθνές και σε τοπικό επίπεδο. Σηματοδότησε την τελευταία αποτυχημένη προσπάθεια επέκτασης του οθωμανικού κράτους προς τη Δύση. Επέτρεψε στη Βενετία να διατηρήσει την παρουσία της στη Νότια Αδριατική για ένα ακόμα περίπου αιώνα και επέτρεψε στα νησιά του Ιονίου πελάγους να εξασφαλίσουν την ιδιαίτερη πολιτική και πολιτιστική τους ταυτότητα.

Το συνέδριο διοργανώθηκε από τον Δήμο Κερκυραίων και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο στον χώρο της Ιονίου Ακαδημίας.
Βίντεο: Αντώνης Σουέρεφ.

Ανακοινώσεις:

Δάφνη Λάππα, Ναύτες και στρατιώτες στην Κέρκυρα του 18ου αιώνα.
Σοφία Λαΐου, Η περιγραφή μιας αποτυχημένης στρατιωτικής επιχείρησης. Ο χρονικογράφος Rasid και η πολιορκία του 1716.
Roberto Vaccher, Η υπεράσπιση της Κέρκυρας από τους Βενετούς (1716): όψεις της επιμελητείας.
Gabriele Medolago, Από τη βενετική ενδοχώρα στους πολέμους στη Μεσόγειο: η πόλη Μπέργκαμο και οι κάτοικοί της στις συγκρούσεις μεταξύ Βενετών και Τούρκων.
Ρομίνα Τσακίρη, Αναμένοντας την πολιορκία: οι εκκλήσεις των Βενετών αξιωματούχων για την προετοιμασία της πόλης της Κέρκυρας (1714-1716).
Εύη Καραμούτσου, Η στάση της Εβραϊκής Κοινότητας της Κέρκυρας κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του 1716.
Νίκος Σκουτέλης, Από τη μελέτη στην εφαρμογή. Η επιστασία των έργων στις εξωτερικές οχυρώσεις της Κέρκυρας (1719-1723).
Elisabetta Molteni, Το Φρούριο της πόλης της Κέρκυρας υπό πολιορκία: ο Schulenburg και η οχύρωση της Κέρκυρας (1714 – 1724).
Guido Zucconi, Μετά τον Schulenburg: αμυντικά έργα και έργα αστικού χαρακτήρα στην Κέρκυρα του 18ου αιώνα.
Hans Schlumm, Matthias Johann von der Schulenburg: η λογοτεχνική περιγραφή ενός ήρωα.
Heiner Krellig, Ο Matthias Johann von Schulenburg μετά το 1726: στρατηγικές μνήμης και εκδηλώσεις ευγνωμοσύνης στην Πολιτεία της Βενετίας.
Claudia Salmini, Αρχεία και ιστορική μέθοδος: η εικονική ανασύνθεση του αρχείου του Matthias Johann von der Schulenburg το 1958.
Νίκος Κοκκομέλης, Υπερασπιστής της Κέρκυρας, μεγάλος άνδρας της Δημοκρατίας και αντι-ηρωικό παράδειγμα: ο Βολταίρος για τον Matthias Johann von der Schulenburg.
Francesco Vecchiato, Werner von der Schulenburg, συγγραφέας του ιστορικού μυθιστορήματος ο Βασιλιάς της Κέρκυρας.
Κατερίνα Β. Κορρέ, Η ιστορική μνήμη μεταξύ αφήγησης και αφηγήματος: τα βενετικά στρατιωτικά ημερολόγια της πολιορκίας της Κέρκυρας (1716).
Μίλτος Καρκαζής, Ο Στρατάρχης Matthias Johann von der Schulenburg και ο ζωγράφος Antonio Guardi.
Camillo Tonini, Ένα άγνωστο ζωγραφικό έργο της ναυμαχίας της 8ης Ιουλίου του 1716 στην Κέρκυρα από τη Συλλογή του Θεόδωρου Κορρέρ και άλλες αναμνήσεις της πολιορκίας.
Maria Rosa De Luca, 1716, σε καιρό πολέμου, η συνάντηση Ανατολής και Δύσης μέσα από τους «θριάμβους» της Ιουδίθης.
Αλίκη Νικηφόρου, Η πολιτική θεολογία της οθωμανικής πολιορκίας του 1716.
Νίκος Καραπιδάκης, Το Διεθνές Συνέδριο για την πολιορκία του 1716. Συμπεράσματα και προοπτικές της σχετικής ιστοριογραφίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ:

http://www.ionio.gr/central/gr/news/8821/

http://www.ionio.gr/central/download.php?f=08000-08999/IU-nf-08821-39617-gr.pdf

Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015)

daek-28-sΟ τόμος χωρίζεται σε τρία μέρη: Α΄ Μελέτες-Άρθρα. Β΄ Τιμητικές επετειακές εκδηλώσεις για τον Πέτρο Βράιλα-Αρμένη και τον Λορέντζο Μαβίλη. Γ΄. Χρονικό Δραστηριοτήτων 2012-2015.

Στη θεματική του ιστολογίου εντάσσονται οι ακόλουθες μελέτες:

Διονύσης Ζήβας, Η ιστορική αρχιτεκτονική των Επτανήσων. Παρελθόν, παρόν και μέλλον, Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015), 17-45.

Σπύρος Χρ. Καρύδης, Ζωγράφοι και ζωγραφική τέχνη στον κερκυραϊκό χώρο (17ος- 19ος αι.), Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015), 47-90.

Απόστολος Κουρουπάκης – Αναστάσιος Παπαϊωάννου, Η Βιβλιοθήκη Θεοτόκη (Σταθάκια) στην Κέρκυρα. Μια πρώτη προσέγγιση, Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015), 91-127.

Γιώργος Γαστεράτος, Το χωριό Αναπλάδες της Κέρκυρας και η καταγωγή των κατοίκων του. Ανασκευή ενός μύθου, Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015), 195-201.

Όλγα Παχή, Το ιστορικό της δημιουργίας του κερκυραϊκού ελαιώνα και ο τρόπος εκμετάλλευσής του ώς τις αρχές του 20ού αιώνα, Δελτίο Αναγνωστικής Εταιρίας Κέρκυρας 28 (2012-2015), 203-218.